Ngành thủy sản toàn cầu phải đối mặt với áp lực từ môi trường, ô nhiễm, kháng sinh và nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về thực phẩm sạch, an toàn. Mô hình nuôi trồng hải sản hữu cơ xuất hiện như giải pháp cân bằng giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm sinh thái.
Việc áp dụng đúng quy trình nuôi trồng hải sản hữu cơ không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm. Nó còn mở cánh cửa xuất khẩu vào các thị trường khắt khe. Ví dụ như EU, Nhật Bản, Hoa Kỳ. Trong bài viết này, LASI sẽ phân tích chi tiết từng bước trong quy trình nuôi trồng hải sản hữu cơ chuẩn quốc tế và những lưu ý đặc thù khi áp dụng tại Việt Nam.
Trước tiên, bạn cần hiểu những khung tiêu chuẩn mà mô hình hữu cơ phải tuân theo:
| Tiêu chuẩn / tổ chức | Đối tượng áp dụng / đặc điểm nổi bật |
|---|---|
| IFOAM (Liên minh Nông nghiệp Hữu cơ Quốc tế) |
Đã xây dựng Draft Standards for Organic Aquaculture từ năm 2000, làm tiền đề cho các tiêu chuẩn quốc gia và vùng. |
| EU (Quy định (EC) 834/2007 & 889/2008, bổ sung 710/2009) |
Quy định sản xuất, tiếp thị và kiểm soát sản phẩm hữu cơ. Chúng bao gồm cả nuôi trồng thủy sản và tảo biển. |
| Naturland |
Áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ cho nuôi cá, nhuyễn thể, tôm, yêu cầu cao về môi trường và sự bền vững. |
| Soil Association (UK) |
Cơ quan chứng nhận hữu cơ có uy tín, thực hiện kiểm tra và cấp phép theo quy định EU/UK. |
| ASC (Aquaculture Stewardship Council) |
Nhấn mạnh “nuôi có trách nhiệm”, giảm ảnh hưởng xấu đến môi trường và cộng đồng; gồm chuẩn trang trại và chuỗi hành trình (CoC). |
Ở Việt Nam, tiêu chuẩn quốc gia cho tôm hữu cơ là TCVN 11041-8:2018 (Phần 8: Tôm hữu cơ). Tiêu chuẩn này yêu cầu về nước, xử lý tôm, thu hoạch, vận chuyển, không dùng hóa chất trước/during/after thu hoạch. Ngoài ra, quy phạm thực hành nuôi trồng thủy sản hữu cơ do Tổng cục Thủy sản (Việt Nam) ban hành cũng đưa ra các nguyên tắc cơ bản và yêu cầu bắt buộc cho mô hình nuôi hữu cơ tại Việt Nam.
>> Xem thêm: Khám Phá Xu Hướng Nuôi Trồng Thủy Sản Bền Vững Tại Việt Nam 2025
Bước đầu tiên đóng vai trò nền tảng chính là khâu chọn giống và chuẩn bị hệ thống nuôi. Giai đoạn này quyết định chất lượng, khả năng thích nghi và hiệu quả toàn bộ quá trình nuôi sau này.
Hãy chọn giống chất lượng cao, có lịch sử sinh trưởng tốt và khả năng kháng bệnh tự nhiên. Ta cần tránh giống đã xử lý hóa chất, kháng sinh, GMO. Những cá thể có sức khỏe tốt giúp giảm nhu cầu can thiệp y tế.
Những tiêu chí cần thiết khi chuẩn bị môi trường nuôi:
Hệ thống ao, bè, lồng, bể phải đảm bảo độ sâu, lưu thông nước, điều kiện oxy, ánh sáng thích hợp.
Thiết kế hệ thống lọc sinh học, hệ thống trao đổi nước. Việc này để giữ chất lượng và ổn định hóa học.
Ta phải có khoảng đệm tự nhiên xung quanh ao nuôi. Điều này để giảm tác động từ môi trường bên ngoài.
Thời gian chuyển đổi: trước khi mô hình được công nhận hữu cơ, trang trại phải vận hành theo nguyên tắc hữu cơ trong một khoảng thời gian chuyển đổi (thường từ 12–24 tháng). Ta cần để đất/sediment, vi sinh vật, nước chuyển đổi về trạng thái “không ảnh hưởng từ hóa chất”.
Giai đoạn này bao gồm 4 bước cơ bản như sau:
Thức ăn hữu cơ / sinh học: Thức ăn phải có nguồn gốc tự nhiên. Chúng không được chứa hormone, kháng sinh hay thành phần biến đổi gen. Ta có thể bổ sung tảo, men vi sinh hoặc thảo mộc để tăng sức đề kháng và hỗ trợ tiêu hóa. Nguồn cá meal, cá dầu nếu dùng cần đến từ khai thác bền vững.
Mật độ và quản lý sinh học: Giảm mật độ nuôi để hạn chế stress và bệnh tật. Bố trí thả giống theo từng lứa, tránh chồng tuổi. Kết hợp nuôi đa loài như cá – rong – nhuyễn thể. Điều này giúp tận dụng dinh dưỡng và duy trì cân bằng sinh thái.
Kiểm soát môi trường nước và quản lý chất thải: Theo dõi thường xuyên pH, oxy, amoniac, nitrit và chất hữu cơ. Duy trì chất lượng nước bằng hệ thống lọc sinh học, ao lắng hoặc biofloc. Trước khi xả ra môi trường, nước phải được xử lý đạt chuẩn.
Quản lý bệnh và chăm sóc sức khỏe: Ưu tiên phòng bệnh bằng vệ sinh ao nuôi và kiểm tra định kỳ. Khi cần, hãy sử dụng chế phẩm sinh học, vaccine hoặc thảo dược. Tiêu chuẩn hữu cơ nghiêm cấm kháng sinh, hóa chất tổng hợp. Điều này nhằm đảm bảo vật nuôi phát triển tự nhiên và khỏe mạnh.
Thao tác bắt, thu hoạch phải nhẹ nhàng để giảm stress, tổn thương cơ thể. Tôm/cá không được dùng hóa chất trước, trong hoặc sau thu hoạch.
Vận chuyển và bảo quản phải đảm bảo an toàn sinh học, không làm mất trạng thái hữu cơ.
Phân biệt rõ lô sản phẩm hữu cơ với sản phẩm bình thường. Điều này để không bị “lẫn lộn” và làm mất trạng thái hữu cơ.
Ghi chép chi tiết từng bước: nhập giống, thức ăn, kiểm tra chất lượng nước, điều kiện nuôi, xử lý bệnh, thu hoạch, vận chuyển.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc là yếu tố không thể thiếu trong tiêu chuẩn quốc tế như ASC CoC.
Đánh giá nội bộ để kiểm tra tuân thủ quy trình.
Mời bên thứ ba độc lập (tổ chức chứng nhận hữu cơ) đến kiểm tra, đánh giá thực tế trên trang trại theo tiêu chuẩn đã chọn. Nếu đạt, cấp chứng chỉ hữu cơ.
>> Xem thêm: Giải Pháp Nuôi Trồng Thủy Sản Đột Phá Cho Thời Đại Mới
Mô hình nuôi trồng hải sản hữu cơ không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao. Nó còn thể hiện cam kết sâu sắc với phát triển bền vững. Để triển khai hiệu quả tại Việt Nam, doanh nghiệp cần có đối tác đồng hành hiểu rõ quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật.
LASI tự hào là đơn vị tiên phong hỗ trợ tư vấn, chuyển giao công nghệ và đào tạo kỹ thuật trong lĩnh vực nuôi trồng hải sản hữu cơ. Với đội ngũ chuyên gia am hiểu thực tế và kinh nghiệm quốc tế, LASI giúp các trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất. Việc này hướng đến chứng nhận hữu cơ toàn cầu và phát triển bền vững cho ngành thủy sản Việt.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT LASI
Bài viết liên quan
Trong nhiều năm qua, Liên minh châu Âu (EU) luôn là một trong những thị trường xuất khẩu thủy sản lớn và có giá trị cao đối với Việt Nam. Tuy nhiên, để đưa sản phẩm thủy sản vào thị trường này, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe […]
Khí hậu ngày càng nghiêm trọng, nhu cầu chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và tái tạo đã trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, với lợi thế đường bờ biển dài, tốc độ gió ổn định và tiềm năng lớn, phát triển điện gió bền vững đang […]
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển điện gió ngày càng mạnh mẽ, đo gió và đánh giá tài nguyên gió được xem là bước quan trọng bậc nhất, quyết định trực tiếp đến hiệu quả kỹ thuật, tài chính và khả năng thành công của dự án. Một dự án điện […]
Trong nuôi tôm hiện đại, đặc biệt là các mô hình thâm canh và siêu thâm canh, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) được xem là yếu tố môi trường quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Thực tế cho […]
Hiện nay, nuôi tôm ngày càng chuyển dịch sang mô hình thâm canh và siêu thâm canh, môi trường ao nuôi trở thành yếu tố quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, môi trường ao tôm lại luôn biến động liên tục theo […]
Giá điện ngày càng biến động, áp lực giảm phát thải gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững trở thành tiêu chí bắt buộc, đầu tư điện mặt trời đang nổi lên như một giải pháp chiến lược cho cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình. Không chỉ mang lại lợi ích kinh […]
Ngành thủy sản đang chịu nhiều áp lực từ giá điện tăng, chi phí thức ăn leo thang, rủi ro dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu, bài toán tối ưu chi phí nuôi tôm trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả hộ nuôi lẫn doanh nghiệp […]
Trong những năm gần đây, nuôi trồng tôm công nghệ cao đã và đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, song song với cơ hội là hàng loạt rủi ro trong nuôi tôm: biến động môi trường, dịch bệnh, chi […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước bài toán đổi mới toàn diện. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao được xem là hướng đi chiến […]
Trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo không còn là một khái niệm xa lạ mà dần trở thành xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước sang năm 2026, bài toán của các chủ đầu tư đã thay đổi: Không chỉ là lắp đặt bao nhiêu […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu thụ biến động, việc tìm kiếm giải pháp nuôi tôm bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nuôi tôm không còn chỉ hướng đến sản lượng, […]
Việc kiểm soát nước dằn tàu không còn là vấn đề tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt trên toàn cầu. Đối với các chủ tàu và đơn vị vận hành, việc nắm vững tiêu chuẩn xả thải nước dằn tàu là yếu tố sống còn để tránh các khoản […]
