Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, xuất khẩu thủy sản nước ta vẫn giữ được đà tăng trưởng với nhiều tín hiệu tích cực. Ngành không chỉ mở rộng thị trường mà còn nâng cấp chuỗi giá trị, đổi mới sản xuất và hiện đại hóa chế biến. Thương hiệu quốc gia cũng dần được định hình rõ nét hơn. Tất cả đang góp phần nâng tầm vị thế thủy sản Việt trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.
Hơn hai thập kỷ qua, thủy sản Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ. Từ ngành phục vụ tiêu dùng nội địa, nay đã vươn lên thành một trụ cột xuất khẩu của quốc gia. Hiện nay, thủy sản đứng thứ ba trong nhóm ngành xuất khẩu lớn nhất, chỉ sau điện tử và dệt may.
Năm 2024, dù đối mặt với nhiều thách thức toàn cầu như lạm phát, xung đột thương mại, dịch bệnh và biến đổi khí hậu, kim ngạch xuất khẩu vẫn đạt gần 9,2 tỷ USD. Kết quả này khẳng định sức bật và khả năng thích nghi của ngành. Ngoài các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc, ngành thủy sản Việt Nam đang mở rộng thêm nhiều điểm sáng mới.
Trung Đông là thị trường tiềm năng cho thủy sản Việt Nam nhờ nhu cầu lớn và phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu do khí hậu sa mạc. Cá tra phi lê, tôm đông lạnh và mực của Việt Nam được ưa chuộng nhờ giá cạnh tranh, dễ chế biến và phù hợp với khẩu vị người Hồi giáo. Đây là nhóm tiêu dùng chú trọng an toàn và sự tiện lợi.
Doanh nghiệp Việt đã và đang đầu tư dây chuyền đạt chuẩn Halal. Điều này giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận các hệ thống bán lẻ trong khu vực hơn. Việc tham gia các hội chợ quốc tế như Gulfood và MIHAS cũng mở ra nhiều cơ hội kết nối trực tiếp. Nhờ định hướng đúng đắn, Trung Đông đang trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược mở rộng thị trường xuất khẩu thủy sản Việt.
Châu Phi tuy chưa tạo ra giá trị đơn hàng lớn, nhưng đang dần trở thành thị trường tiềm năng cho thủy sản Việt Nam. Khu vực này có dân số hơn 1,4 tỷ người, phần lớn là người trẻ. Đô thị hóa diễn ra nhanh, kéo theo nhu cầu tiêu dùng hải sản tăng mạnh. Nhiều quốc gia như Ai Cập, Ghana, Nigeria và Nam Phi phải nhập khẩu để bù đắp thiếu hụt nguồn cung nội địa.
Cá tra phi lê, cá khô và mực của Việt Nam được ưa chuộng nhờ giá hợp lý, dễ bảo quản, chế biến. Thủy sản Việt còn có lợi thế về đóng gói, cấp đông và giao hàng ổn định. Doanh nghiệp cần tận dụng kênh phân phối bản địa và các chính sách hỗ trợ thương mại để mở rộng thị phần. Nếu có chiến lược đúng, châu Phi sẽ là điểm đến tăng trưởng thực chất trong tương lai gần.
Brazil, Chile, Peru và Colombia đang trở thành thị trường xuất khẩu tiềm năng cho thủy sản Việt Nam. Nhu cầu tiêu dùng lớn, trong khi khai thác nội địa giảm, khiến nhiều nước Nam Mỹ tăng nhập khẩu từ châu Á.
Tôm, mực và cá tra của Việt Nam được ưa chuộng. Điều này có được nhờ giá hợp lý, chất lượng ổn định và dễ chế biến. Cá tra đặc biệt phù hợp với hệ thống nhà hàng, bán lẻ và bếp ăn công nghiệp.
Các FTA với MERCOSUR giúp cắt giảm thuế và đơn giản hóa thủ tục. Kết hợp với tâm lý tiêu dùng cởi mở, Nam Mỹ đang trở thành cơ hội tăng trưởng bền vững cho thủy sản Việt.
Xu hướng tiêu dùng toàn cầu nghiêng về sản phẩm tiện lợi, an toàn, có truy xuất nguồn gốc, khiến thủy sản chế biến sâu ngày càng được ưa chuộng. Tại châu Âu và Nhật Bản, nhu cầu nhóm sản phẩm này đang tăng trưởng ổn định.
Nhiều doanh nghiệp như Vĩnh Hoàn, Minh Phú và Sao Ta đã nhanh chóng đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại. Họ sử dụng dây chuyền IQF và đóng gói cao cấp để nâng tầm sản phẩm. Nhờ đó, thủy sản Việt Nam dần tiếp cận phân khúc tiêu dùng cao cấp, thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô như trước..
Thủy sản nuôi theo hướng hữu cơ, đạt chuẩn ASC, BAP, GlobalG.A.P. đang ngày càng được ưa chuộng. Đặc biệt, các sản phẩm “xanh” ít phát thải carbon, không kháng sinh, không chất bảo quản, đáp ứng đúng xu hướng tiêu dùng bền vững. Nhờ đó, chúng dần chiếm được lòng tin từ các nhà bán lẻ lớn như Walmart, Costco hay Carrefour.
Việt Nam đang đẩy mạnh mô hình nuôi tôm – lúa, cá tra tuần hoàn khép kín, tôm sinh thái dưới tán rừng ngập mặn… Đây là xu thế tất yếu và là lợi thế cạnh tranh dài hạn cho xuất khẩu thủy sản Việt.
Từ vùng nuôi đến bàn ăn, hành trình thủy sản Việt ngày càng minh bạch nhờ công nghệ số. Doanh nghiệp đã áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, tích hợp dữ liệu về giống, thức ăn, môi trường ao nuôi… cập nhật theo thời gian thực. Điều này giúp kiểm soát rủi ro và tăng niềm tin từ đối tác.
IoT cho phép giám sát liên tục các chỉ số nước, phát hiện sớm bất thường. AI hỗ trợ phân tích dữ liệu, tối ưu lượng thức ăn và thời điểm thu hoạch. Blockchain bảo mật dữ liệu chuỗi cung ứng, đảm bảo không thể chỉnh sửa – yếu tố quan trọng với thị trường EU, Mỹ.
Ngoài vùng nuôi, công nghệ còn hỗ trợ phân loại, bảo quản lạnh và theo dõi lô hàng. Số hóa toàn chuỗi giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Trong các nhà máy chế biến hiện đại, tự động hóa đang dần thay thế lao động thủ công. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư vào robot phân loại, máy cắt tự động, máy sấy băng tải và công nghệ cấp đông siêu tốc IQF.
Robot giúp phân loại nguyên liệu nhanh, chính xác và đồng đều. Đây là yếu tố quan trọng khi phục vụ các thị trường khó tính.
Máy sấy và cấp đông hiện đại giữ được độ tươi, cấu trúc và giá trị dinh dưỡng. Đồng thời, chúng rút ngắn thời gian chế biến, giảm hao hụt và tiết kiệm năng lượng.
Tự động hóa giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, ổn định sản lượng và giảm chi phí sản xuất. Nhờ đó, doanh nghiệp đáp ứng tốt các đơn hàng lớn và tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Đây chính là lợi thế cạnh tranh bền vững cho thủy sản Việt trên thị trường toàn cầu.
Việt Nam là một trong số ít quốc gia ký nhiều FTA thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, UKVFTA. Nhờ đó, thủy sản xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan đáng kể. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tiếp cận sâu hơn vào các thị trường cao cấp. Đây là những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Những năm gần đây, Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ cho ngành thủy sản. Trong đó có tín dụng xanh, thiết bị nuôi trồng hiện đại và hạ tầng kho lạnh. Cảng cá và hệ thống kiểm dịch cũng được đầu tư bài bản hơn. Những yếu tố này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu chi phí xuất khẩu.
Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ trong xuất khẩu thủy sản với định hướng hiện đại và bền vững. Ngành cần tập trung mở rộng thị trường, nâng giá trị sản phẩm, ứng dụng công nghệ và tận dụng ưu đãi từ các FTA mới. Cơ hội nhiều nhưng thách thức cũng lớn. Vì vậy, doanh nghiệp cần đổi mới tư duy, đầu tư bài bản và hướng đến phát triển bền vững để vững vàng hội nhập.
LASI tự hào đồng hành cùng ngành thủy sản với các giải pháp truyền thông chiến lược. Chúng tôi giúp doanh nghiệp nâng tầm thương hiệu và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp. Từ đó, tạo lợi thế cạnh tranh và chinh phục thị trường toàn cầu một cách bền vững.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
Văn phòng: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
Email: Info@lasi.com.vn
Bài viết liên quan
Trong bối cảnh toàn cầu đang hướng tới phát triển bền vững, “thủy sản xanh” không còn là một xu hướng nhất thời mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong chuỗi cung ứng quốc tế. Các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản ngày càng siết chặt yêu cầu về môi trường, […]
Hiện nay, việc giảm phát thải trong ao nuôi đang trở thành một trong những yêu cầu cấp thiết đối với ngành nuôi trồng thủy sản. Không chỉ dừng lại ở trách nhiệm môi trường, giảm phát thải còn giúp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và mở rộng cơ hội […]
Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, việc lựa chọn tôm giống tốt là yếu tố then chốt quyết định đến hơn 50% sự thành công của cả vụ nuôi. Một đàn tôm giống khỏe mạnh không chỉ giúp tăng tỷ lệ sống, giảm rủi ro dịch bệnh mà còn tối ưu […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất gia tăng và yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe, nông nghiệp thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành nông nghiệp hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ, mô hình này còn giúp người […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, dân số gia tăng và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nông sản, mô hình nông nghiệp thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu tại Việt Nam. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, mô hình này còn góp phần tối ưu tài nguyên, […]
Việc thúc đẩy chuyển đổi năng lượng tái tạo không chỉ xuất phát từ áp lực bên ngoài như cam kết giảm phát thải khí nhà kính hay các tiêu chuẩn môi trường quốc tế, mà còn đến từ chính nhu cầu phát triển bền vững trong nước. Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện […]
Trong nhiều năm qua, tôm xuất khẩu luôn là một trong những ngành hàng chiến lược của ngành thủy sản Việt Nam. Không chỉ đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp, tôm còn giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường thủy sản toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu […]
Trong những năm gần đây, ngành thủy sản toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ. Việc ứng dụng công nghệ thông minh trong nuôi trồng thủy sản không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn mang lại những […]
Nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành các chính sách kiểm soát phát thải khí nhà kính nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này khi từng bước xây dựng khung pháp lý cho thị trường carbon trong nước. Chính vì vậy, việc […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu, các quốc gia và doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực phải giảm phát thải khí nhà kính. Những cam kết quốc tế về môi trường, đặc biệt là mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đã khiến nhiều doanh nghiệp […]
Nuôi trồng thủy sản đang trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nuôi tôm và cá thương phẩm. Tuy nhiên, để đạt được năng suất cao và đảm bảo sự phát triển bền vững của mô hình nuôi, việc khảo sát môi trường nước […]
Biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ đến môi trường và hoạt động sản xuất, việc giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành mục tiêu quan trọng của nhiều quốc gia. Trong lĩnh vực nông nghiệp, khái niệm nông nghiệp carbon thấp đang dần trở thành xu hướng tất yếu […]
