Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của thị trường quốc tế. Các thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ hay Nhật Bản ngày càng quan tâm đến dấu chân carbon của sản phẩm thủy sản. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Điều này khiến kiểm kê khí nhà kính ngành thủy sản trở thành nhiệm vụ quan trọng đối với doanh nghiệp nuôi trồng, khai thác, chế biến và xuất khẩu thủy sản.
Không chỉ là yêu cầu pháp lý, kiểm kê khí nhà kính còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ các nguồn phát thải, xây dựng chiến lược giảm phát thải hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Kiểm kê khí nhà kính ngành thủy sản là quá trình thu thập, tính toán và báo cáo lượng khí nhà kính (KNK) phát sinh từ các hoạt động trong toàn bộ chuỗi giá trị thủy sản, bao gồm nuôi trồng, khai thác, chế biến, bảo quản, vận chuyển và các hoạt động dịch vụ liên quan. Theo định nghĩa của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC – Intergovernmental Panel on Climate Change), kiểm kê khí nhà kính là quá trình lượng hóa phát thải và hấp thụ các khí nhà kính theo từng nguồn phát thải cụ thể, dựa trên các phương pháp tính toán và hệ số phát thải được quy định trong IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories (2006).
Đối với ngành thủy sản, việc kiểm kê khí nhà kính không chỉ phục vụ yêu cầu tuân thủ các quy định pháp luật mà còn là cơ sở để doanh nghiệp xây dựng chiến lược giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. Đây cũng là tiền đề quan trọng để doanh nghiệp tham gia các chương trình chứng nhận xanh, thị trường tín chỉ carbon và thực hiện các cam kết giảm phát thải trong tương lai.
Hiện nay, hoạt động kiểm kê khí nhà kính đã có đầy đủ cơ sở pháp lý tại Việt Nam và đang từng bước trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều ngành sản xuất, trong đó có ngành thủy sản. Một số văn bản quan trọng gồm:
strong>Ngoài các quy định trong nước, doanh nghiệp còn có thể áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như:
Việc tuân thủ các chuẩn mực này giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch trong báo cáo môi trường và đáp ứng yêu cầu của đối tác quốc tế.
Để đảm bảo kết quả kiểm kê chính xác, minh bạch và có thể đối chiếu, doanh nghiệp cần thực hiện theo quy trình chuẩn.
Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định rõ phạm vi kiểm kê, bao gồm những cơ sở, hoạt động hoặc công đoạn nào sẽ được đưa vào tính toán. Ranh giới có thể được xác định theo từng cơ sở sản xuất hoặc trên phạm vi toàn doanh nghiệp, tùy theo mục đích báo cáo và yêu cầu của cơ quan quản lý. Việc xác định đúng ranh giới giúp tránh bỏ sót nguồn phát thải và đảm bảo kết quả phản ánh đầy đủ thực trạng phát thải khí nhà kính.
Theo Thông tư 01/2022/TT-BTNMT, ranh giới có thể là theo cơ sở (facility-level) hoặc toàn bộ doanh nghiệp (corporate-level).
Sau khi xác định phạm vi, doanh nghiệp tiến hành thu thập các dữ liệu phục vụ tính toán phát thải. Các dữ liệu cần thu thập có thể bao gồm lượng điện tiêu thụ, nhiên liệu sử dụng cho tàu thuyền và máy móc, khối lượng nguyên liệu, hóa chất, thức ăn, sản lượng nước thải và chất thải phát sinh. Đây là bước quan trọng nhất vì chất lượng dữ liệu đầu vào sẽ quyết định độ chính xác của kết quả kiểm kê.
Khi đã có dữ liệu hoạt động, doanh nghiệp sử dụng các hệ số phát thải tương ứng để quy đổi thành lượng khí nhà kính phát sinh. Các hệ số này có thể tham khảo từ hướng dẫn của IPCC, hệ số phát thải quốc gia hoặc các hệ số đặc thù đã được kiểm chứng. Việc lựa chọn đúng hệ số giúp đảm bảo tính thống nhất và độ tin cậy của báo cáo kiểm kê.
Doanh nghiệp tiến hành tính toán lượng phát thải của từng loại khí như CO₂, CH₄ và N₂O theo từng nguồn phát thải. Sau đó, các loại khí được quy đổi về đơn vị CO₂ tương đương (CO₂e) dựa trên hệ số tiềm năng nóng lên toàn cầu (GWP) do IPCC công bố. Điều này giúp tổng hợp và so sánh lượng phát thải từ nhiều nguồn khác nhau trên cùng một đơn vị đo.
Ở bước cuối cùng, toàn bộ kết quả được tổng hợp thành báo cáo kiểm kê khí nhà kính theo đúng biểu mẫu quy định. Báo cáo cần thể hiện rõ nguồn dữ liệu, phương pháp tính toán, hệ số phát thải áp dụng và kết quả phát thải của từng nguồn. Đây là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý, đồng thời xây dựng các kế hoạch giảm phát thải và theo dõi hiệu quả của các giải pháp đã triển khai.
>> Xem thêm: Các Mô Hình Nuôi Tôm Thân Thiện Môi Trường
Ngành thủy sản đang hướng đến mô hình phát triển xanh và phát thải thấp, kiểm kê khí nhà kính ngành thủy sản là bước khởi đầu quan trọng để doanh nghiệp hiểu rõ hiện trạng phát thải và xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả. Việc tuân thủ các quy định pháp lý trong nước kết hợp với các tiêu chuẩn quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Đầu tư vào hệ thống thu thập dữ liệu, số hóa quy trình kiểm kê và ứng dụng các giải pháp công nghệ trong giám sát phát thải sẽ giúp doanh nghiệp thủy sản chủ động thích ứng với các xu hướng phát triển bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng chuỗi giá trị thủy sản xanh trong tương lai.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]
Trong sản xuất lúa hiện nay, quản lý nước không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mà còn liên quan đến chi phí sản xuất, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng […]
Ngày 21 – 23/8/2026, tại Đà Nẵng – Trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Ứng dụng GIS Toàn quốc 2026 diễn ra tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật – LASI đã tham dự và đóng góp tại nhiều hoạt […]
Trong quá trình phát triển một dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng giúp nhà đầu tư xác định tiềm năng của khu vực, lựa chọn vị trí phù hợp và dự báo sản lượng điện. Dữ liệu gió càng chính xác, doanh nghiệp càng có cơ sở để […]
Trong quá trình vận hành nhà máy điện mặt trời, dữ liệu thời tiết có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất hệ thống, phân tích sản lượng điện và chủ động lên kế hoạch bảo trì. Những yếu tố như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, […]
Trong quá trình phát triển điện gió, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, việc đánh giá chính xác tiềm năng gió là một trong những bước quan trọng trước khi triển khai dự án. Dữ liệu về tốc độ gió, hướng gió và các điều kiện khí tượng hải văn giúp nhà đầu tư […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
