Trong những năm gần đây, xu hướng phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong thương mại quốc tế. Đặc biệt, Liên minh châu Âu (EU) đã triển khai cơ chế CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) nhằm kiểm soát lượng phát thải carbon của hàng hóa nhập khẩu. Điều này tạo ra không ít thách thức đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.
Tuy nhiên, nếu có chiến lược chuẩn bị phù hợp, cơ chế CBAM không chỉ là rào cản mà còn là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện quy trình sản xuất và tiếp cận các thị trường phát triển. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để thích ứng hiệu quả với CBAM?

CBAM yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu vào EU phải minh bạch lượng phát thải khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất. Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo phát thải, sau đó sẽ phải mua chứng chỉ carbon tương ứng với lượng phát thải nếu sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của cơ chế này. Điều đó đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp có mức phát thải cao sẽ phải chịu thêm chi phí, trong khi những doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch và giảm phát thải sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn trên thị trường quốc tế. Chính vì vậy, việc chủ động xây dựng chiến lược thích ứng với cơ chế CBAM là yêu cầu cấp thiết đối với nhiều ngành sản xuất và xuất khẩu.
Để đáp ứng các quy định của EU và duy trì lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ kiểm kê phát thải, ứng dụng công nghệ sạch đến hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu carbon. Dưới đây là những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả với cơ chế CBAM.
Việc sử dụng năng lượng tái tạo là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển đổi xanh. Các doanh nghiệp có thể tận dụng nguồn điện mặt trời hoặc điện gió để thay thế một phần điện năng từ nhiên liệu hóa thạch trong hoạt động sản xuất. Giải pháp này không chỉ giúp giảm phát thải carbon mà còn góp phần tiết kiệm chi phí năng lượng trong dài hạn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên hợp tác với các đơn vị cung cấp chứng chỉ năng lượng tái tạo để chứng minh nguồn điện sạch được sử dụng trong sản xuất. Đây sẽ là cơ sở quan trọng khi thực hiện báo cáo phát thải theo yêu cầu của CBAM và các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.

CBAM là cơ chế mới và sẽ tiếp tục được cập nhật trong thời gian tới. Vì vậy, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các quy định mới nhất từ EU để đảm bảo hoạt động xuất khẩu luôn đáp ứng yêu cầu.
Một giải pháp hiệu quả là thành lập đội ngũ chuyên trách hoặc phân công bộ phận phụ trách việc theo dõi chính sách, cập nhật hướng dẫn kỹ thuật và phối hợp với các phòng ban trong quá trình thực hiện báo cáo phát thải. Ngoài ra, doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên hệ thống CBAM của EU theo đúng quy định, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và dữ liệu phát thải minh bạch để phục vụ quá trình báo cáo và kiểm tra khi cần thiết.
>> Xem thêm: Blue Carbon Là Gì? Tại Sao Blue Carbon Lại Quan Trọng?
Quá trình chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực tài chính và công nghệ đáng kể. Do đó, doanh nghiệp nên chủ động mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế, đơn vị tư vấn và các chương trình hỗ trợ phát triển bền vững. Thông qua các chương trình tài trợ hoặc nguồn vốn xanh, doanh nghiệp có thể đầu tư thiết bị hiện đại, cải tiến công nghệ và triển khai các dự án giảm phát thải với chi phí hợp lý hơn.
Bên cạnh đó, việc hợp tác với các tổ chức có kinh nghiệm về kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon hoặc chứng nhận môi trường cũng giúp doanh nghiệp đáp ứng nhanh hơn các yêu cầu của CBAM và giảm thiểu rủi ro trong quá trình tuân thủ.
Trước tiên, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kiểm kê và giám sát khí nhà kính theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14064. Việc đo lường chính xác lượng phát thải trong từng công đoạn sản xuất giúp doanh nghiệp xác định những nguồn phát thải lớn và xây dựng kế hoạch cắt giảm phù hợp.
Song song với đó, doanh nghiệp nên đầu tư đổi mới công nghệ, tối ưu dây chuyền sản xuất, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng và cải tiến quy trình vận hành nhằm giảm lượng khí CO₂ phát sinh. Khi lượng phát thải được kiểm soát tốt, chi phí liên quan đến CBAM cũng sẽ giảm đáng kể.

Các giải pháp IoT, cảm biến thông minh, nền tảng quản lý dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp doanh nghiệp theo dõi lượng phát thải theo thời gian thực, tự động thu thập dữ liệu và giảm sai sót trong quá trình báo cáo.
Việc số hóa dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của cơ chế CBAM mà còn tạo nền tảng cho hệ thống quản trị ESG, kiểm kê khí nhà kính và xây dựng chiến lược phát triển bền vững trong tương lai.
>> Xem thêm: Giải Pháp Hiệu Quả Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp
Sự ra đời của cơ chế CBAM đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong xu hướng thương mại xanh trên toàn cầu. Để duy trì lợi thế cạnh tranh tại thị trường EU và các thị trường quốc tế khác, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính, đầu tư công nghệ sạch, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, minh bạch dữ liệu phát thải và tuân thủ đầy đủ các quy định của CBAM.
Việc chuẩn bị từ sớm không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí tuân thủ mà còn mở ra nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, nâng cao giá trị thương hiệu và phát triển bền vững. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, thích ứng với cơ chế CBAM chính là bước đi chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Ngành nông nghiệp đang từng bước chuyển mình nhờ sự phát triển của khoa học và công nghệ. Những phương thức sản xuất truyền thống dần được kết hợp với các giải pháp hiện đại nhằm nâng cao năng suất, tiết kiệm tài nguyên và tối ưu quy trình canh tác. Trong xu hướng đó, […]
Nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch năng lượng xanh trở thành ưu tiên toàn cầu, nguồn năng lượng tái tạo ở Việt Nam đang đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững. Với lợi thế về khí hậu nhiệt đới, đường bờ […]
Canh tác lúa là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính đáng chú ý trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt do khí mê-tan (CH₄) phát sinh từ ruộng lúa ngập nước kéo dài. Vì vậy, việc giảm phát thải khí nhà kính trong canh tác lúa đang trở thành định hướng quan […]
Khai thác IUU là hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, có thể gây suy giảm nguồn lợi hải sản, ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển và làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản. Tại Việt Nam, công […]
Đại dương hấp thụ một phần đáng kể lượng CO₂ phát thải vào khí quyển, qua đó góp phần điều hòa khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm biến đổi hóa học hệ cacbonat của nước biển, dẫn đến hiện tượng axit hoá đại dương. Sự suy giảm pH và độ […]
Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là sản xuất và vận chuyển tôm giống, quy trình đóng gói đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chất lượng con giống. Máy đóng tôm giống là giải pháp công nghệ giúp tự động hóa công đoạn đóng gói, tối ưu năng suất […]
Giám sát chuỗi lạnh là quá trình theo dõi, ghi nhận và quản lý các điều kiện môi trường, đặc biệt là nhiệt độ, trong suốt quá trình bảo quản, vận chuyển và phân phối các sản phẩm nhạy cảm với nhiệt độ. Trong lĩnh vực y tế và dược phẩm, giải pháp này đóng […]
Thiết bị ROV (Remotely Operated Underwater Vehicle) là robot điều khiển từ xa được thiết kế để hoạt động dưới nước, phục vụ các nhiệm vụ khảo sát, quan sát, kiểm tra và hỗ trợ thao tác tại những khu vực khó tiếp cận. ROV thường kết nối với người vận hành thông qua dây […]
Robot không người lái dưới nước (AUV – Autonomous Underwater Vehicle) là phương tiện tự hành được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ khảo sát, thu thập dữ liệu và nghiên cứu môi trường dưới nước mà không cần điều khiển liên tục từ con người. Nhờ khả năng tích hợp camera, sonar […]
Dưới mặt nước là một môi trường phức tạp, nơi tầm nhìn hạn chế, điều kiện thủy văn biến động và khả năng tiếp cận của con người gặp nhiều khó khăn. Đối với các công trình, phương tiện và hệ thống hạ tầng dưới nước, việc kiểm tra trực tiếp thường tốn thời gian, […]
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]