Trong những năm gần đây, xu hướng phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong thương mại quốc tế. Đặc biệt, Liên minh châu Âu (EU) đã triển khai cơ chế CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) nhằm kiểm soát lượng phát thải carbon của hàng hóa nhập khẩu. Điều này tạo ra không ít thách thức đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.
Tuy nhiên, nếu có chiến lược chuẩn bị phù hợp, cơ chế CBAM không chỉ là rào cản mà còn là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện quy trình sản xuất và tiếp cận các thị trường phát triển. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để thích ứng hiệu quả với CBAM?
CBAM yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu vào EU phải minh bạch lượng phát thải khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất. Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo phát thải, sau đó sẽ phải mua chứng chỉ carbon tương ứng với lượng phát thải nếu sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của cơ chế này. Điều đó đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp có mức phát thải cao sẽ phải chịu thêm chi phí, trong khi những doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch và giảm phát thải sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn trên thị trường quốc tế. Chính vì vậy, việc chủ động xây dựng chiến lược thích ứng với cơ chế CBAM là yêu cầu cấp thiết đối với nhiều ngành sản xuất và xuất khẩu.
Để đáp ứng các quy định của EU và duy trì lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ kiểm kê phát thải, ứng dụng công nghệ sạch đến hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu carbon. Dưới đây là những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả với cơ chế CBAM.
Việc sử dụng năng lượng tái tạo là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển đổi xanh. Các doanh nghiệp có thể tận dụng nguồn điện mặt trời hoặc điện gió để thay thế một phần điện năng từ nhiên liệu hóa thạch trong hoạt động sản xuất. Giải pháp này không chỉ giúp giảm phát thải carbon mà còn góp phần tiết kiệm chi phí năng lượng trong dài hạn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên hợp tác với các đơn vị cung cấp chứng chỉ năng lượng tái tạo để chứng minh nguồn điện sạch được sử dụng trong sản xuất. Đây sẽ là cơ sở quan trọng khi thực hiện báo cáo phát thải theo yêu cầu của CBAM và các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.
CBAM là cơ chế mới và sẽ tiếp tục được cập nhật trong thời gian tới. Vì vậy, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các quy định mới nhất từ EU để đảm bảo hoạt động xuất khẩu luôn đáp ứng yêu cầu.
Một giải pháp hiệu quả là thành lập đội ngũ chuyên trách hoặc phân công bộ phận phụ trách việc theo dõi chính sách, cập nhật hướng dẫn kỹ thuật và phối hợp với các phòng ban trong quá trình thực hiện báo cáo phát thải. Ngoài ra, doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên hệ thống CBAM của EU theo đúng quy định, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và dữ liệu phát thải minh bạch để phục vụ quá trình báo cáo và kiểm tra khi cần thiết.
>> Xem thêm: Blue Carbon Là Gì? Tại Sao Blue Carbon Lại Quan Trọng?
Quá trình chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực tài chính và công nghệ đáng kể. Do đó, doanh nghiệp nên chủ động mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế, đơn vị tư vấn và các chương trình hỗ trợ phát triển bền vững. Thông qua các chương trình tài trợ hoặc nguồn vốn xanh, doanh nghiệp có thể đầu tư thiết bị hiện đại, cải tiến công nghệ và triển khai các dự án giảm phát thải với chi phí hợp lý hơn.
Bên cạnh đó, việc hợp tác với các tổ chức có kinh nghiệm về kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon hoặc chứng nhận môi trường cũng giúp doanh nghiệp đáp ứng nhanh hơn các yêu cầu của CBAM và giảm thiểu rủi ro trong quá trình tuân thủ.
Trước tiên, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kiểm kê và giám sát khí nhà kính theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14064. Việc đo lường chính xác lượng phát thải trong từng công đoạn sản xuất giúp doanh nghiệp xác định những nguồn phát thải lớn và xây dựng kế hoạch cắt giảm phù hợp.
Song song với đó, doanh nghiệp nên đầu tư đổi mới công nghệ, tối ưu dây chuyền sản xuất, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng và cải tiến quy trình vận hành nhằm giảm lượng khí CO₂ phát sinh. Khi lượng phát thải được kiểm soát tốt, chi phí liên quan đến CBAM cũng sẽ giảm đáng kể.
Các giải pháp IoT, cảm biến thông minh, nền tảng quản lý dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp doanh nghiệp theo dõi lượng phát thải theo thời gian thực, tự động thu thập dữ liệu và giảm sai sót trong quá trình báo cáo.
Việc số hóa dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của cơ chế CBAM mà còn tạo nền tảng cho hệ thống quản trị ESG, kiểm kê khí nhà kính và xây dựng chiến lược phát triển bền vững trong tương lai.
>> Xem thêm: Giải Pháp Hiệu Quả Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp
Sự ra đời của cơ chế CBAM đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong xu hướng thương mại xanh trên toàn cầu. Để duy trì lợi thế cạnh tranh tại thị trường EU và các thị trường quốc tế khác, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính, đầu tư công nghệ sạch, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, minh bạch dữ liệu phát thải và tuân thủ đầy đủ các quy định của CBAM.
Việc chuẩn bị từ sớm không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí tuân thủ mà còn mở ra nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, nâng cao giá trị thương hiệu và phát triển bền vững. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, thích ứng với cơ chế CBAM chính là bước đi chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nhiệt độ tăng cao, thời tiết khô hạn kéo dài cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất lớn hơn, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong […]
Hiện nay, các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc giám sát chất lượng nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững. Thay vì thực hiện […]
Nguồn nước mặt như sông, hồ, kênh, rạch và hồ chứa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và biến đổi khí hậu đang khiến […]
Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của […]
Trong các dự án điện gió, chất lượng dữ liệu gió quyết định trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác của toàn bộ nhà máy. Trước khi lựa chọn vị trí xây dựng, chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ các thông số như tốc độ gió, hướng gió, […]
