Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, nông nghiệp – lĩnh vực vốn được xem là “xương sống” của nền kinh tế lại đang trở thành nguồn phát thải CO₂ đáng kể trên toàn cầu. Bài viết dưới đây LASI sẽ phân tích về nguyên nhân phát thải CO₂ nông nghiệp, những tác động đến môi trường. Từ đó hướng tới một nền nông nghiệp bền vững cho tương lai.
Phát thải CO₂ là một trong những chủ đề được quan tâm hàng đầu trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu. Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), lĩnh vực nông nghiệp đóng góp khoảng 20 – 25% tổng lượng phát thải khí nhà kính (GHG) toàn cầu, trong đó carbon dioxide (CO₂) chiếm tỷ lệ đáng kể bên cạnh methane (CH₄) và nitrous oxide (N₂O).
Không chỉ là nguồn cung cấp lương thực cho nhân loại, nông nghiệp còn là lĩnh vực có mối liên hệ mật thiết với chu trình carbon tự nhiên. Tuy nhiên, sự mở rộng của đất canh tác, sử dụng phân bón hóa học, đốt phụ phẩm nông nghiệp và thay đổi mục đích sử dụng đất đã khiến phát thải CO₂ nông nghiệp trở thành một trong những nguyên nhân chính làm tăng nồng độ khí CO₂ trong khí quyển.
Một trong những nguồn phát thải CO₂ lớn nhất đến từ chuyển đổi rừng và đất tự nhiên sang đất nông nghiệp. Khi rừng bị chặt phá, lượng carbon tích trữ trong sinh khối và đất bị giải phóng dưới dạng CO₂. Quá trình này làm mất đi “bể chứa carbon” tự nhiên. Đồng thời làm suy giảm khả năng hấp thụ CO₂ trong tương lai.
Mặc dù phân bón hóa học giúp gia tăng năng suất cây trồng. Tuy nhiên quá trình sản xuất, vận chuyển và sử dụng chúng đều phát sinh CO₂ và các khí nhà kính khác. Ví dụ, sản xuất 1 tấn urê có thể thải ra hơn 1,5 tấn CO₂ tương đương. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu cho máy nông nghiệp cũng góp phần làm gia tăng phát thải.
Tại nhiều quốc gia đang phát triển, đốt phụ phẩm nông nghiệp ngoài đồng vẫn là tập quán phổ biến. Quá trình này phát thải lượng lớn CO₂, CO và bụi mịn PM2.5. Nó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.
Theo FAO (2023), đốt rơm rạ chiếm đến 10% lượng phát thải CO₂ nông nghiệp toàn cầu. Trong khi phần lớn lượng sinh khối này hoàn toàn có thể được tái sử dụng làm phân hữu cơ hoặc năng lượng sinh học.
Việc sử dụng máy kéo, máy gặt, hệ thống tưới tiêu, và vận chuyển nông sản tiêu thụ lượng lớn nhiên liệu hóa thạch. Trung bình, mỗi hecta canh tác cơ giới có thể thải ra từ 250 – 500 kg CO₂/năm chỉ từ nhiên liệu diesel.
>> Xem thêm: Các Hoạt Động Phát Thải Khí Nhà Kính
CO₂ là khí nhà kính chính gây ra hiệu ứng nhà kính. Dẫn đến tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, làm thay đổi chu kỳ mùa vụ, phân bố lượng mưa và tăng tần suất thiên tai. Điều này tác động trực tiếp đến năng suất cây trồng, hiệu quả sử dụng nước và tính ổn định của hệ sinh thái nông nghiệp.
Các hoạt động phát thải CO₂ thường đi kèm với suy giảm chất hữu cơ trong đất. Làm giảm khả năng lưu trữ carbon và chất dinh dưỡng. Khi đất bị suy thoái, chu trình carbon tự nhiên bị gián đoạn, gây ra vòng xoáy phát thải – suy thoái – mất năng suất.
Phát thải CO₂ làm giảm khả năng hấp thụ CO₂ của hệ sinh thái. Đặc biệt, khi đất canh tác bị mất lớp mùn – vốn là nơi lưu trữ carbon hiệu quả nhất. Lượng CO₂ bị giải phóng càng lớn, khiến cân bằng carbon toàn cầu ngày càng mất ổn định.
Phát triển nông nghiệp theo hướng giảm phát thải và tăng hấp thụ CO₂ là xu thế tất yếu. Các biện pháp bao gồm:
Các mô hình tuần hoàn như chăn nuôi – trồng trọt kết hợp, tái chế phụ phẩm thành năng lượng sinh học (biogas, biochar) giúp giảm đáng kể phát thải CO₂ nông nghiệp và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Giảm phát thải CO₂ không chỉ là yêu cầu môi trường mà còn là chiến lược phát triển kinh tế xanh. Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Trong đó nông nghiệp đóng vai trò then chốt.
Sự kết hợp giữa khoa học đất, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và quản lý dữ liệu số sẽ tạo nên nền tảng cho nông nghiệp carbon thấp, tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.
>> Xem thêm: Các Nguồn Phát Thải Khí Nhà Kính
Phát thải CO₂ nông nghiệp là thách thức lớn nhưng cũng mở ra cơ hội cho chuyển đổi xanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc hiểu rõ cơ chế phát thải, nguồn gốc và giải pháp giảm thiểu không chỉ giúp giảm tác động môi trường mà còn thúc đẩy nền nông nghiệp thông minh, bền vững và có trách nhiệm với hành tinh.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong nhiều năm qua, Liên minh châu Âu (EU) luôn là một trong những thị trường xuất khẩu thủy sản lớn và có giá trị cao đối với Việt Nam. Tuy nhiên, để đưa sản phẩm thủy sản vào thị trường này, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe […]
Khí hậu ngày càng nghiêm trọng, nhu cầu chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và tái tạo đã trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, với lợi thế đường bờ biển dài, tốc độ gió ổn định và tiềm năng lớn, phát triển điện gió bền vững đang […]
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển điện gió ngày càng mạnh mẽ, đo gió và đánh giá tài nguyên gió được xem là bước quan trọng bậc nhất, quyết định trực tiếp đến hiệu quả kỹ thuật, tài chính và khả năng thành công của dự án. Một dự án điện […]
Trong nuôi tôm hiện đại, đặc biệt là các mô hình thâm canh và siêu thâm canh, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) được xem là yếu tố môi trường quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Thực tế cho […]
Hiện nay, nuôi tôm ngày càng chuyển dịch sang mô hình thâm canh và siêu thâm canh, môi trường ao nuôi trở thành yếu tố quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, môi trường ao tôm lại luôn biến động liên tục theo […]
Giá điện ngày càng biến động, áp lực giảm phát thải gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững trở thành tiêu chí bắt buộc, đầu tư điện mặt trời đang nổi lên như một giải pháp chiến lược cho cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình. Không chỉ mang lại lợi ích kinh […]
Ngành thủy sản đang chịu nhiều áp lực từ giá điện tăng, chi phí thức ăn leo thang, rủi ro dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu, bài toán tối ưu chi phí nuôi tôm trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả hộ nuôi lẫn doanh nghiệp […]
Trong những năm gần đây, nuôi trồng tôm công nghệ cao đã và đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, song song với cơ hội là hàng loạt rủi ro trong nuôi tôm: biến động môi trường, dịch bệnh, chi […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước bài toán đổi mới toàn diện. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao được xem là hướng đi chiến […]
Trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo không còn là một khái niệm xa lạ mà dần trở thành xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước sang năm 2026, bài toán của các chủ đầu tư đã thay đổi: Không chỉ là lắp đặt bao nhiêu […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu thụ biến động, việc tìm kiếm giải pháp nuôi tôm bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nuôi tôm không còn chỉ hướng đến sản lượng, […]
Việc kiểm soát nước dằn tàu không còn là vấn đề tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt trên toàn cầu. Đối với các chủ tàu và đơn vị vận hành, việc nắm vững tiêu chuẩn xả thải nước dằn tàu là yếu tố sống còn để tránh các khoản […]
