Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, kiểm soát chất lượng nước trong nuôi trồng thủy sản trở thành một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành công của mô hình nuôi. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng LASI tìm hiểu sâu hơn về các chỉ tiêu quan trọng cần lưu ý trong kiểm soát nước. Từ đó giúp người nuôi chủ động quản lý môi trường nước hiệu quả.
Trong hệ thống nuôi trồng thủy sản, chất lượng nước đóng vai trò trung tâm, quyết định trực tiếp đến sức khỏe, năng suất và hiệu quả kinh tế của toàn bộ mô hình nuôi. Nước không chỉ là môi trường sống mà còn là yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hô hấp, trao đổi chất, sinh trưởng và miễn dịch của sinh vật thủy sản.
Một sự thay đổi nhỏ về các thông số như pH, hàm lượng oxy hòa tan (DO), độ mặn, nhiệt độ hay nồng độ amoniac (NH₃) đều có thể dẫn đến stress, giảm tăng trưởng hoặc bùng phát dịch bệnh. Chính vì vậy, việc kiểm soát chất lượng nước không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là một chiến lược quản lý tổng thể, giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm rủi ro và hướng đến nuôi trồng thủy sản bền vững.
Nhiệt độ là yếu tố môi trường quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi chất, nhu cầu oxy và tốc độ sinh trưởng của sinh vật thủy sản. Hầu hết các loài cá và tôm nước ngọt phát triển tốt ở mức 25–32°C. Khi nhiệt độ vượt quá ngưỡng này, khả năng hòa tan oxy trong nước giảm, khiến tôm cá dễ bị sốc nhiệt.
Oxy hòa tan là yếu tố sống còn trong kiểm soát chất lượng nước. Khi DO giảm dưới 4 mg/L, nhiều loài tôm cá bắt đầu giảm ăn, nổi đầu hoặc chết hàng loạt. DO thấp còn làm giảm hiệu quả phân hủy chất hữu cơ và thúc đẩy hình thành khí độc như NH₃, H₂S.
>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản
pH phản ánh tính axit – kiềm của nước, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và độc tính của các khí hòa tan.
Đây là hai dạng khí độc thường phát sinh do phân hủy chất hữu cơ, thức ăn thừa và chất thải của động vật thủy sản.
Ngưỡng an toàn: NH₃ < 0,1 mg/L; NO₂⁻ < 0,5 mg/L
Độ mặn ảnh hưởng đến áp suất thẩm thấu và quá trình trao đổi ion của thủy sinh vật. Mỗi loài có ngưỡng mặn tối ưu riêng (ví dụ tôm thẻ chân trắng: 5–25‰; cá rô phi: 0–15‰)
Nước quá đục do tảo hoặc bùn mịn gây cản trở quang hợp, làm giảm DO và gia tăng chất hữu cơ đáy ao
Các thiết bị cảm biến thông minh giúp giám sát DO, pH, nhiệt độ, độ mặn, NH₃ theo thời gian thực. Dữ liệu được truyền về trung tâm điều khiển, giúp người nuôi:
Công nghệ sinh học đóng vai trò quan trọng trong xử lý nước và đáy ao bằng cách:
Hệ thống nuôi tuần hoàn khép kín (RAS) cho phép lọc và tái sử dụng nước thông qua các giai đoạn:
Lọc cơ học → Lọc sinh học → Khử khí độc → Bổ sung oxy → Tái sử dụng.
RAS giúp giảm 90 – 95% lượng nước thải, kiểm soát hoàn toàn các thông số môi trường, đồng thời hạn chế dịch bệnh, phù hợp cho các mô hình nuôi công nghệ cao.
Mặc dù các tiến bộ công nghệ mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình kiểm soát chất lượng nước vẫn đối mặt với một số khó khăn:
Để khắc phục, cần kết hợp giữa khoa học, công nghệ và quản lý tổng hợp. Bao gồm đào tạo kỹ thuật viên, xây dựng quy trình chuẩn và tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các trại nuôi, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý môi trường.
>> Xem thêm: Công Nghệ Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh
Kiểm soát chất lượng nước là yếu tố then chốt trong mọi mô hình nuôi trồng thủy sản hiện đại. Việc quản lý hiệu quả các thông số môi trường không chỉ đảm bảo sức khỏe và năng suất vật nuôi, mà còn là cơ sở để xây dựng chuỗi sản xuất thủy sản bền vững, an toàn và thân thiện môi trường.
Ứng dụng công nghệ cảm biến, vi sinh học và hệ thống tuần hoàn nước đang mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành thủy sản Việt Nam. Nơi năng suất không còn phụ thuộc vào may rủi, mà được quyết định bởi khoa học, dữ liệu và quản trị thông minh.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước bài toán đổi mới toàn diện. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao được xem là hướng đi chiến […]
Trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo không còn là một khái niệm xa lạ mà dần trở thành xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước sang năm 2026, bài toán của các chủ đầu tư đã thay đổi: Không chỉ là lắp đặt bao nhiêu […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu thụ biến động, việc tìm kiếm giải pháp nuôi tôm bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nuôi tôm không còn chỉ hướng đến sản lượng, […]
Việc kiểm soát nước dằn tàu không còn là vấn đề tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt trên toàn cầu. Đối với các chủ tàu và đơn vị vận hành, việc nắm vững tiêu chuẩn xả thải nước dằn tàu là yếu tố sống còn để tránh các khoản […]
Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ. Nhu cầu điện năng tăng trưởng liên tục. Trong khi đó, nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế nhất định. Năng lượng sạch và bền vững không còn mang tính định hướng tương lai. Lĩnh vực này […]
Thẻ vàng hải sản Việt Nam là biện pháp cảnh báo do Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng đối với các quốc gia chưa đáp ứng đầy đủ quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU – Illegal, Unreported and Unregulated fishing). […]
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tại Việt Nam ngày càng tăng cao, các giải pháp năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng tất yếu. Bên cạnh điện gió và điện mặt trời trên mặt đất, dự án điện mặt trời nổi đang nổi lên như một hướng đi chiến lược, vừa […]
Oxy hòa tan trong ao nuôi tôm là yếu tố nền tảng quyết định trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Trong thực tế sản xuất, rất nhiều vụ nuôi thất bại không phải do dịch bệnh mà xuất phát từ việc quản lý oxy hòa tan […]
Năng lượng giữ vai trò nền tảng cho mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát triển kinh tế – xã hội. Từ công nghiệp, giao thông, nông nghiệp cho tới đời sống thường nhật, nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn chất lượng. Trong bài […]
Trong bối cảnh hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững, quan trắc đường cao tốc đã trở thành một yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là giải pháp bổ trợ. Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi hiện trạng công trình, […]
Hoạt động xuất khẩu tôm sang EU bước vào giai đoạn nhiều chuyển động đáng chú ý khi khung pháp lý liên tục được điều chỉnh theo định hướng tiêu dùng bền vững. Thị trường châu Âu không còn tập trung riêng giá cả. Họ còn đặt nặng tính minh bạch chuỗi cung ứng, an […]
Mạng lưới giao thông Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là hệ thống đường cao tốc, yêu cầu đảm bảo an toàn, khai thác hiệu quả và kéo dài tuổi thọ công trình ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những giải pháp then chốt để đạt được mục tiêu này […]
