Trong nuôi trồng thủy sản, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) được xem là “yếu tố sống còn” quyết định đến sức khỏe, tốc độ sinh trưởng và năng suất của thủy sản. Một hệ sinh thái ao nuôi chỉ thực sự ổn định khi hàm lượng oxy hòa tan được duy trì ở mức phù hợp, giúp tôm cá hô hấp tốt, hạn chế dịch bệnh và tối ưu hóa quá trình chuyển hóa dinh dưỡng. Ngược lại, tình trạng thiếu oxy không chỉ làm giảm khả năng hấp thụ thức ăn, gây stress mà còn có thể dẫn đến thiệt hại nặng nề cho người nuôi. Vì vậy, việc hiểu rõ vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến oxy hòa tan là nền tảng quan trọng để quản lý ao nuôi hiệu quả và phát triển bền vững trong ngành thủy sản.
Oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) là lượng khí oxy tồn tại ở dạng phân tử và hòa tan trong nước. Đây là yếu tố thiết yếu cho sự sống của các loài thủy sinh như tôm, cá, sinh vật phù du, tảo và nhiều vi sinh vật có lợi khác. DO đóng vai trò quan trọng trong quá trình hô hấp, trao đổi chất và duy trì cân bằng sinh thái trong thủy vực.
Chỉ số oxy hòa tan thường được đo bằng đơn vị mg/L (miligam oxy trong mỗi lít nước). Mức DO trong ao nuôi có thể thay đổi theo nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ mặn, mật độ thả nuôi, sự phát triển của tảo và hoạt động quang hợp – hô hấp trong hệ sinh thái ao. Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, việc duy trì DO ở mức thích hợp không chỉ đảm bảo sức khỏe đàn tôm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế của vụ nuôi.
>> Xem thêm: Nhập Khẩu Tôm Việt: Tôm Việt Giữ Lợi Thế Ở Phân Khúc Giá Trị Cao Tại EU
DO là “nguồn thở” cho tôm và là chỉ tiêu then chốt ảnh hưởng đến hô hấp, vi sinh, cân bằng hóa – sinh học, hiệu suất ăn và chi phí sản xuất. Kiểm soát DO ổn định là nền tảng để nuôi tôm an toàn sinh học và hiệu quả.
Oxy hòa tan (DO) chính là nguồn sống trực tiếp cho tôm trong suốt quá trình nuôi. Tôm hô hấp bằng mang, vì vậy nồng độ DO trong nước quyết định khả năng trao đổi khí và duy trì hoạt động sinh lý của chúng. Khi DO ổn định ở mức tối ưu, tôm hô hấp bình thường, phát triển đều đặn và có sức đề kháng tốt. Ngược lại, nếu DO giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, tôm sẽ bị stress, giảm ăn, chậm lớn, dễ nhiễm bệnh và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây chết hàng loạt. Nghiên cứu thực tế cho thấy mức DO khoảng 5–7 mg/L là thích hợp nhất, dưới 3 mg/L tôm bắt đầu bị ảnh hưởng, còn dưới 1–2 mg/L là mức nguy hiểm.
Một trong những vai trò quan trọng khác của DO là giúp duy trì sự cân bằng hệ vi sinh vật trong ao nuôi. Các vi khuẩn hiếu khí cần oxy để phân hủy chất hữu cơ, thức ăn thừa và phân tôm, từ đó hạn chế sự tích tụ chất bẩn dưới đáy ao. Khi DO đầy đủ, quá trình phân hủy diễn ra hiệu quả, giảm thiểu sự hình thành khí độc như amoniac (NH₃), nitrit (NO₂⁻) hay hydrogen sulfide (H₂S). Ngược lại, khi DO thấp, môi trường dễ chuyển sang kỵ khí, các khí độc tích tụ nhiều hơn, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh và gây hại cho sức khỏe tôm.
DO còn có tác động gián tiếp đến cân bằng hóa học trong ao nuôi. Nồng độ oxy hòa tan biến động theo chu kỳ ngày và đêm, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp, hô hấp của tảo và vi sinh vật, từ đó làm thay đổi pH trong nước. Việc duy trì DO ở mức ổn định giúp hạn chế sự dao động mạnh của pH, giảm sốc môi trường cho tôm. Đồng thời, DO cao còn liên quan đến chỉ số ORP (oxi hóa – khử) dương hơn. Tức là môi trường nước ít có khả năng hình thành các hợp chất độc tính trong điều kiện kỵ khí. Từ đó giữ chất lượng nước ổn định và an toàn hơn cho tôm nuôi.
DO cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ăn và hiệu quả sử dụng thức ăn của tôm. Khi oxy trong ao đủ, tôm ăn khỏe, tiêu hóa tốt và chuyển hóa thức ăn thành năng lượng phát triển, giúp hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) giảm, từ đó tiết kiệm chi phí đáng kể cho người nuôi. Thực tế cho thấy, nếu DO thấp, tôm sẽ giảm bắt mồi, thậm chí bỏ ăn, đồng thời phải tiêu hao nhiều năng lượng để hô hấp, dẫn đến tăng trưởng chậm, thời gian nuôi kéo dài và chi phí sản xuất tăng cao.
Bên cạnh tác động đến tăng trưởng, DO còn đóng vai trò như một yếu tố bảo vệ sức khỏe cho đàn tôm. Khi oxy hòa tan đầy đủ, hệ miễn dịch của tôm được củng cố, giúp chúng chống chịu tốt hơn trước các tác nhân gây bệnh. Ngược lại, khi DO giảm đột ngột do thời tiết, bùng phát tảo hoặc ô nhiễm hữu cơ, tôm dễ rơi vào trạng thái stress, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh xâm nhập. Do đó, việc quản lý DO ổn định không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ sống mà còn giúp người nuôi hạn chế thiệt hại kinh tế do dịch bệnh gây ra.
>> Xem thêm: Oxy Hòa Tan – Yếu Tố Quan Trọng Cho Một Vụ Tôm Thành Công
Oxy hòa tan giữ vai trò then chốt trong hệ sinh thái ao nuôi thủy sản. Việc quản lý và duy trì nồng độ DO ở mức tối ưu là điều kiện tiên quyết để đảm bảo năng suất, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế. Trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản ngày càng hướng đến thâm canh và bền vững, đầu tư vào hệ thống giám sát, sục khí và kiểm soát oxy hòa tan sẽ là giải pháp thiết thực giúp người nuôi đạt được sản lượng cao, đồng thời bảo vệ môi trường và phát triển lâu dài.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, các doanh nghiệp không còn chỉ được đánh giá qua doanh thu hay lợi nhuận. Thay vào đó, khả năng quản trị rủi ro, trách nhiệm xã hội và cam kết với môi trường ngày càng trở thành thước đo […]
Trong nuôi tôm thương phẩm, chất lượng con giống luôn là yếu tố quyết định đến hiệu quả của cả vụ nuôi. Dù người nuôi đầu tư ao nuôi hiện đại, quản lý môi trường tốt hay sử dụng thức ăn cao cấp, nhưng nếu lựa chọn sai con giống thì nguy cơ thất bại […]
Nhu cầu điện năng ngày càng tăng và áp lực chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch trở nên cấp thiết, trang trại năng lượng mặt trời đang nổi lên như một mô hình đầu tư chiến lược tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp đáp […]
Hiện nay, nuôi trồng thủy sản bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành định hướng bắt buộc đối với ngành thủy sản Việt Nam. Đây là con đường giúp duy trì tăng trưởng dài hạn, đảm bảo an ninh thực phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao sức cạnh tranh […]
Nhu cầu tiêu thụ điện năng ngày càng gia tăng và áp lực giảm phát thải carbon trở thành mục tiêu toàn cầu, việc tìm hiểu về các nguồn năng lượng tái tạo đang trở thành chủ đề được quan tâm mạnh mẽ tại Việt Nam. Không chỉ là xu hướng phát triển bền vững, […]
Ngành thủy sản đang từng bước phục hồi, giá tôm nguyên liệu lại ghi nhận diễn biến trái chiều so với chi phí đầu vào, tạo ra áp lực đáng kể cho toàn chuỗi giá trị. Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, nhiều doanh nghiệp thức ăn thủy sản đồng loạt tăng giá […]
Hiện nay, chuyển dịch năng lượng toàn cầu hướng đang tới các nguồn năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút đầu tư mạnh mẽ. Tuy nhiên, trước khi triển khai bất kỳ dự án nào, lắp đặt thiết bị đo gió để khảo sát […]
Ngành thủy sản đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại và bền vững, kỹ thuật nuôi tôm công nghệ cao trở thành giải pháp then chốt giúp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Không chỉ dừng lại ở việc cải tiến quy trình […]
Biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và áp lực đảm bảo an ninh lương thực gia tăng, phát triển nông nghiệp thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao không chỉ […]
Thị trường ngành tôm toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng gia tăng và sự thay đổi trong thói quen ăn uống theo hướng lành mạnh. Trong bối cảnh đó, việc phân tích chi tiết các phân khúc thị trường không […]
Năng lượng sạch ngày càng đa dạng và được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất. Mỗi loại năng lượng đều có đặc điểm riêng, phù hợp với từng điều kiện tự nhiên và nhu cầu sử dụng khác nhau, từ quy mô hộ gia đình đến công […]
Trong xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết giảm phát thải carbon, điện gió ngoài khơi đang nổi lên như một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng sạch. Với lợi thế đường bờ biển dài và điều kiện gió thuận lợi, Việt Nam được đánh giá […]
