Trong lĩnh vực giao thông hàng hải, việc tàu cập cảng là một trong những giai đoạn quan trọng và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Chỉ cần một sai lệch nhỏ về khoảng cách tàu cập cảng, vận tốc hoặc góc tiếp cận có thể dẫn đến va chạm, gây thiệt hại lớn về tài sản, hàng hóa và hạ tầng cảng biển. Chính vì vậy, việc xác định, giám sát và tối ưu khoảng cách tàu cập cảng an toàn là nhiệm vụ trọng yếu trong công tác điều độ, hoa tiêu và quản lý cảng hiện đại.
Khoảng cách tàu cập cảng là khoảng cách giữa mạn tàu và mép cầu cảng (hoặc vật cản gần nhất) trong quá trình tàu di chuyển vào vị trí neo đậu. Khoảng cách này thay đổi liên tục theo tốc độ, hướng gió, dòng chảy và kỹ năng điều khiển của thuyền trưởng.
Trong quy trình cập cảng, việc duy trì khoảng cách an toàn đóng vai trò như “biên độ bảo vệ” để đảm bảo tàu không va chạm với cầu, phao neo hoặc các tàu khác đang đậu trong khu vực. Khoảng cách này được xác định và theo dõi thông qua hệ thống thiết bị đo chuyên dụng, kết hợp giữa cảm biến radar, lidar, camera định vị và phần mềm hỗ trợ cập tàu.
Việc duy trì khoảng cách tàu cập cảng hợp lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nó không chỉ trong vận hành mà còn trong đảm bảo an toàn và hiệu suất khai thác cảng.
Khoảng cách không phù hợp có thể khiến tàu va vào bến hoặc vào các tàu khác, gây hư hại vỏ tàu, kết cấu bến hoặc làm rơi hàng hóa. Trong nhiều trường hợp, các sự cố này kéo theo thiệt hại hàng tỷ đồng. Làm gián đoạn hoạt động khai thác cảng.
Hoa tiêu và thuyền trưởng cần có dữ liệu chính xác về khoảng cách, góc tiếp cận, tốc độ và hướng gió để đưa ra quyết định điều chỉnh kịp thời. Việc có hệ thống giám sát chính xác giúp hoa tiêu điều phối hiệu quả hơn. Giảm thời gian cập cảng, tối ưu lịch trình khai thác.
Va chạm trong quá trình cập cảng có thể gây rò rỉ nhiên liệu, dầu hoặc hóa chất ra biển. Điều đó tác động nghiêm trọng đến môi trường. Do đó, việc giám sát khoảng cách và vận tốc cập tàu chính xác là biện pháp gián tiếp giúp bảo vệ môi trường biển.
Cập cảng nhanh, an toàn giúp giảm thời gian chờ, chi phí nhiên liệu, chi phí nhân công và hạn chế rủi ro phát sinh bảo hiểm. Đây là yếu tố quan trọng trong quản trị logistics hàng hải hiện đại.
>> Xem thêm: Xây Dựng Mô Hình Cảng Xanh Thân Thiện Với Môi Trường Tại Việt Nam
Khoảng cách an toàn khi cập cảng không phải là một con số cố định, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật và điều kiện tự nhiên:
Tàu container, tàu chở dầu, tàu du lịch hay tàu hàng rời có đặc điểm trọng tải, chiều dài và mớn nước khác nhau. Điều đó dẫn đến yêu cầu về khoảng cách an toàn khác nhau.
Ví dụ, tàu có chiều dài trên 200m thường cần khoảng cách tối thiểu 10-20m giữa mạn tàu và bến trong quá trình tiếp cận. Mục tiêu tránh hiện tượng “hiệu ứng tường” do áp lực nước giữa hai bề mặt lớn.
Gió mạnh, dòng chảy ngược, sóng lớn hay thay đổi mực nước thủy triều đều ảnh hưởng trực tiếp đến quỹ đạo và vận tốc của tàu. Những yếu tố này buộc hoa tiêu phải điều chỉnh khoảng cách và hướng tiếp cận linh hoạt.
Tốc độ lý tưởng khi tàu tiếp cận cầu cảng thường dưới 0,3–0,5 m/s. Góc cập tàu cũng được khuyến nghị nhỏ hơn 10° để hạn chế lực va chạm ngang. Mọi sai số trong các thông số này đều ảnh hưởng đến khoảng cách an toàn.
Thuyền trưởng, hoa tiêu, đội kéo và trạm điều độ cảng phải phối hợp nhịp nhàng. Việc thiếu thông tin hoặc truyền đạt chậm có thể dẫn đến sai lệch trong khoảng cách cập tàu.
Tại nhiều cảng lớn ở Việt Nam như Cái Mép – Thị Vải, Hải Phòng, Đà Nẵng…. Hệ thống giám sát khoảng cách cập tàu đã được triển khai nhằm nâng cao năng lực tiếp nhận tàu trọng tải lớn.
Cảng quốc tế Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu)
Việc sử dụng hệ thống hỗ trợ cập tàu bằng cảm biến giúp:
>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn Xả Thải Nước Dằn Tàu Theo Quy Định Mới Nhất 2025
Khoảng cách tàu cập cảng tuy chỉ là một thông số kỹ thuật nhỏ. Tuy nhiên lại là yếu tố quyết định an toàn và hiệu quả trong toàn bộ quy trình vận hành cảng biển.
Với sự hỗ trợ của công nghệ giám sát hiện đại từ giải pháp như LASI-BAS, tương lai ngành hàng hải Việt Nam sẽ ngày càng an toàn, chính xác và bền vững hơn. Liên hệ LASI để được tư vấn và hỗ trợ!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Ngành nông nghiệp đang từng bước chuyển mình nhờ sự phát triển của khoa học và công nghệ. Những phương thức sản xuất truyền thống dần được kết hợp với các giải pháp hiện đại nhằm nâng cao năng suất, tiết kiệm tài nguyên và tối ưu quy trình canh tác. Trong xu hướng đó, […]
Nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch năng lượng xanh trở thành ưu tiên toàn cầu, nguồn năng lượng tái tạo ở Việt Nam đang đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững. Với lợi thế về khí hậu nhiệt đới, đường bờ […]
Canh tác lúa là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính đáng chú ý trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt do khí mê-tan (CH₄) phát sinh từ ruộng lúa ngập nước kéo dài. Vì vậy, việc giảm phát thải khí nhà kính trong canh tác lúa đang trở thành định hướng quan […]
Khai thác IUU là hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, có thể gây suy giảm nguồn lợi hải sản, ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển và làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản. Tại Việt Nam, công […]
Đại dương hấp thụ một phần đáng kể lượng CO₂ phát thải vào khí quyển, qua đó góp phần điều hòa khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm biến đổi hóa học hệ cacbonat của nước biển, dẫn đến hiện tượng axit hoá đại dương. Sự suy giảm pH và độ […]
Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là sản xuất và vận chuyển tôm giống, quy trình đóng gói đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chất lượng con giống. Máy đóng tôm giống là giải pháp công nghệ giúp tự động hóa công đoạn đóng gói, tối ưu năng suất […]
Giám sát chuỗi lạnh là quá trình theo dõi, ghi nhận và quản lý các điều kiện môi trường, đặc biệt là nhiệt độ, trong suốt quá trình bảo quản, vận chuyển và phân phối các sản phẩm nhạy cảm với nhiệt độ. Trong lĩnh vực y tế và dược phẩm, giải pháp này đóng […]
Thiết bị ROV (Remotely Operated Underwater Vehicle) là robot điều khiển từ xa được thiết kế để hoạt động dưới nước, phục vụ các nhiệm vụ khảo sát, quan sát, kiểm tra và hỗ trợ thao tác tại những khu vực khó tiếp cận. ROV thường kết nối với người vận hành thông qua dây […]
Robot không người lái dưới nước (AUV – Autonomous Underwater Vehicle) là phương tiện tự hành được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ khảo sát, thu thập dữ liệu và nghiên cứu môi trường dưới nước mà không cần điều khiển liên tục từ con người. Nhờ khả năng tích hợp camera, sonar […]
Dưới mặt nước là một môi trường phức tạp, nơi tầm nhìn hạn chế, điều kiện thủy văn biến động và khả năng tiếp cận của con người gặp nhiều khó khăn. Đối với các công trình, phương tiện và hệ thống hạ tầng dưới nước, việc kiểm tra trực tiếp thường tốn thời gian, […]
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]
