Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, ngành hàng hải – vận tải biển cũng đang chịu nhiều áp lực trong việc giảm phát thải và phát triển bền vững. Các cảng biển, vốn là trung tâm giao thương, logistics và xuất nhập khẩu, lại là những nơi phát sinh lượng khí thải lớn, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống cộng đồng xung quanh. Trước thực trạng đó, việc xây dựng mô hình cảng xanh thân thiện với môi trường đang trở thành xu thế tất yếu trên thế giới và tại Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm năng lượng mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và khẳng định cam kết phát triển bền vững của quốc gia.
“Cảng xanh” là một mô hình phát triển cảng bền vững, trong đó lợi ích kinh tế của cảng biển được gắn kết hài hòa với yêu cầu bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế. Đây là xu thế tất yếu trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tại Việt Nam, xây dựng cảng xanh là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về điều kiện thực tiễn, đồng thời cần có kế hoạch và lộ trình cụ thể với nhiều giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Mô hình này không chỉ nhằm xanh hóa hoạt động khai thác cảng, mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với chuỗi cung ứng sản xuất – tiêu dùng trong nước và hoạt động xuất nhập khẩu, qua đó tạo ra giá trị kinh tế – xã hội – môi trường tổng thể cao hơn.
>> Xem thêm: Xác Định Tiêu Chí Cảng Xanh: Hướng Đi Bền Vững Cho Ngành Hàng Hải
Với những đặc thù của hoạt động cảng biển và các quy định của pháp luật đối với cảng biển, nên việc xây dựng tiêu chí về cảng xanh cho cảng biển Việt Nam chủ yếu tập trung vào các tiêu chí:
– Sử dụng tài nguyên
– Quản lý chất lượng môi trường cảng biển
– Sử dụng năng lượng sạch tại cảng biển
– Xử lý chất thải tại cảng biển
– Ứng dụng công nghệ thông tin và các giải pháp khác
– Ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
Việc xây dựng và áp dụng tiêu chí cảng xanh cho các cảng biển Việt Nam sẽ giúp xây dựng bộ máy quản lý môi trường một cách chuyên nghiệp, đồng bộ, nâng cao ý thức về BVMT cho đơn vị quản lý cảng biển; các cảng biển tuân thủ quy định về BVMT của pháp luật Việt Nam và công ước quốc tế; nâng cao hình ảnh cảng biển Việt Nam. Bộ tiêu chí hướng đến áp dụng tại các cảng phổ biến tại Việt Nam là các cảng khai thác container và hàng tổng hợp. Với các cảng dầu, khí hóa lỏng…có thể áp dụng các mục chung song cũng cần bổ sung thêm các tiêu chí đặc thù khác và có lộ trình ở giai đoạn sau.
Để có thể được công nhận là cảng xanh, các doanh nghiệp cảng biển cần xây dựng bộ máy quản lý môi trường, sử dụng năng lượng hiệu quả. Các cảng phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý về quản lý môi trường và năng lượng theo quy định hiện hành của pháp luật. Đồng thời, các cảng biển sẽ xác định vấn đề môi trường cần được cải thiện để mang lại hiệu quả cao. Các giải pháp này cần được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên thực hiện, phụ thuộc vào vấn đề cần được cải thiện, nguồn lực đáp ứng của cảng.
Cùng với đó, tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức cho cán bộ công nhân viên của cảng về chính sách và kế hoạch quản lý môi trường, sử dụng tài nguyên, chất lượng môi trường cảng biển, sử dụng năng lượng sạch tại cảng biển, xử lý chất thải tại cảng biển, ứng dụng công nghệ thông tin, ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
Ứng dụng kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trên thế giới trong công tác quản lý, vận hành và cân bằng được mục tiêu phát triển kinh tế và BVMT, tận dụng tối đa những điều kiện thuận lợi hiện có nhằm phát triển kinh tế, duy trì phát triển bền vững và nâng cao chất lượng môi trường cảng.
Việc áp dụng các tiêu chí cảng xanh mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cảng biển và ngành hàng hải Việt Nam. Trước hết, trong bối cảnh Tổ chức Hàng hải Thế giới (IMO) ngày càng siết chặt các quy định về môi trường, việc đáp ứng tiêu chuẩn cảng xanh giúp các cảng gia tăng khả năng cạnh tranh quốc tế. Các hãng tàu sẽ ưu tiên lựa chọn những cảng có chất lượng môi trường tốt, trang thiết bị hiện đại như hệ thống cung cấp điện bờ, công nghệ thu gom – xử lý chất thải từ tàu, hay các giải pháp số hóa quản lý cảng.
Thứ hai, việc triển khai mô hình cảng xanh giúp tối ưu hóa hoạt động khai thác, giảm chi phí vận hành thông qua tiết kiệm năng lượng, nước, và tái chế nguyên vật liệu. Nhờ đó, các cảng không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn có thể giảm giá thành dịch vụ bốc xếp, tạo lợi thế so với các cảng chưa áp dụng tiêu chí này.
Thứ ba, mô hình cảng xanh góp phần cải thiện chất lượng môi trường tại khu vực cảng biển, giảm thiểu tác động tiêu cực trong suốt vòng đời của cảng, từ thi công đến vận hành. Điều này không chỉ giảm gánh nặng cho công tác xử lý môi trường mà còn nâng cao hình ảnh cảng biển trong mắt cộng đồng và đối tác quốc tế.
Tuy nhiên, để đạt được các tiêu chuẩn cảng xanh, các cảng cần đầu tư ban đầu khá lớn cho trang thiết bị, hệ thống điện bờ, công nghệ xử lý chất thải và năng lượng tái tạo. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để ngành cảng biển Việt Nam chuyển mình theo hướng phát triển bền vững, lâu dài.
>> Xem thêm: Các Quy Định Về Quản Lý Chất Lượng Nước Dằn
Xây dựng mô hình cảng xanh thân thiện với môi trường tại Việt Nam không chỉ là xu thế tất yếu trong tiến trình hội nhập quốc tế mà còn là giải pháp quan trọng để đảm bảo phát triển bền vững. Việc áp dụng các tiêu chí cảng xanh giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa hoạt động khai thác, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài và nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm, tổn thất nước vùng trồng đang trở thành bài toán lớn đối với ngành nông nghiệp. Việc thất thoát nước không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng […]
Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, tiêu chuẩn ESG không còn là khái niệm dành riêng cho các tập đoàn đa quốc gia mà đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và các tổ chức tài […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, bảo vệ rừng không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ carbon. Chính vì vậy, REDD+ được cộng đồng quốc tế xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm giảm […]
AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, tín chỉ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn tài nguyên rừng và tạo thêm nguồn thu cho các quốc gia, doanh nghiệp cũng như chủ rừng. Với lợi thế sở […]
Trong các hệ thống điện mặt trời, hiệu suất của tấm pin không chỉ phụ thuộc vào bức xạ mặt trời hay chất lượng thiết bị mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ bụi bẩn bám trên bề mặt pin. Theo thời gian, lớp bụi này làm giảm khả năng hấp thụ ánh sáng, kéo […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, công nghệ IoT trong nông nghiệp trở thành giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Thông qua mạng lưới cảm biến, thiết bị thông minh và nền tảng quản lý […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nông nghiệp thông minh ngày càng trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao năng suất và tối ưu chi phí sản xuất. Thay vì tưới nước theo kinh nghiệm, người trồng có thể đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế nhờ cảm […]
Camera quan trắc dưới biển cho thủy sản đang trở thành một trong những giải pháp công nghệ quan trọng giúp người nuôi theo dõi đàn tôm, cá theo thời gian thực mà không cần kiểm tra thủ công như trước. Nhờ khả năng quan sát trực tiếp dưới nước kết hợp trí tuệ nhân […]
