Mùa nắng nóng kéo dài với nhiệt độ cao và cường độ bức xạ mạnh là giai đoạn nhiều rủi ro đối với hoạt động nuôi tôm. Những biến động bất lợi về nhiệt độ nước, oxy hòa tan, độ mặn và chất lượng môi trường ao nuôi có thể làm tôm bị stress, giảm ăn, chậm lớn và gia tăng nguy cơ dịch bệnh. Vì vậy, nắm vững những lưu ý quan trọng khi nuôi tôm mùa nắng nóng là cơ sở giúp người nuôi chủ động phòng ngừa rủi ro, ổn định sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, cường độ bức xạ mặt trời lớn làm nhiệt độ nước ao nuôi tăng nhanh. Điều này tạo điều kiện cho tảo, vi khuẩn và nhiều sinh vật phù du phát triển mạnh, khiến thủy vực dễ xảy ra hiện tượng phân tầng nước như phân tầng nhiệt (thermocline) và phân tầng oxy (oxycline). Nước ao thường giảm độ trong, pH có xu hướng tăng cao, hàm lượng oxy hòa tan suy giảm, kéo theo hàng loạt rủi ro về môi trường và sức khỏe tôm nuôi.
Khi nhiệt độ môi trường và nước ao tăng cao, tôm thường có biểu hiện ăn chậm, ăn ít hoặc ngừng ăn. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như quá trình lột xác bị cản trở, lông mao phát triển dài, đáy ao nóng và phát sinh mùi hôi, hàm lượng oxy hòa tan thấp hoặc tôm nhiễm các bệnh do vi khuẩn như viêm đường ruột, thối mang. Trong đó, các yếu tố tác động mạnh nhất đến khả năng bắt mồi của tôm trong giai đoạn nắng nóng là nhiệt độ đáy ao cao, môi trường đáy ô nhiễm, thiếu oxy và các rối loạn tiêu hóa.
Bệnh phân trắng thường liên quan trực tiếp đến suy giảm chức năng gan tụy. Khi gan hoạt động kém, khả năng tiêu hóa và miễn dịch của tôm giảm rõ rệt. Trong điều kiện ao nuôi nóng, nếu tôm ăn phải bùn đáy, rong tảo hoặc thức ăn bị ôi thiu, vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển mạnh, dẫn đến bùng phát bệnh phân trắng trên diện rộng.
Nhiệt độ cao cùng với những biến động đột ngột của môi trường ao nuôi có thể làm rối loạn quá trình lột xác của tôm. Sự chuyển hóa và hấp thu canxi, phốt pho – các khoáng chất thiết yếu cho quá trình hình thành vỏ mới – bị ảnh hưởng, khiến tôm lột xác không hoàn chỉnh hoặc kéo dài thời gian lột xác.
Tôm thường có biểu hiện gầy yếu, thân mềm, cơ thịt nhão như sợi bún, khả năng vận động kém, sức sống suy giảm. Màu sắc cơ thể trở nên sẫm hoặc hơi đỏ, mang chuyển vàng hoặc trắng, râu và roi có màu đỏ, dạ dày trống, cho thấy tình trạng suy kiệt và rối loạn sinh lý nghiêm trọng.
Vào mùa nắng nóng, lớp nước mặt hấp thụ nhiệt mạnh nên có nhiệt độ cao hơn nhiều so với lớp nước đáy. Sự chênh lệch này làm giảm khả năng khuấy trộn giữa các tầng nước, hình thành “đường phân tầng nhiệt”. Khi thermocline xuất hiện, oxy hòa tan ở tầng mặt khó khuếch tán xuống đáy, trong khi các chất dinh dưỡng và khí độc ở tầng đáy không được giải phóng lên trên.
Theo thời gian, chất hữu cơ tích tụ ngày càng nhiều ở lớp đáy ao, tạo điều kiện cho vi khuẩn hiếu khí phát triển mạnh và diễn ra quá trình phân hủy sinh học. Quá trình này sinh nhiệt và tiêu thụ lượng lớn oxy, làm môi trường đáy ao trở nên khắc nghiệt hơn, gia tăng nguy cơ thiếu oxy và phát sinh khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm nuôi.
>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản
Để hạn chế rủi ro và giúp tôm sinh trưởng ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, người nuôi cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp quản lý từ thức ăn, môi trường nước đến chăm sóc sức khỏe tôm:
Trong khoảng nhiệt độ lý tưởng từ 26 – 32°C, cần cho tôm ăn đúng khẩu phần theo từng giai đoạn phát triển, tránh cho ăn dư thừa gây ô nhiễm đáy ao. Khi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ tăng cao khiến tôm giảm bắt mồi, vì vậy nên điều chỉnh lượng thức ăn xuống còn khoảng 70 – 80% so với bình thường và tăng cường cho ăn vào các cữ mát như sáng sớm hoặc chiều tối để nâng cao hiệu quả hấp thu.
Sử dụng lưới đen hoặc màn che căng phía trên mặt ao là giải pháp hiệu quả giúp hạn chế ánh nắng trực tiếp, giảm tốc độ gia tăng nhiệt độ nước và tránh gây sốc nhiệt cho tôm trong những ngày nắng gắt.
Vào mùa nắng nóng, lượng mưa ít, nước ao dễ bị bốc hơi hoặc rò rỉ khiến mực nước giảm, độ mặn tăng và độ trong giảm. Điều này làm tôm chậm lớn, khó lột xác và dễ nhiễm bệnh. Người nuôi cần chủ động bổ sung nguồn nước mát từ tầng đáy ao lắng vào ao nuôi để duy trì độ sâu hợp lý, ổn định độ mặn và cải thiện môi trường sống cho tôm.
Thực hiện xi phông đáy ao định kỳ để loại bỏ mùn bã hữu cơ tích tụ, từ đó hạn chế sự hình thành các khí độc như NH₃, H₂S gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tôm. Song song đó, sử dụng các chế phẩm sinh học phù hợp để xử lý môi trường nước, giảm tải hữu cơ và ổn định hệ vi sinh đáy ao.
Kết hợp bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ vi sinh vật phù du trong nước, vừa tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm, vừa ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại.
Việc theo dõi hàm lượng oxy hòa tan cần được thực hiện nghiêm ngặt. Người nuôi nên trang bị thiết bị đo oxy và tiến hành đo ít nhất 2 lần/ngày, vào khoảng 5-6 giờ sáng và 14-15 giờ chiều, để kịp thời phát hiện biến động và chủ động áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.
Đẩy mạnh sục khí, vận hành quạt nước hợp lý nhằm đảm bảo hàm lượng oxy được phân bố đều ở tất cả các tầng nước. Đồng thời, hạn chế việc dùng chài, vó để bắt tôm kiểm tra vào những ngày nắng nóng, nhằm tránh gây stress và hiện tượng đục cơ cho tôm.
>> Xem thêm: Công Nghệ Và Kĩ Thuật Nuôi Tôm Bền Vững
Tóm lại, nuôi tôm mùa nắng nóng đòi hỏi người nuôi không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và quản lý môi trường. Sự chủ động trong phòng ngừa, theo dõi sát diễn biến ao nuôi và xử lý kịp thời các bất thường sẽ là nền tảng giúp vụ nuôi đạt năng suất ổn định, giảm thiểu thiệt hại và hướng tới phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.
LASI – Đơn vị đồng hành cùng người nuôi tôm và doanh nghiệp thủy sản thông qua các giải pháp khoa học – công nghệ hiện đại, giúp tối ưu hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động môi trường.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và nhu cầu năng lượng toàn cầu không ngừng gia tăng, các quốc gia đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sang những nguồn năng lượng sạch và bền vững. Trong đó, mô hình năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng quan trọng trong chiến […]
Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm thâm canh và bán thâm canh, ổn định oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất, tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ sống của vật nuôi. Khi hàm lượng oxy trong nước biến […]
Hiện nay, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những lĩnh vực đầu tư đầy tiềm năng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, để một dự án điện gió ngoài khơi đạt hiệu quả kinh tế và vận hành ổn định trong dài hạn, việc đánh giá chính […]
Nhu cầu năng lượng sạch ngày càng gia tăng, điện mặt trời đang trở thành một trong những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả đầu tư và duy trì sản lượng ổn định, việc tối ưu hiệu suất nhà máy điện mặt trời […]
Biến đổi khí hậu ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, nhiều quốc gia và doanh nghiệp đang tìm kiếm các giải pháp hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Một trong những công cụ kinh tế được đánh giá cao trong việc […]
Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ngành nuôi tôm cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe từ […]
Ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và suy giảm nguồn tài nguyên, việc chuyển đổi sang mô hình trang trại thủy sản bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu. Không chỉ giúp giảm thiểu tác động […]
Trong tình hình biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, các quốc gia và doanh nghiệp đang chuyển dịch sang những mô hình phát triển bền vững hơn. Một trong những xu hướng nổi bật trong kinh tế hiện đại chính […]
Ngành thủy sản toàn cầu ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc, các tiêu chuẩn quốc tế đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và mở rộng thị trường. Một trong những chứng nhận được đánh giá cao nhất hiện nay […]
Trong nuôi trồng thủy sản, điện năng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì môi trường sống ổn định cho vật nuôi. Từ hệ thống quạt nước, máy sục khí cho đến các thiết bị giám sát môi trường – tất cả đều cần nguồn điện ổn định để hoạt động […]
Trong những năm gần đây, ngành thủy sản toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững. Các thị trường nhập khẩu lớn không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm mà còn chú trọng đến tác động môi trường trong suốt quá trình sản xuất. […]
Giải pháp cảnh báo sớm sạt lở và lũ lụt thông minh theo thời gian thực đang trở thành một trong những hướng tiếp cận quan trọng giúp nâng cao hiệu quả phòng chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp. Việc ứng dụng hệ thống cảnh báo thiên […]
