Trong nuôi trồng thủy hải sản hiện đại, việc kiểm soát môi trường ao nuôi đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế. Trong số các yếu tố môi trường, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) được xem là “chỉ số sự sống” quan trọng nhất đối với tôm, cá và các loài thủy hải sản khác. Việc giám sát sự sống thủy hải sản thông qua số liệu oxy hòa tan không chỉ giúp người nuôi chủ động kiểm soát rủi ro mà còn tối ưu hóa quy trình vận hành, nâng cao năng suất và đảm bảo phát triển bền vững.
Oxy hòa tan là lượng oxy tồn tại trong nước dưới dạng hòa tan, có vai trò thiết yếu đối với quá trình hô hấp của tôm, cá và vi sinh vật có lợi trong ao nuôi. Khi hàm lượng DO đạt mức tối ưu, vật nuôi sẽ khỏe mạnh, ăn mạnh, tăng trưởng nhanh và ít bị stress. Ngược lại, nếu oxy hòa tan giảm thấp, thủy hải sản sẽ bị thiếu oxy, nổi đầu, giảm ăn, chậm lớn và thậm chí chết hàng loạt nếu không được xử lý kịp thời.
Đối với từng loài thủy hải sản, ngưỡng oxy hòa tan an toàn có thể khác nhau, nhưng nhìn chung DO dưới 3 mg/L được xem là mức nguy hiểm. Khi DO giảm đột ngột vào ban đêm hoặc rạng sáng – thời điểm tảo và vi sinh vật tiêu thụ oxy mạnh, nguy cơ xảy ra hiện tượng sốc oxy và chết hàng loạt là rất cao.
Chính vì vậy, giám sát sự sống thủy hải sản thông qua số liệu oxy hòa tan giúp người nuôi nhận diện sớm các biến động môi trường, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời trước khi xảy ra thiệt hại nghiêm trọng.
Để giám sát hiệu quả sự sống thủy hải sản qua DO, người nuôi cần hiểu rõ các yếu tố tác động đến nồng độ oxy hòa tan trong nước.
Trước hết là mật độ nuôi, mật độ càng cao thì nhu cầu oxy càng lớn. Thứ hai là nhiệt độ nước, nhiệt độ càng cao thì khả năng hòa tan oxy càng giảm. Ngoài ra, hoạt động của tảo và vi sinh vật cũng làm DO biến động mạnh theo chu kỳ ngày – đêm.
Ban ngày, quá trình quang hợp của tảo giúp tạo ra oxy, khiến DO tăng cao. Tuy nhiên, vào ban đêm, khi không còn ánh sáng, tảo và vi sinh vật lại tiêu thụ oxy, khiến DO giảm nhanh. Nếu ao nuôi giàu dinh dưỡng, tảo phát triển mạnh thì mức tiêu thụ oxy ban đêm càng lớn, làm tăng nguy cơ thiếu oxy vào rạng sáng – thời điểm nhạy cảm nhất trong ngày.
Bên cạnh đó, thời tiết mưa kéo dài, trời âm u, ít nắng hoặc thay đổi đột ngột cũng ảnh hưởng lớn đến quá trình quang hợp và làm DO giảm sâu. Đây chính là lý do vì sao việc giám sát số liệu oxy hòa tan theo thời gian thực là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo sự sống ổn định cho thủy hải sản.
Việc giám sát sự sống thủy hải sản thông qua số liệu oxy hòa tan mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người nuôi và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.
Trước hết là giảm thiểu rủi ro thiệt hại do thiếu oxy. Khi phát hiện sớm DO giảm, người nuôi có thể chủ động vận hành sục khí hoặc thay nước kịp thời, tránh tình trạng tôm cá chết hàng loạt.
Thứ hai, dữ liệu DO giúp tối ưu hóa quy trình cho ăn. Khi oxy hòa tan ở mức thấp, thủy hải sản thường giảm ăn hoặc tiêu hóa kém, dẫn đến lãng phí thức ăn và ô nhiễm môi trường nước. Theo dõi DO giúp người nuôi điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, vừa tiết kiệm chi phí vừa cải thiện chất lượng nước ao nuôi.
Thứ ba, giám sát DO góp phần nâng cao năng suất và tỷ lệ sống của thủy hải sản. Môi trường nước ổn định, giàu oxy giúp vật nuôi khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh và ít mắc bệnh. Đây là yếu tố then chốt giúp các mô hình nuôi thâm canh đạt hiệu quả cao và bền vững.
>> Xem thêm: Lợi Ích Của Truy Xuất Nguồn Gốc Trong Thủy Sản
Trong xu hướng chuyển đổi số nông nghiệp, dữ liệu trở thành nền tảng quan trọng để quản lý sản xuất hiệu quả. Dữ liệu oxy hòa tan không chỉ phản ánh tình trạng sự sống của thủy hải sản mà còn là cơ sở để xây dựng mô hình quản lý ao nuôi thông minh.
Thông qua việc phân tích dữ liệu DO theo thời gian, người nuôi có thể xác định các “điểm rủi ro” trong ngày như thời điểm DO giảm mạnh nhất, từ đó chủ động lên lịch chạy quạt nước hoặc sục khí hợp lý. Điều này giúp giảm chi phí điện năng, tăng tuổi thọ thiết bị và đảm bảo môi trường ao nuôi luôn ổn định.
Hơn nữa, việc lưu trữ dữ liệu DO còn giúp truy xuất nguồn gốc môi trường nuôi – một yêu cầu ngày càng quan trọng trong xuất khẩu thủy hải sản. Các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Nhật Bản đều đánh giá cao những cơ sở nuôi có hệ thống giám sát môi trường minh bạch và khoa học.
Nuôi trồng thủy hải sản bền vững không chỉ hướng đến năng suất cao mà còn phải đảm bảo cân bằng hệ sinh thái ao nuôi. Việc kiểm soát tốt oxy hòa tan giúp duy trì hệ vi sinh có lợi, hạn chế phát sinh khí độc như NH3, H2S và giảm ô nhiễm môi trường nước.
Khi DO được duy trì ở mức tối ưu, quá trình phân hủy chất hữu cơ diễn ra hiệu quả hơn, hạn chế tích tụ bùn đáy và giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Điều này giúp người nuôi giảm phụ thuộc vào hóa chất xử lý nước, góp phần xây dựng mô hình nuôi an toàn sinh học và thân thiện với môi trường.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu sản xuất xanh ngày càng khắt khe, việc giám sát sự sống thủy hải sản qua số liệu oxy hòa tan chính là nền tảng để ngành nuôi trồng thủy sản phát triển theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.
>> Xem thêm: Cảm Biến Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Tôm
Giám sát sự sống thủy hải sản qua số liệu oxy hòa tan không còn là giải pháp tùy chọn mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu trong nuôi trồng thủy sản hiện đại.
Việc ứng dụng công nghệ cảm biến DO và hệ thống giám sát tự động giúp người nuôi chuyển từ quản lý cảm tính sang quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao hiệu quả kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững. Trong tương lai, những mô hình nuôi trồng thủy hải sản thông minh, kiểm soát chặt chẽ oxy hòa tan và các yếu tố môi trường sẽ là xu hướng tất yếu, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Thị trường quốc tế ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường và minh bạch phát thải, việc xây dựng nhãn carbon xuất khẩu thủy hải sản không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang dần trở thành yêu cầu tất yếu. Để được công nhận và chấp nhận rộng rãi, doanh […]
Phát triển bền vững ESG không còn đơn thuần là một xu hướng mang tính hình thức, ESG đang trở thành thước đo đánh giá năng lực quản trị, trách nhiệm xã hội và cam kết bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong dài hạn. Việc áp dụng ESG không chỉ giúp doanh nghiệp […]
Nhu cầu điện năng ngày càng tăng cao và áp lực giảm phát thải khí nhà kính trở thành mục tiêu toàn cầu, nhà máy điện gió đang nổi lên như một giải pháp năng lượng tái tạo quan trọng. Không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, điện gió còn góp […]
Trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, hạ tầng giao thông luôn đóng vai trò nền tảng thúc đẩy tăng trưởng và kết nối vùng. Đặc biệt, hệ thống đường cao tốc được xem là “xương sống” của mạng lưới giao thông hiện đại, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, […]
Thương mại toàn cầu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, nhãn carbon xuất khẩu thủy hải sản đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế. Không chỉ đơn thuần là một chứng nhận môi trường, nhãn carbon […]
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết giảm phát thải khí nhà kính, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những nguồn năng lượng tái tạo có tiềm năng lớn nhất. Tuy nhiên, để một dự án điện gió ngoài khơi đạt hiệu quả kinh tế và kỹ […]
Hiện nay, việc đẩy mạnh phát triển công nghiệp năng lượng tái tạo không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi quốc gia. Đây không chỉ là giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng nền kinh […]
Tết Nguyên Đán là thời điểm quan trọng trong năm, không chỉ với đời sống người Việt mà còn với ngành nuôi trồng thủy sản. Đối với người nuôi tôm, đây lại là giai đoạn “nhạy cảm”, tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc đảm bảo nuôi tôm […]
Tại Việt Nam, hệ thống đường cao tốc đang phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế, kết nối vùng miền và giảm áp lực giao thông cho quốc lộ truyền thống. Tuy nhiên, cùng với tốc độ mở rộng nhanh chóng là yêu cầu ngày càng cao […]
Phát thải khí nhà kính trong bối cảnh ngày nay không còn là vấn đề mang tính toàn cầu xa vời mà đã trở thành yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Từ chi phí vận hành, chuỗi cung ứng, khả năng xuất khẩu cho […]
Hiện nay, chi phí năng lượng không ngừng gia tăng và yêu cầu từ thị trường quốc tế ngày càng khắt khe, chuyển đổi xanh đã trở thành chiến lược phát triển cốt lõi của nhiều quốc gia và doanh nghiệp. Đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, chuyển đổi xanh không chỉ là xu […]
Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, chứng nhận BAP trong nuôi tôm trở thành “tấm vé thông hành” quan trọng cho doanh nghiệp xuất khẩu. Các nhà nhập khẩu lớn tại Mỹ, châu Âu và Nhật […]
