Ngành tôm châu Á đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ trước những thách thức về môi trường, dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, công nghệ và dữ liệu trở thành yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả nuôi trồng, giảm rủi ro và phát triển bền vững.

Từ việc giám sát môi trường bằng cảm biến, tự động hóa, cho đến giám sát môi trường thời gian thực và cho ăn chính xác đang giúp người nuôi tôm chủ động hơn trong mọi khâu vận hành. Đây chính là hướng đi tất yếu để ngành tôm châu Á tăng năng suất, đảm bảo an toàn sinh học và khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.

Bối cảnh ngành tôm Châu Á hiện nay

Ngành tôm châu Á hiện đang giữ vai trò trung tâm của ngành thủy sản toàn cầu, chiếm hơn 80% sản lượng tôm nuôi thế giới. Các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Trung Quốc là những “điểm nóng” sản xuất, đóng góp nguồn cung quan trọng cho các thị trường lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản.

Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ mô hình nuôi thâm canh truyền thống, ngành tôm châu Á đang đối mặt với nhiều thách thức về tính bền vững và hiệu quả kinh tế. Các chuyên gia cảnh báo rằng, việc gia tăng mật độ nuôi, lạm dụng kháng sinh và thiếu quản lý dữ liệu môi trường đang khiến ngành này rơi vào “vòng xoáy” rủi ro: dịch bệnh bùng phát, tỷ lệ sống thấp và lợi nhuận ngày càng giảm.

Không chỉ vậy, yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận ASC/BAP từ các thị trường nhập khẩu đang buộc người nuôi tôm phải thay đổi cách tiếp cận: từ “nuôi theo kinh nghiệm” sang “nuôi theo dữ liệu”.

Giới hạn của mô hình thâm canh truyền thống

Trong nhiều năm qua, mô hình nuôi tôm thâm canh đã giúp châu Á duy trì sản lượng ổn định và đáp ứng nhu cầu xuất khẩu khổng lồ. Nhưng cùng với đó, hàng loạt hạn chế ngày càng bộc lộ rõ:

• Tỷ lệ thành công thấp: Trung bình, chỉ khoảng 30 – 40% vụ nuôi đạt sản lượng kỳ vọng.
• Rủi ro dịch bệnh cao: Các bệnh như EMS, EHP, TPD… gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm.
• Chi phí vận hành lớn: Tiêu tốn điện năng, thức ăn công nghiệp và thuốc hóa chất.
• Lợi nhuận không ổn định: Phụ thuộc vào yếu tố thời tiết, thị trường và biến động môi trường.

Bên cạnh đó, việc phụ thuộc vào kháng sinh và nguồn nước không kiểm soát khiến môi trường nuôi bị ô nhiễm, làm giảm khả năng tái tạo sinh học tự nhiên của ao tôm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm đầu ra, mà còn đe dọa khả năng xuất khẩu do không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

>> Xem thêm: Thách Thức Ngành Tôm Châu Á: Dịch Bệnh Và Chi Phí Leo Thang

Sự chuyển dịch tất yếu: từ sản xuất thủ công sang áp dụng công nghệ

Trước bối cảnh biến đổi khí hậu, dịch bệnh và áp lực cạnh tranh, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ được xem là chìa khóa sống còn của ngành tôm châu Á. Các quốc gia trong khu vực đang dần dịch chuyển từ mô hình “sản xuất nhiều” sang “quản lý thông minh” – nơi dữ liệu trở thành yếu tố cốt lõi trong mọi quyết định sản xuất.

Một số công nghệ tiên tiến đã và đang được triển khai hiệu quả gồm:

• Giám sát môi trường nước thời gian thực: Sử dụng cảm biến DO, pH, nhiệt độ, độ mặn để theo dõi liên tục các chỉ số quan trọng, từ đó điều chỉnh kịp thời.
• Cho ăn tự động và AI phân tích hành vi tôm: Giúp tiết kiệm chi phí thức ăn và tránh ô nhiễm nước do dư thừa.
• Hệ thống truy xuất dữ liệu nuôi: Ghi nhận toàn bộ quy trình, đáp ứng tiêu chuẩn minh bạch cho xuất khẩu.
• Phân tích dữ liệu lớn (Big Data): Tổng hợp dữ liệu từ nhiều trại nuôi để dự báo dịch bệnh, tối ưu hóa mật độ nuôi và năng suất.

Cảm biến DO – Biện pháp kiểm soát oxy hòa tan trong ao tôm

Với giải pháp cảm biến thông minh DO từ Lasi, người nuôi hoàn toàn có thể kiểm soát ao tôm trong tầm tay, hướng đến một ngành thủy sản xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tầm quan trọng của oxy hòa tan trong ao nuôi tôm

Trong nuôi trồng thủy sản, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) là yếu tố môi trường quan trọng nhất, quyết định trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm cá.

Khi nồng độ oxy hòa tan giảm thấp, tôm sẽ giảm ăn, chậm lớn, thậm chí bị sốc và chết hàng loạt. Ngược lại, nếu duy trì mức DO ổn định và phù hợp, hệ sinh thái trong ao được cân bằng, giúp tôm khỏe mạnh và phát triển tối ưu.

Chính vì vậy, việc theo dõi và kiểm soát DO theo thời gian thực là yêu cầu bắt buộc trong các mô hình nuôi tôm công nghệ cao, nuôi tuần hoàn và nuôi thâm canh hiện nay.

Lợi ích nổi bật của cảm biến DO trong quản lý ao tôm

Cảm biến DO (Dissolved Oxygen) online cho phép theo dõi nồng độ oxy hòa tan trong nước theo thời gian thực. Từ đó giúp người nuôi chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi.

• Tăng năng suất và tỷ lệ sống: Duy trì mức DO tối ưu, giúp tôm cá khỏe mạnh, ăn mạnh và tăng trưởng nhanh.
• Tiết kiệm chi phí vận hành: Hệ thống tự động hỗ trợ điều chỉnh quạt nước, sục khí, hạn chế lãng phí điện năng.
• Phát hiện sớm rủi ro môi trường: Cảnh báo tức thì khi DO giảm thấp, ngăn ngừa hiện tượng tôm nổi đầu, sốc hoặc chết hàng loạt.
• Hướng đến mô hình nuôi thông minh, bền vững: Kết hợp công nghệ IoT trong quản lý, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hiệu quả sản xuất lâu dài.

Với cảm biến DO online, người nuôi luôn đảm bảo chất lượng nước trong trạng thái tốt nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của thủy sản.

>> Xem thêm: Oxy Hòa Tan – Yếu Tố Quan Trọng Cho Một Vụ Tôm Thành Công

Kết luận

Ngành tôm châu Á đang ở ngưỡng cửa của một cuộc cách mạng công nghệ. Từ một ngành dựa vào kinh nghiệm, nay chuyển sang ngành dựa trên công nghệ, dữ liệu và tự động hóa. Chỉ khi mạnh dạn đầu tư vào công nghệ, phân tích dữ liệu và năng lượng sạch, các quốc gia trong khu vực mới có thể tăng năng suất, ổn định lợi nhuận và đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu.

LASI mang đến giải pháp cảm biến DO toàn diện, đồng hành cùng người nuôi bước vào kỷ nguyên quản lý ao tôm bằng dữ liệu hiệu quả, an toàn và bền vững. Liên hệ Lasi để được tư vấn và hỗ trợ!

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn