Việt Nam đang đứng trước ngưỡng chuyển đổi năng lượng mạnh mẽ. Khi nhu cầu điện tăng cao, mô hình truyền thống dựa vào nhiên liệu hóa thạch không còn bền vững nữa. Trong bối cảnh ấy, việc phát triển mô hình năng lượng tái tạo không chỉ là xu hướng tất yếu. Nó còn là chiến lược quốc gia để đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh. LASI sẽ cập nhật giúp bạn những mô hình nổi bật, lợi ích, thách thức và định hướng ứng dụng tại Việt Nam.
Sự phát triển của năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang dần chuyển mình rõ rệt. Để hiểu được vì sao mô hình này ngày càng được chú trọng, hãy cùng xem xét từ khái niệm, lợi ích đến thực trạng ứng dụng trên toàn quốc.
Năng lượng tái tạo là những nguồn năng lượng sinh ra từ hiện tượng tự nhiên liên tục. Ví dụ như ánh sáng mặt trời, gió, thủy triều, sinh khối, địa nhiệt.
So với nguồn năng lượng hóa thạch, các mô hình năng lượng tái tạo có ưu điểm:
Phát thải khí nhà kính thấp, thân thiện môi trường
Nguồn cung gần như vô hạn
Dễ dàng triển khai gần khu tiêu thụ
Giảm phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu
Tuy nhiên, nhược điểm của mô hình này là tính biến thiên và chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao. Vậy nên. ta cần cần nhắc kỹ trước khi đi vào đầu tư và ứng dụng thực tế.
Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển các loại năng lượng tái tạo khác nhau. Ví dụ như điện gió, mặt trời, sinh khối. Tính đến 2023, tổng công suất lắp đặt năng lượng tái tạo đã vượt 25 GW, chiếm tỷ lệ đáng kể trong hệ thống điện quốc gia.
Bên cạnh đó, chính phủ đang đẩy mạnh cơ chế DPPA cho phép doanh nghiệp mua điện tái tạo trực tiếp từ nhà sản xuất. Công nghệ lưu trữ điện cũng được chú trọng với kế hoạch đạt 10.000 – 16.000 MW công suất pin vào năm 2030, hỗ trợ lưới điện vận hành ổn định hơn.
>> Xem thêm: Những Nguồn Năng Lượng Nào Có Thể Tái Tạo Được
Mỗi mô hình năng lượng tái tạo đều mang lại nhiều lợi ích to lớn cho xã hội. Tuy nhiên, hành trình triển khai cũng đối mặt với không ít khó khăn cần được tháo gỡ.
Ưu điểm nổi bật có thể kể tới như:
Giảm đáng kể lượng khí thải CO₂
Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
Tạo việc làm và phát triển kinh tế vùng
Góp phần đạt mục tiêu Net Zero 2050
Bên cạnh lợi ích, các mô hình năng lượng tái tạo tại Việt Nam còn gặp phải những thách thức như:
Nguồn phát điện không ổn định
Hệ thống truyền tải còn hạn chế
Chi phí đầu tư lớn, khó tiếp cận vốn
Chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ
Cần hoàn thiện công nghệ lưu trữ và quy hoạch đất đai
Để năng lượng tái tạo thực sự trở thành động lực cho nền kinh tế xanh, Việt Nam cần những định hướng dài hạn cùng sự tham gia của doanh nghiệp. Chính phủ đang ưu tiên mạnh mẽ cho năng lượng sạch trong Quy hoạch điện VIII. Mục tiêu là tăng tỷ trọng điện tái tạo, giảm phụ thuộc vào than và khí tự nhiên. Bên cạnh đó, Việt Nam thúc đẩy cơ chế DPPA, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động mua điện tái tạo, phát triển thị trường cạnh tranh hơn.
Mỗi loại năng lượng tái tạo mang đến giải pháp riêng cho từng vùng miền, điều kiện tự nhiên và nhu cầu sử dụng. Dưới đây là những mô hình tiêu biểu đang được triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam.
Trong nhóm năng lượng tái tạo, điện mặt trời vẫn giữ vị trí dẫn đầu nhờ khả năng triển khai linh hoạt và hiệu quả chi phí.
Hiện nay, Việt Nam có ba dạng phổ biến:
Điện mặt trời mặt đất: quy mô lớn tại vùng trống, nắng nhiều
Điện mặt trời áp mái: phổ biến trong dân dụng, nhà xưởng
Điện mặt trời nổi: hệ thống lắp trên mặt hồ, đập thủy điện
Theo số liệu, Việt Nam đang dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về công suất điện mặt trời. Mức công suất này đạt hơn 17 GW vào năm 2023.
Nếu điện mặt trời tận dụng ánh sáng, thì điện gió khai thác sức mạnh của không khí chuyển động. Việt Nam với hơn 3.400 km bờ biển có tiềm năng phát triển điện gió hàng đầu khu vực.
Các mô hình phổ biến gồm:
Điện gió trên bờ: triển khai tại khu vực đất liền gió mạnh
Điện gió gần bờ / ngoài khơi: đặt turbine ngoài biển để tận dụng gió ổn định hơn
Nhiều dự án như Trung Nam – Ninh Thuận đã chứng minh tính hiệu quả của loại hình này. Việc này mở ra hướng đi mới cho ngành điện Việt Nam.
Khi các nguồn năng lượng như gió và mặt trời không ổn định, giải pháp hybrid ra đời để khắc phục nhược điểm ấy. Mô hình này kết hợp nhiều nguồn như mặt trời, gió, sinh khối cùng hệ thống pin lưu trữ điện. Điều này giúp tăng tính ổn định, giảm dao động và nâng cao hiệu suất vận hành.
Ở vùng sâu vùng xa, việc kéo lưới điện quốc gia gặp nhiều khó khăn. Khi ấy, mô hình mini-grid và microgrid trở thành giải pháp hữu hiệu. Các hệ thống này cung cấp điện cho đảo nhỏ, bản làng hẻo lánh. Đồng thời, chúng thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Ngoài ra, điện sinh khối cũng được tận dụng từ rác thải, bã mía hoặc phụ phẩm nông nghiệp. Điều này giúp giảm ô nhiễm và tái sử dụng tài nguyên.
Xu hướng sản xuất hydrogen xanh đang được đẩy mạnh toàn cầu. Tại Việt Nam, chính phủ đặt mục tiêu sản xuất từ 100.000 – 500.000 tấn hydrogen mỗi năm vào năm 2030. Hydrogen xanh có thể thay thế khí tự nhiên trong công nghiệp, hỗ trợ giao thông vận tải và giảm phát thải đáng kể.
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Thiết Bị Đo Gió Phân Tầng Nguyên Lý Lidar
Chuyển đổi sang mô hình năng lượng tái tạo là bước ngoặt tất yếu của Việt Nam trong hành trình phát triển kinh tế xanh. Dù còn tồn tại nhiều thách thức, song tiềm năng tự nhiên, chính sách hỗ trợ và xu thế toàn cầu đang tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp bứt phá. LASI tin rằng với tầm nhìn chiến lược, công nghệ hiện đại và tinh thần tiên phong, năng lượng tái tạo sẽ không chỉ là lựa chọn. Đây sẽ là tương lai tất yếu của nền kinh tế Việt Nam.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước bài toán đổi mới toàn diện. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao được xem là hướng đi chiến […]
Trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo không còn là một khái niệm xa lạ mà dần trở thành xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước sang năm 2026, bài toán của các chủ đầu tư đã thay đổi: Không chỉ là lắp đặt bao nhiêu […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu thụ biến động, việc tìm kiếm giải pháp nuôi tôm bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nuôi tôm không còn chỉ hướng đến sản lượng, […]
Việc kiểm soát nước dằn tàu không còn là vấn đề tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt trên toàn cầu. Đối với các chủ tàu và đơn vị vận hành, việc nắm vững tiêu chuẩn xả thải nước dằn tàu là yếu tố sống còn để tránh các khoản […]
Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ. Nhu cầu điện năng tăng trưởng liên tục. Trong khi đó, nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế nhất định. Năng lượng sạch và bền vững không còn mang tính định hướng tương lai. Lĩnh vực này […]
Thẻ vàng hải sản Việt Nam là biện pháp cảnh báo do Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng đối với các quốc gia chưa đáp ứng đầy đủ quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU – Illegal, Unreported and Unregulated fishing). […]
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tại Việt Nam ngày càng tăng cao, các giải pháp năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng tất yếu. Bên cạnh điện gió và điện mặt trời trên mặt đất, dự án điện mặt trời nổi đang nổi lên như một hướng đi chiến lược, vừa […]
Oxy hòa tan trong ao nuôi tôm là yếu tố nền tảng quyết định trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Trong thực tế sản xuất, rất nhiều vụ nuôi thất bại không phải do dịch bệnh mà xuất phát từ việc quản lý oxy hòa tan […]
Năng lượng giữ vai trò nền tảng cho mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát triển kinh tế – xã hội. Từ công nghiệp, giao thông, nông nghiệp cho tới đời sống thường nhật, nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn chất lượng. Trong bài […]
Trong bối cảnh hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững, quan trắc đường cao tốc đã trở thành một yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là giải pháp bổ trợ. Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi hiện trạng công trình, […]
Hoạt động xuất khẩu tôm sang EU bước vào giai đoạn nhiều chuyển động đáng chú ý khi khung pháp lý liên tục được điều chỉnh theo định hướng tiêu dùng bền vững. Thị trường châu Âu không còn tập trung riêng giá cả. Họ còn đặt nặng tính minh bạch chuỗi cung ứng, an […]
Mạng lưới giao thông Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là hệ thống đường cao tốc, yêu cầu đảm bảo an toàn, khai thác hiệu quả và kéo dài tuổi thọ công trình ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những giải pháp then chốt để đạt được mục tiêu này […]
