Việt Nam đang đứng trước ngưỡng chuyển đổi năng lượng mạnh mẽ. Khi nhu cầu điện tăng cao, mô hình truyền thống dựa vào nhiên liệu hóa thạch không còn bền vững nữa. Trong bối cảnh ấy, việc phát triển mô hình năng lượng tái tạo không chỉ là xu hướng tất yếu. Nó còn là chiến lược quốc gia để đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh. LASI sẽ cập nhật giúp bạn những mô hình nổi bật, lợi ích, thách thức và định hướng ứng dụng tại Việt Nam.
Sự phát triển của năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang dần chuyển mình rõ rệt. Để hiểu được vì sao mô hình này ngày càng được chú trọng, hãy cùng xem xét từ khái niệm, lợi ích đến thực trạng ứng dụng trên toàn quốc.
Năng lượng tái tạo là những nguồn năng lượng sinh ra từ hiện tượng tự nhiên liên tục. Ví dụ như ánh sáng mặt trời, gió, thủy triều, sinh khối, địa nhiệt.
So với nguồn năng lượng hóa thạch, các mô hình năng lượng tái tạo có ưu điểm:
Phát thải khí nhà kính thấp, thân thiện môi trường
Nguồn cung gần như vô hạn
Dễ dàng triển khai gần khu tiêu thụ
Giảm phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu
Tuy nhiên, nhược điểm của mô hình này là tính biến thiên và chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao. Vậy nên. ta cần cần nhắc kỹ trước khi đi vào đầu tư và ứng dụng thực tế.
Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển các loại năng lượng tái tạo khác nhau. Ví dụ như điện gió, mặt trời, sinh khối. Tính đến 2023, tổng công suất lắp đặt năng lượng tái tạo đã vượt 25 GW, chiếm tỷ lệ đáng kể trong hệ thống điện quốc gia.
Bên cạnh đó, chính phủ đang đẩy mạnh cơ chế DPPA cho phép doanh nghiệp mua điện tái tạo trực tiếp từ nhà sản xuất. Công nghệ lưu trữ điện cũng được chú trọng với kế hoạch đạt 10.000 – 16.000 MW công suất pin vào năm 2030, hỗ trợ lưới điện vận hành ổn định hơn.
>> Xem thêm: Những Nguồn Năng Lượng Nào Có Thể Tái Tạo Được
Mỗi mô hình năng lượng tái tạo đều mang lại nhiều lợi ích to lớn cho xã hội. Tuy nhiên, hành trình triển khai cũng đối mặt với không ít khó khăn cần được tháo gỡ.
Ưu điểm nổi bật có thể kể tới như:
Giảm đáng kể lượng khí thải CO₂
Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
Tạo việc làm và phát triển kinh tế vùng
Góp phần đạt mục tiêu Net Zero 2050
Bên cạnh lợi ích, các mô hình năng lượng tái tạo tại Việt Nam còn gặp phải những thách thức như:
Nguồn phát điện không ổn định
Hệ thống truyền tải còn hạn chế
Chi phí đầu tư lớn, khó tiếp cận vốn
Chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ
Cần hoàn thiện công nghệ lưu trữ và quy hoạch đất đai
Để năng lượng tái tạo thực sự trở thành động lực cho nền kinh tế xanh, Việt Nam cần những định hướng dài hạn cùng sự tham gia của doanh nghiệp. Chính phủ đang ưu tiên mạnh mẽ cho năng lượng sạch trong Quy hoạch điện VIII. Mục tiêu là tăng tỷ trọng điện tái tạo, giảm phụ thuộc vào than và khí tự nhiên. Bên cạnh đó, Việt Nam thúc đẩy cơ chế DPPA, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động mua điện tái tạo, phát triển thị trường cạnh tranh hơn.
Mỗi loại năng lượng tái tạo mang đến giải pháp riêng cho từng vùng miền, điều kiện tự nhiên và nhu cầu sử dụng. Dưới đây là những mô hình tiêu biểu đang được triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam.
Trong nhóm năng lượng tái tạo, điện mặt trời vẫn giữ vị trí dẫn đầu nhờ khả năng triển khai linh hoạt và hiệu quả chi phí.
Hiện nay, Việt Nam có ba dạng phổ biến:
Điện mặt trời mặt đất: quy mô lớn tại vùng trống, nắng nhiều
Điện mặt trời áp mái: phổ biến trong dân dụng, nhà xưởng
Điện mặt trời nổi: hệ thống lắp trên mặt hồ, đập thủy điện
Theo số liệu, Việt Nam đang dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về công suất điện mặt trời. Mức công suất này đạt hơn 17 GW vào năm 2023.
Nếu điện mặt trời tận dụng ánh sáng, thì điện gió khai thác sức mạnh của không khí chuyển động. Việt Nam với hơn 3.400 km bờ biển có tiềm năng phát triển điện gió hàng đầu khu vực.
Các mô hình phổ biến gồm:
Điện gió trên bờ: triển khai tại khu vực đất liền gió mạnh
Điện gió gần bờ / ngoài khơi: đặt turbine ngoài biển để tận dụng gió ổn định hơn
Nhiều dự án như Trung Nam – Ninh Thuận đã chứng minh tính hiệu quả của loại hình này. Việc này mở ra hướng đi mới cho ngành điện Việt Nam.
Khi các nguồn năng lượng như gió và mặt trời không ổn định, giải pháp hybrid ra đời để khắc phục nhược điểm ấy. Mô hình này kết hợp nhiều nguồn như mặt trời, gió, sinh khối cùng hệ thống pin lưu trữ điện. Điều này giúp tăng tính ổn định, giảm dao động và nâng cao hiệu suất vận hành.
Ở vùng sâu vùng xa, việc kéo lưới điện quốc gia gặp nhiều khó khăn. Khi ấy, mô hình mini-grid và microgrid trở thành giải pháp hữu hiệu. Các hệ thống này cung cấp điện cho đảo nhỏ, bản làng hẻo lánh. Đồng thời, chúng thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Ngoài ra, điện sinh khối cũng được tận dụng từ rác thải, bã mía hoặc phụ phẩm nông nghiệp. Điều này giúp giảm ô nhiễm và tái sử dụng tài nguyên.
Xu hướng sản xuất hydrogen xanh đang được đẩy mạnh toàn cầu. Tại Việt Nam, chính phủ đặt mục tiêu sản xuất từ 100.000 – 500.000 tấn hydrogen mỗi năm vào năm 2030. Hydrogen xanh có thể thay thế khí tự nhiên trong công nghiệp, hỗ trợ giao thông vận tải và giảm phát thải đáng kể.
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Thiết Bị Đo Gió Phân Tầng Nguyên Lý Lidar
Chuyển đổi sang mô hình năng lượng tái tạo là bước ngoặt tất yếu của Việt Nam trong hành trình phát triển kinh tế xanh. Dù còn tồn tại nhiều thách thức, song tiềm năng tự nhiên, chính sách hỗ trợ và xu thế toàn cầu đang tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp bứt phá. LASI tin rằng với tầm nhìn chiến lược, công nghệ hiện đại và tinh thần tiên phong, năng lượng tái tạo sẽ không chỉ là lựa chọn. Đây sẽ là tương lai tất yếu của nền kinh tế Việt Nam.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Việc thúc đẩy chuyển đổi năng lượng tái tạo không chỉ xuất phát từ áp lực bên ngoài như cam kết giảm phát thải khí nhà kính hay các tiêu chuẩn môi trường quốc tế, mà còn đến từ chính nhu cầu phát triển bền vững trong nước. Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện […]
Trong nhiều năm qua, tôm xuất khẩu luôn là một trong những ngành hàng chiến lược của ngành thủy sản Việt Nam. Không chỉ đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp, tôm còn giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường thủy sản toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu […]
Trong những năm gần đây, ngành thủy sản toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ. Việc ứng dụng công nghệ thông minh trong nuôi trồng thủy sản không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn mang lại những […]
Nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành các chính sách kiểm soát phát thải khí nhà kính nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này khi từng bước xây dựng khung pháp lý cho thị trường carbon trong nước. Chính vì vậy, việc […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu, các quốc gia và doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực phải giảm phát thải khí nhà kính. Những cam kết quốc tế về môi trường, đặc biệt là mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đã khiến nhiều doanh nghiệp […]
Nuôi trồng thủy sản đang trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nuôi tôm và cá thương phẩm. Tuy nhiên, để đạt được năng suất cao và đảm bảo sự phát triển bền vững của mô hình nuôi, việc khảo sát môi trường nước […]
Biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ đến môi trường và hoạt động sản xuất, việc giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành mục tiêu quan trọng của nhiều quốc gia. Trong lĩnh vực nông nghiệp, khái niệm nông nghiệp carbon thấp đang dần trở thành xu hướng tất yếu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng trở thành thách thức toàn cầu, việc kiểm soát lượng khí nhà kính phát thải từ các hoạt động sản xuất và kinh doanh đang được nhiều quốc gia và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Trong đó, carbon doanh nghiệp là khái niệm ngày càng phổ biến trong […]
Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, môi trường nước đóng vai trò quyết định đến sức khỏe và tốc độ phát triển của tôm. Nếu môi trường nước không được kiểm soát tốt, tôm rất dễ bị stress, chậm lớn, thậm chí phát sinh dịch […]
Biến đổi khí hậu ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, việc kiểm soát và giảm phát thải khí nhà kính đang được nhiều quốc gia đặc biệt quan tâm. Trong đó, phát thải CO2 nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải đáng chú ý, góp phần không nhỏ vào lượng khí […]
Trong ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm công nghiệp, việc kiểm soát các yếu tố môi trường nước đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trong đó, đo oxy hòa tan thời gian thực được xem là một trong những yếu tố then chốt giúp đảm bảo sức khỏe của tôm, […]
Nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cao và các nguồn năng lượng hóa thạch dần cạn kiệt, việc tìm kiếm các giải pháp năng lượng sạch và bền vững trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới. Một trong những giải pháp nổi bật và đang được đầu tư […]
