Mùa nắng nóng kéo dài với nhiệt độ cao và cường độ bức xạ mạnh là giai đoạn nhiều rủi ro đối với hoạt động nuôi tôm. Những biến động bất lợi về nhiệt độ nước, oxy hòa tan, độ mặn và chất lượng môi trường ao nuôi có thể làm tôm bị stress, giảm ăn, chậm lớn và gia tăng nguy cơ dịch bệnh. Vì vậy, nắm vững những lưu ý quan trọng khi nuôi tôm mùa nắng nóng là cơ sở giúp người nuôi chủ động phòng ngừa rủi ro, ổn định sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Các hiện tượng gặp phải khi nuôi tôm mùa nắng nóng

Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, cường độ bức xạ mặt trời lớn làm nhiệt độ nước ao nuôi tăng nhanh. Điều này tạo điều kiện cho tảo, vi khuẩn và nhiều sinh vật phù du phát triển mạnh, khiến thủy vực dễ xảy ra hiện tượng phân tầng nước như phân tầng nhiệt (thermocline) và phân tầng oxy (oxycline). Nước ao thường giảm độ trong, pH có xu hướng tăng cao, hàm lượng oxy hòa tan suy giảm, kéo theo hàng loạt rủi ro về môi trường và sức khỏe tôm nuôi.

Tôm giảm ăn hoặc bỏ ăn

Khi nhiệt độ môi trường và nước ao tăng cao, tôm thường có biểu hiện ăn chậm, ăn ít hoặc ngừng ăn. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như quá trình lột xác bị cản trở, lông mao phát triển dài, đáy ao nóng và phát sinh mùi hôi, hàm lượng oxy hòa tan thấp hoặc tôm nhiễm các bệnh do vi khuẩn như viêm đường ruột, thối mang. Trong đó, các yếu tố tác động mạnh nhất đến khả năng bắt mồi của tôm trong giai đoạn nắng nóng là nhiệt độ đáy ao cao, môi trường đáy ô nhiễm, thiếu oxy và các rối loạn tiêu hóa.

Xuất hiện bệnh phân trắng

Bệnh phân trắng thường liên quan trực tiếp đến suy giảm chức năng gan tụy. Khi gan hoạt động kém, khả năng tiêu hóa và miễn dịch của tôm giảm rõ rệt. Trong điều kiện ao nuôi nóng, nếu tôm ăn phải bùn đáy, rong tảo hoặc thức ăn bị ôi thiu, vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển mạnh, dẫn đến bùng phát bệnh phân trắng trên diện rộng.

Tôm lột xác khó khăn, bất thường

Nhiệt độ cao cùng với những biến động đột ngột của môi trường ao nuôi có thể làm rối loạn quá trình lột xác của tôm. Sự chuyển hóa và hấp thu canxi, phốt pho – các khoáng chất thiết yếu cho quá trình hình thành vỏ mới – bị ảnh hưởng, khiến tôm lột xác không hoàn chỉnh hoặc kéo dài thời gian lột xác.

Tôm thường có biểu hiện gầy yếu, thân mềm, cơ thịt nhão như sợi bún, khả năng vận động kém, sức sống suy giảm. Màu sắc cơ thể trở nên sẫm hoặc hơi đỏ, mang chuyển vàng hoặc trắng, râu và roi có màu đỏ, dạ dày trống, cho thấy tình trạng suy kiệt và rối loạn sinh lý nghiêm trọng.

Hiện tượng phân tầng nhiệt trong ao nuôi

Vào mùa nắng nóng, lớp nước mặt hấp thụ nhiệt mạnh nên có nhiệt độ cao hơn nhiều so với lớp nước đáy. Sự chênh lệch này làm giảm khả năng khuấy trộn giữa các tầng nước, hình thành “đường phân tầng nhiệt”. Khi thermocline xuất hiện, oxy hòa tan ở tầng mặt khó khuếch tán xuống đáy, trong khi các chất dinh dưỡng và khí độc ở tầng đáy không được giải phóng lên trên.

Theo thời gian, chất hữu cơ tích tụ ngày càng nhiều ở lớp đáy ao, tạo điều kiện cho vi khuẩn hiếu khí phát triển mạnh và diễn ra quá trình phân hủy sinh học. Quá trình này sinh nhiệt và tiêu thụ lượng lớn oxy, làm môi trường đáy ao trở nên khắc nghiệt hơn, gia tăng nguy cơ thiếu oxy và phát sinh khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm nuôi.

>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản

Giải pháp hỗ trợ nuôi tôm mùa nắng nóng

Để hạn chế rủi ro và giúp tôm sinh trưởng ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, người nuôi cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp quản lý từ thức ăn, môi trường nước đến chăm sóc sức khỏe tôm:

Quản lý khẩu phần ăn hợp lý

Trong khoảng nhiệt độ lý tưởng từ 26 – 32°C, cần cho tôm ăn đúng khẩu phần theo từng giai đoạn phát triển, tránh cho ăn dư thừa gây ô nhiễm đáy ao. Khi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ tăng cao khiến tôm giảm bắt mồi, vì vậy nên điều chỉnh lượng thức ăn xuống còn khoảng 70 – 80% so với bình thường và tăng cường cho ăn vào các cữ mát như sáng sớm hoặc chiều tối để nâng cao hiệu quả hấp thu.

Giảm tác động của bức xạ nhiệt

Sử dụng lưới đen hoặc màn che căng phía trên mặt ao là giải pháp hiệu quả giúp hạn chế ánh nắng trực tiếp, giảm tốc độ gia tăng nhiệt độ nước và tránh gây sốc nhiệt cho tôm trong những ngày nắng gắt.

Quản lý mực nước và độ mặn ao nuôi

Vào mùa nắng nóng, lượng mưa ít, nước ao dễ bị bốc hơi hoặc rò rỉ khiến mực nước giảm, độ mặn tăng và độ trong giảm. Điều này làm tôm chậm lớn, khó lột xác và dễ nhiễm bệnh. Người nuôi cần chủ động bổ sung nguồn nước mát từ tầng đáy ao lắng vào ao nuôi để duy trì độ sâu hợp lý, ổn định độ mặn và cải thiện môi trường sống cho tôm.

Quản lý đáy ao và khí độc

Thực hiện xi phông đáy ao định kỳ để loại bỏ mùn bã hữu cơ tích tụ, từ đó hạn chế sự hình thành các khí độc như NH₃, H₂S gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tôm. Song song đó, sử dụng các chế phẩm sinh học phù hợp để xử lý môi trường nước, giảm tải hữu cơ và ổn định hệ vi sinh đáy ao.

Bổ sung dinh dưỡng và tăng sức đề kháng cho tôm

Kết hợp bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ vi sinh vật phù du trong nước, vừa tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm, vừa ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại.

Tăng cường oxy hòa tan

Việc theo dõi hàm lượng oxy hòa tan cần được thực hiện nghiêm ngặt. Người nuôi nên trang bị thiết bị đo oxy và tiến hành đo ít nhất 2 lần/ngày, vào khoảng 5-6 giờ sáng và 14-15 giờ chiều, để kịp thời phát hiện biến động và chủ động áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.

Đẩy mạnh sục khí, vận hành quạt nước hợp lý nhằm đảm bảo hàm lượng oxy được phân bố đều ở tất cả các tầng nước. Đồng thời, hạn chế việc dùng chài, vó để bắt tôm kiểm tra vào những ngày nắng nóng, nhằm tránh gây stress và hiện tượng đục cơ cho tôm.

>> Xem thêm: Công Nghệ Và Kĩ Thuật Nuôi Tôm Bền Vững

Kết luận

Tóm lại, nuôi tôm mùa nắng nóng đòi hỏi người nuôi không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và quản lý môi trường. Sự chủ động trong phòng ngừa, theo dõi sát diễn biến ao nuôi và xử lý kịp thời các bất thường sẽ là nền tảng giúp vụ nuôi đạt năng suất ổn định, giảm thiểu thiệt hại và hướng tới phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.

LASI – Đơn vị đồng hành cùng người nuôi tôm và doanh nghiệp thủy sản thông qua các giải pháp khoa học – công nghệ hiện đại, giúp tối ưu hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động môi trường.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn