Giảm phát thải vùng nguyên liệu đang trở thành một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào năng suất, nông nghiệp hiện nay cần hướng đến việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng chuỗi sản xuất có khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Việc hình thành các vùng nguyên liệu phát thải thấp gắn với doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải quốc gia mà còn tạo cơ sở để nâng cao giá trị nông sản, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng cơ hội xuất khẩu.
Theo thông tin được cung cấp, tổng lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam hiện đạt khoảng 454,6 triệu tấn CO₂ tương đương, gần gấp đôi so với năm 2010. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp phát thải khoảng 116,51 triệu tấn CO₂ tương đương, riêng lĩnh vực trồng trọt chiếm khoảng 80% tổng phát thải của ngành nông nghiệp.
Đây là con số cho thấy trồng trọt có vai trò rất lớn trong quá trình thực hiện mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam.
Một trong những nguồn phát thải đáng chú ý là khí methane (CH₄) trong sản xuất lúa nước. Tập quán canh tác ngập nước liên tục tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hình thành methane. Bên cạnh đó, việc sử dụng phân bón chưa thực sự hiệu quả và xử lý rơm rạ sau thu hoạch chưa phù hợp cũng góp phần làm gia tăng tác động môi trường. Trong khi đó, nếu không có những thay đổi mạnh mẽ, tổng lượng phát thải quốc gia được dự báo có thể đạt gần 990,15 triệu tấn CO₂ tương đương vào năm 2030.
Do đó, chuyển đổi phương thức sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng phát thải thấp không còn là một lựa chọn mang tính dài hạn mà đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành trồng trọt.
Đề án sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025-2035 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt đặt mục tiêu đến năm 2035 góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Đề án được triển khai trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào các cây trồng chủ lực có tiềm năng giảm phát thải cao như: Lúa; sắn; mía; cà phê; chuối và một số ngành hàng trồng trọt chủ lực khác.
Định hướng này cho thấy giảm phát thải không chỉ được thực hiện ở từng hộ sản xuất riêng lẻ mà cần được tổ chức trên quy mô vùng nguyên liệu, tạo sự đồng bộ từ khâu canh tác đến thu mua, chế biến và tiêu thụ.
Để xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng phát thải thấp, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ kỹ thuật canh tác, quản lý tài nguyên đến ứng dụng công nghệ. Tùy từng loại cây trồng và điều kiện sản xuất, các giải pháp dưới đây có thể được áp dụng linh hoạt nhằm vừa giảm phát thải khí nhà kính, vừa nâng cao hiệu quả và giá trị sản xuất.
Đối với cây lúa, quản lý nước là một trong những giải pháp quan trọng. Các phương pháp như tưới ngập khô xen kẽ (AWD) có thể giúp giảm thời gian ruộng ngập nước liên tục, từ đó góp phần hạn chế phát sinh methane. Bên cạnh đó, giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng phân bón hợp lý và quản lý rơm rạ sau thu hoạch cũng là những hướng cần được triển khai đồng bộ. Khi các kỹ thuật này được áp dụng trên quy mô vùng nguyên liệu, hiệu quả giảm phát thải có thể được theo dõi và đánh giá rõ ràng hơn.
Hình thức tưới ngập khô xen kẽ (AWD) trong canh tác lúa
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Về Kỹ Thuật Ngập Khô Xen Kẽ (AWD)
Việc sử dụng phân bón cần dựa trên nhu cầu thực tế của cây trồng và điều kiện đất đai. Bón phân đúng loại, đúng lượng và đúng thời điểm không chỉ hạn chế thất thoát dinh dưỡng mà còn giúp người sản xuất giảm chi phí đầu vào. Đây là một trong những giải pháp có thể đồng thời mang lại lợi ích kinh tế và môi trường.
Rơm rạ và các phụ phẩm sau thu hoạch cần được quản lý theo hướng tận dụng và tái sử dụng thay vì xử lý không phù hợp. Phụ phẩm có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho sản xuất phân hữu cơ, thức ăn, vật liệu hoặc các mô hình kinh tế tuần hoàn tùy theo từng loại cây trồng và điều kiện địa phương.
Đối với các vùng trồng cây lâu năm như cà phê, chuối hoặc cây ăn quả, hệ thống tưới tiết kiệm và quản lý nước dựa trên dữ liệu có thể giúp giảm lượng nước sử dụng. Việc tối ưu hoạt động của máy bơm, hệ thống tưới và các thiết bị phục vụ sản xuất cũng góp phần giảm tiêu thụ năng lượng và phát thải gián tiếp.
Một mục tiêu đáng chú ý của Đề án là đến năm 2035 xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các sản phẩm của ngành hàng trồng trọt. Nhãn hiệu này có thể trở thành một lợi thế khi nông sản Việt Nam tiếp cận các thị trường ngày càng quan tâm đến môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Đề án đặt mục tiêu thí điểm ít nhất 15 mô hình canh tác có khả năng phát triển tín chỉ carbon, đáp ứng yêu cầu của các tổ chức quốc tế.
Điều này mở ra một hướng tiếp cận mới: lượng phát thải được giảm không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà trong những điều kiện phù hợp còn có thể tạo ra giá trị kinh tế thông qua thị trường carbon.
Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu cafe hàng đầu thế giới
>> Xem thêm: Giải Pháp Giúp Canh Tác Lúa Bền Vững
Giảm phát thải vùng nguyên liệu là một trong những giải pháp quan trọng để ngành trồng trọt Việt Nam thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc giảm phát thải cần được triển khai đồng bộ từ kỹ thuật canh tác, quản lý nước, phân bón, phụ phẩm đến ứng dụng công nghệ số và xây dựng hệ thống đo lường. Quan trọng hơn, vùng nguyên liệu phát thải thấp cần được gắn với chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, tạo ra sự thống nhất từ sản xuất đến tiêu thụ.
Khi dữ liệu phát thải được đo lường minh bạch, vùng nguyên liệu được quản lý hiệu quả và sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững, nông sản Việt Nam không chỉ giảm tác động đến môi trường mà còn có thêm cơ hội gia tăng giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận những thị trường quốc tế có yêu cầu cao.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]
Trong sản xuất lúa hiện nay, quản lý nước không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mà còn liên quan đến chi phí sản xuất, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng […]
Ngày 21 – 23/8/2026, tại Đà Nẵng – Trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Ứng dụng GIS Toàn quốc 2026 diễn ra tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật – LASI đã tham dự và đóng góp tại nhiều hoạt […]
Trong quá trình phát triển một dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng giúp nhà đầu tư xác định tiềm năng của khu vực, lựa chọn vị trí phù hợp và dự báo sản lượng điện. Dữ liệu gió càng chính xác, doanh nghiệp càng có cơ sở để […]
Trong quá trình vận hành nhà máy điện mặt trời, dữ liệu thời tiết có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất hệ thống, phân tích sản lượng điện và chủ động lên kế hoạch bảo trì. Những yếu tố như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, […]
Trong quá trình phát triển điện gió, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, việc đánh giá chính xác tiềm năng gió là một trong những bước quan trọng trước khi triển khai dự án. Dữ liệu về tốc độ gió, hướng gió và các điều kiện khí tượng hải văn giúp nhà đầu tư […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
