Khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp và nhu cầu điện liên tục gia tăng, các quốc gia phải tìm hướng đi mới. Đồng thời, áp lực từ cam kết Net Zero cũng buộc họ đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng. Trong bối cảnh đó, điện mặt trời nổi – hay floating solar – nổi lên như một giải pháp đầy tiềm năng. Mô hình này không chỉ tận dụng mặt nước nhàn rỗi mà còn góp phần thúc đẩy năng lượng xanh và giảm phát thải toàn cầu.

Điện mặt trời nổi là hệ thống điện sử dụng các tấm pin quang điện lắp đặt trên phao nổi. Hệ thống này thường triển khai trên mặt nước như hồ thủy lợi, hồ công nghiệp, đập thủy điện hoặc hồ điều hòa đô thị. Dưới các tấm pin là hệ nổi chuyên dụng, kết nối với khung đỡ, dây dẫn và inverter. Cấu trúc này giống hệ thống trên mặt đất nhưng được thiết kế để chịu được môi trường nước.
So với điện mặt trời mặt đất hoặc áp mái, hệ thống nổi có lợi thế tận dụng không gian chưa sử dụng. Nhờ nằm trên mặt nước, các tấm pin được tản nhiệt tự nhiên, từ đó hoạt động hiệu quả hơn.
Tại nhiều khu đô thị và khu công nghiệp, quỹ đất cho điện mặt trời mặt đất đang dần cạn kiệt. Trong khi đó, các hồ chứa, đập thủy điện hay hồ xử lý nước thải lại có diện tích mặt nước lớn chưa được tận dụng. Việc triển khai hệ thống floating solar trên các mặt nước không gây ảnh hưởng đến đất nông nghiệp hay đất sinh hoạt. Nhờ vậy, dự án dễ được cấp phép và tích hợp vào quy hoạch phát triển năng lượng địa phương.
Một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến hiệu suất tấm pin chính là nhiệt độ. So với hệ thống trên mái nhà hoặc mặt đất thường bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao vào mùa hè, hệ thống điện mặt trời nổi luôn được làm mát tự nhiên. Điều này có được nhờ mặt nước bên dưới. Theo một số nghiên cứu quốc tế, floating solar có thể tăng hiệu suất từ 5–15% so với hệ thống truyền thống.
Điện mặt trời nổi mang lại lợi ích rõ rệt về môi trường. Một trong số đó là khả năng giảm bốc hơi nước đáng kể. Điều này đặc biệt quan trọng ở các quốc gia có khí hậu nóng, khô hạn hoặc thiếu nước sạch. Khi mặt hồ được che phủ một phần, mực nước sẽ ổn định hơn. Nhờ đó, hệ thống hồ thủy lợi, hồ điều hòa và hệ sinh thái dưới nước đều hoạt động hiệu quả hơn.
Tại các đập thủy điện, điện mặt trời nổi có thể tận dụng lưới truyền tải đã có sẵn. Nhờ đó, chi phí đầu tư vào hạ tầng được giảm đáng kể. Khi bước vào mùa khô, lưu lượng nước thường giảm mạnh, khiến thủy điện hoạt động kém hiệu quả. Lúc này, hệ thống nổi đóng vai trò bù đắp công suất thiếu hụt. Nhờ sự phối hợp đó, lưới điện giữ được sự ổn định suốt cả năm.

>> Xem thêm: Các Loại Năng Lượng Tái Tạo: Chính Sách Việt Nam Đang Dẫn Lối Tương Lai Xanh
Tính đến năm 2024, thế giới đã lắp đặt hơn 6 GW công suất điện mặt trời nổi. Con số này tiếp tục tăng nhanh nhờ tiềm năng tận dụng mặt nước và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Nhiều quốc gia đang xem đây là giải pháp chiến lược để vừa phát triển điện sạch, vừa bảo vệ tài nguyên đất đai.
Các quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan và Singapore đang dẫn đầu trong lĩnh vực này. Trong số đó, Trung Quốc giữ vị trí nổi bật với nhiều dự án quy mô lớn. Điển hình như hệ thống floating solar tại tỉnh Sơn Đông. Đây hiện đang là dự án lớn nhất thế giới với công suất khoảng 320 MW.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan là nước tiên phong. Quốc gia này triển khai nhiều hệ thống điện mặt trời nổi trên các đập thủy điện do EGAT đầu tư. Trong khi đó, Singapore nổi bật với dự án 60 MW đặt trên hồ Tengah. Hệ thống này cung cấp toàn bộ điện xanh cho nhà máy xử lý nước quốc gia.

Việt Nam là quốc gia có hệ thống sông ngòi và hồ chứa dày đặc. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện có hơn 7.000 hồ chứa lớn nhỏ trên cả nước. Hệ thống này bao gồm hồ thủy lợi, hồ thủy điện và các hồ phục vụ sinh hoạt hoặc công nghiệp.
Các vùng như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và miền Trung đặc biệt có lợi thế phát triển floating solar. Những khu vực này có mật độ hồ nhân tạo cao, mặt nước rộng và ít bị ảnh hưởng bởi giao thông thủy.
Nếu chỉ khai thác 5–10% diện tích mặt nước hiện có, Việt Nam đã có thể bổ sung thêm hàng ngàn MW điện sạch. Nguồn điện này sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đang tăng nhanh. Đồng thời, giải pháp này giúp hạn chế việc chuyển đổi đất nông nghiệp và đất rừng cho mục đích phát triển năng lượng.
Một ví dụ tiêu biểu là dự án điện mặt trời nổi tại hồ Đa Mi (Bình Thuận). Dự án có công suất 47,5 MWp do Công ty Cổ phần Thủy điện Đa Nhim – Hàm Thuận – Đa Mi đầu tư. Điện mặt trời nổi tại đây đã chính thức vận hành thương mại vào năm 2019 và là dự án floating solar đầu tiên tại Việt Nam. Điện mặt trời nổi tại hồ Đa Mi cũng là một trong những dự án tiên phong của Đông Nam Á. Nhiều địa phương khác như Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi… cũng đang xúc tiến các dự án tương tự.
>> Xem thêm: Năng Lượng Tái Tạo – Chìa Khóa Hiện Đại Hóa Hệ Thống Điện Quốc Gia
Hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh): Diện tích 27.000 ha, là một trong những hồ lớn nhất Việt Nam. Tây Ninh đang kêu gọi đầu tư dự án điện mặt trời nổi quy mô hàng trăm MW. Dự án hứa hẹn bổ sung điện cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và trở thành mô hình mẫu về khai thác mặt nước.
Hồ Trị An (Đồng Nai): Nơi đặt nhà máy thủy điện 400 MW. Việc lắp đặt điện mặt trời nổi giúp ổn định sản lượng mùa khô. Đồng thời việc này có thể tận dụng lưới điện sẵn có, giảm chi phí đấu nối.
Hồ Thác Bà (Yên Bái): Diện tích hơn 23.000 ha, là nguồn nước lớn tại miền Bắc. Một số doanh nghiệp đang khảo sát đầu tư floating solar, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng tại khu vực trung du, miền núi còn thiếu điện sạch.
Điện mặt trời nổi giúp giải quyết bài toán thiếu đất. Đồng thời, nó phản ánh xu hướng phát triển năng lượng xanh bền vững và thích ứng với khí hậu. Với tiềm năng mặt nước lớn và nhu cầu chuyển đổi ngày càng rõ rệt, Việt Nam có cơ hội trở thành quốc gia tiên phong trong lĩnh vực này.
Bạn đang tìm kiếm giải pháp điện mặt trời nổi cho dự án của mình? Hãy để liên hệ đến LASI. Đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi sẽ tư vấn và đồng hành cùng bạn để hiện thực hóa tầm nhìn xanh ngay hôm nay.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT LASI
Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Văn phòng: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
Email: Info@lasi.com.vn
Bài viết liên quan
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài và nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm, tổn thất nước vùng trồng đang trở thành bài toán lớn đối với ngành nông nghiệp. Việc thất thoát nước không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng […]
Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, tiêu chuẩn ESG không còn là khái niệm dành riêng cho các tập đoàn đa quốc gia mà đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và các tổ chức tài […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, bảo vệ rừng không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ carbon. Chính vì vậy, REDD+ được cộng đồng quốc tế xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm giảm […]
AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, tín chỉ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn tài nguyên rừng và tạo thêm nguồn thu cho các quốc gia, doanh nghiệp cũng như chủ rừng. Với lợi thế sở […]
Trong các hệ thống điện mặt trời, hiệu suất của tấm pin không chỉ phụ thuộc vào bức xạ mặt trời hay chất lượng thiết bị mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ bụi bẩn bám trên bề mặt pin. Theo thời gian, lớp bụi này làm giảm khả năng hấp thụ ánh sáng, kéo […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, công nghệ IoT trong nông nghiệp trở thành giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Thông qua mạng lưới cảm biến, thiết bị thông minh và nền tảng quản lý […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nông nghiệp thông minh ngày càng trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao năng suất và tối ưu chi phí sản xuất. Thay vì tưới nước theo kinh nghiệm, người trồng có thể đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế nhờ cảm […]
Camera quan trắc dưới biển cho thủy sản đang trở thành một trong những giải pháp công nghệ quan trọng giúp người nuôi theo dõi đàn tôm, cá theo thời gian thực mà không cần kiểm tra thủ công như trước. Nhờ khả năng quan sát trực tiếp dưới nước kết hợp trí tuệ nhân […]