Biến đổi khí hậu đang tái định hình lại cách thức vận hành nền kinh tế toàn cầu. Các quốc gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư ngày càng nhấn mạnh cam kết Net Zero – mục tiêu phát thải ròng khí nhà kính bằng 0. Để đạt được điều đó, ngoài việc cắt giảm phát thải nội bộ, nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng sang một giải pháp linh hoạt, hiệu quả hơn: tín chỉ carbon. Đây không chỉ là công cụ tài chính khí hậu, mà còn là chìa khóa chiến lược giúp doanh nghiệp kích hoạt kế hoạch Net Zero một cách thực chất và khả thi.

Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á ban hành luật môi trường trong đó đề cập đến thị trường carbon (Luật Bảo vệ Môi trường 2020). Theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, Việt Nam sẽ bắt đầu thí điểm thị trường carbon nội địa vào năm 2025 và chính thức vận hành vào năm 2028. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực nhiệt điện, thép, xi măng,… đã bắt đầu tiếp cận thị trường tín chỉ carbon như một phần không thể thiếu trong chiến lược trung hòa phát thải và mở rộng ra thị trường quốc tế.

Net Zero là gì

Net Zero hay còn được hiểu là phát thải ròng bằng 0. Đây là trạng thái mà tổng lượng khí nhà kính (CO₂, CH₄, N₂O…) do con người thải ra được cân bằng bằng lượng khí được loại bỏ khỏi khí quyển thông qua các hoạt động hấp thụ như trồng rừng, công nghệ thu giữ carbon hoặc thông qua các tín chỉ carbon.

Đây là cam kết không còn xa lạ trong cộng đồng doanh nghiệp. Nhiều tập đoàn toàn cầu như Unilever, Microsoft, Apple, Toyota… đã công bố lộ trình Net Zero trước năm 2050. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần nhiều hơn các khẩu hiệu. Các doanh nghiệp cần công cụ đo lường và hành động cụ thể. Và tín chỉ carbon chính là một phần thiết yếu trong hệ sinh thái đó.

Tín chỉ carbon là gì

Tín chỉ carbon (carbon credit) là một đơn vị đại diện cho 1 tấn khí CO₂ tương đương (tCO₂e) được cắt giảm, tránh phát thải hoặc loại bỏ khỏi khí quyển thông qua các dự án môi trường. Ví dụ: dự án năng lượng tái tạo, trồng rừng, phục hồi đất ngập nước, thu hồi khí methane…

Tín chỉ này được tạo ra từ các dự án đạtđủ tiêu chuẩn theo các tiêu chuẩn quốc tế như Verra (VCS), Gold Standard, JCM hoặc theo các chương trình quốc gia. Tín chỉ carbon có thể được giao dịch trên hai thị trường:

• Thị trường tự nguyện (Voluntary Carbon Market – VCM): Các tổ chức, doanh nghiệp chủ động mua bán để đạt mục tiêu Net Zero, ESG

• Thị trường tuân thủ (Compliance Market): Áp dụng theo yêu cầu pháp lý trong hệ thống giao dịch hạn ngạch phát thải (ETS)

Khi doanh nghiệp không thể cắt giảm phát thải một cách triệt để (ví dụ như do giới hạn công nghệ), họ có thể mua tín chỉ carbon để trung hòa lượng phát thải còn lại, từ đó tiến gần hơn đến mục tiêu Net Zero.

Vì sao doanh nghiệp nên kết hợp tín chỉ carbon vào chiến lược Net Zero

Linh hoạt và hiệu quả về chi phí

Không phải tất cả hoạt động sản xuất, vận hành đều có thể giảm phát thải ngay lập tức và bằng công nghệ hiện có. Tín chỉ carbon mang đến giải pháp linh hoạt, cho phép doanh nghiệp tập trung nguồn lực cải tiến nội bộ đồng thời vẫn đảm bảo trung hòa carbon trong ngắn hạn. Đây là chiến lược cân bằng giữa chi phí, tính hiệu quả và trách nhiệm môi trường. Việc này giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định trong khi nâng cấp dần hệ thống và tránh đầu tư dàn trải, thiếu hiệu quả.

Tăng tốc đạt mục tiêu ESG và Net Zero

Các quỹ đầu tư hiện nay yêu cầu công bố minh bạch phát thải. Đây chính là điều kiện tiên quyết để thu hút quỹ đầu tư bền vững và lọt vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tránh rủi ro pháp lý và thuế carbon

Khi các chính sách như CBAM (thuế carbon biên giới của EU) đi vào hiệu lực, những doanh nghiệp chưa đo đạc phát thải và chưa có chiến lược trung hòa sẽ phải đối mặt với chi phí phát sinh hoặc bị từ chối thị trường. Tín chỉ carbon chính là hàng rào bảo vệ cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Lộ trình kích hoạt chiến lược Net Zero với tín chỉ carbon 

Bước 1: Đo lường và kiểm kê phát thải

Doanh nghiệp cần tiến hành đo lường và kiểm kê lượng khí nhà kính theo tiêu chuẩn quốc tế (GHG Protocol), phân chia thành ba phạm vi:

• Scope 1: Phát thải trực tiếp từ hoạt động vận hành

• Scope 2: Phát thải gián tiếp từ tiêu thụ năng lượng

• Scope 3: Phát thải gián tiếp trong chuỗi cung ứng (vận chuyển, tiêu dùng, xử lý rác thải…)

Việc kiểm kê là nền tảng để xác định phần phát thải không thể loại bỏ – chính là phần cần được bù đắp bằng tín chỉ carbon.

>> Xem thêm: Giới thiệu Hệ thống quan trắc thông lượng CO2 – Carbon Node

Bước 2: Lập kế hoạch giảm phát thải tại nguồn

Trước khi nghĩ đến bù đắp, doanh nghiệp nên ưu tiên giảm phát thải tại nguồn thông qua:

• Sử dụng năng lượng tái tạo

• Tối ưu hóa vận hành

• Nâng cấp công nghệ sản xuất

• Quản lý chất thải hiệu quả

Sau khi tối ưu tối ưu, phần phát thải còn lại sẽ được trung hòa thông qua tín chỉ.

Bước 3: Mua hoặc phát triển tín chỉ carbon

Các tổ chức, doanh nghiệp có hai lựa chọn với tín chỉ carbon:

• Mua tín chỉ carbon từ thị trường: Doanh nghiệp có thể chọn tín chỉ từ các dự án uy tín trong và ngoài nước, có chứng nhận rõ ràng.
• Phát triển dự án carbon riêng: Đối với doanh nghiệp sở hữu nguồn tài nguyên như đất rừng, nông nghiệp, năng lượng tái tạo, hệ thống sản xuất hoặc có tiềm năng môi trường, đây là cách chủ động hơn và có thể tạo ra nguồn thu từ việc bán tín chỉ.

Bước 4: Xác minh, báo cáo và truyền thông minh bạch

Tín chỉ carbon chỉ có giá trị khi được:

• Xác minh độc lập bởi đơn vị thứ ba

• Ghi nhận trên registry đáng tin cậy (Verra, Gold Standard,…)

• Báo cáo minh bạch trong báo cáo ESG hoặc báo cáo phát triển bền vững

Sử dụng tín chỉ carbon cần đi kèm với quy trình xác minh minh bạch và truyền thông một cách trung thực để:

• Tránh rủi ro “greenwashing” (tuyên bố xanh sai lệch)

• Nâng cao uy tín thương hiệu

• Đáp ứng yêu cầu từ đối tác, cổ đông và người tiêu dùng

LASI – Đối tác đồng hành đáng tin cậy trên hành trình Net Zero

LASI không chỉ là nhà cung cấp giải pháp công nghệ mà còn là đối tác chiến lược giúp doanh nghiệp quản lý phát thải và phát triển các dự án tín chỉ carbon. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và hệ sinh thái sản phẩm – dịch vụ đa dạng, LASI mang đến cho doanh nghiệp:

• Giải pháp đo lường phát thải chính xác theo tiêu chuẩn quốc tế.

• Tư vấn và triển khai các dự án giảm phát thải và tín chỉ carbon phù hợp.

• Dịch vụ xác minh, báo cáo và truyền thông minh bạch, nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu.

>> Xem thêm: Trang Trại Điện Mặt Trời – Xu Hướng Tất Yếu Cho Tương Lai Xanh Bền Vững

Kết luận 

Tín chỉ carbon không chỉ là công cụ tài chính, mà là một phần không thể thiếu của chiến lược chuyển đổi xanh.. Trong bối cảnh thế giới chuyển mình vì khí hậu, những doanh nghiệp tiên phong trong việc đo lường, hành động và trung hòa carbon sẽ là những người dẫn đầu cuộc chơi mới của nền kinh tế xanh.

Hãy để LASI đồng hành cùng bạn trên hành trình Net Zero! Liên hệ ngay hôm nay để nhận tư vấn giải pháp tín chỉ carbon tối ưu và xây dựng tương lai bền vững cho doanh nghiệp!

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT LASI 

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
• Văn phòng: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội
• Hotline: 094 200 6566 – 024 3771 2880
• Email: lasi@lasi.com.vn