Ngành thủy sản đang từng bước phục hồi, giá tôm nguyên liệu lại ghi nhận diễn biến trái chiều so với chi phí đầu vào, tạo ra áp lực đáng kể cho toàn chuỗi giá trị. Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, nhiều doanh nghiệp thức ăn thủy sản đồng loạt tăng giá bán, trong khi giá tôm nguyên liệu tại các vùng nuôi trọng điểm lại giảm so với đầu năm. Điều này khiến người nuôi rơi vào thế “kẹp giữa” chi phí tăng và giá bán giảm, đồng thời làm dấy lên lo ngại về hiệu quả sản xuất, sức cạnh tranh của tôm Việt Nam cũng như khả năng đảm bảo nguồn cung trong các tháng tiếp theo.
Trong giai đoạn cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, thị trường ghi nhận làn sóng điều chỉnh giá từ các doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản, với mức tăng phổ biến từ vài trăm đến vài nghìn đồng/kg. Nguyên nhân chủ yếu đến từ biến động chi phí đầu vào như nguyên liệu sản xuất, chi phí logistics và tỷ giá.
Dù mức tăng không quá lớn trên từng đơn vị, nhưng khi tính trên toàn bộ chu kỳ nuôi, chi phí phát sinh trở nên đáng kể. Với đặc thù thức ăn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành nuôi, xu hướng này đã đẩy tổng chi phí sản xuất tăng cao, làm giảm đáng kể biên lợi nhuận của người nuôi.
Trái ngược với xu hướng tăng của chi phí đầu vào, giá tôm nguyên liệu lại có xu hướng giảm rõ rệt sau Tết Nguyên đán và tiếp tục giảm mạnh trong nửa đầu tháng 4/2026. Tại nhiều vùng nuôi trọng điểm, giá tôm thẻ chân trắng giảm ở hầu hết các kích cỡ, đặc biệt là nhóm size trung bình và size lớn.
Mặt bằng giá hiện tại đã lùi xa so với mức đỉnh đầu năm, phản ánh áp lực tiêu thụ trong bối cảnh thị trường xuất khẩu chưa phục hồi đồng đều, trong khi nguồn cung nội địa vẫn duy trì ở mức tương đối cao trong giai đoạn đầu vụ.
Sự kết hợp giữa chi phí đầu vào tăng và giá bán đầu ra giảm đang làm suy giảm đáng kể hiệu quả nuôi tôm. Khi giá tôm nguyên liệu giảm, doanh thu của người nuôi bị thu hẹp, trong khi chi phí thức ăn và vận hành lại tăng lên, dẫn đến lợi nhuận giảm mạnh, thậm chí thua lỗ ở một số mô hình.
Ở quy mô ngành, điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của tôm Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt khi các đối thủ như Ecuador và Ấn Độ vẫn duy trì lợi thế chi phí thấp. Khoảng cách về giá thành sản xuất ngày càng lớn có thể khiến doanh nghiệp Việt Nam gặp khó trong việc giành đơn hàng xuất khẩu.
Biến động của giá tôm nguyên liệu không chỉ ảnh hưởng đến người nuôi mà còn lan sang các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu. Trong khi giá nguyên liệu giảm nhưng không ổn định, các chi phí khác như bao bì, logistics và cước vận chuyển vẫn ở mức cao, tạo ra áp lực kép lên doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, cùng với các rào cản thương mại và yêu cầu chất lượng khắt khe, khiến doanh nghiệp khó cân đối chi phí và giá bán. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, lợi nhuận và khả năng mở rộng thị trường.
Trước áp lực chi phí tăng và giá bán giảm, nhiều hộ nuôi đã trở nên thận trọng hơn trong kế hoạch sản xuất, giảm mật độ thả nuôi hoặc giãn thời gian xuống giống. Ngoài yếu tố giá, người nuôi còn phải đối mặt với rủi ro dịch bệnh, biến động môi trường và chi phí vận hành cao. Nếu xu hướng này kéo dài, nguồn cung tôm nguyên liệu trong các tháng tới có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt vào giai đoạn cao điểm cuối năm. Nguy cơ thiếu hụt cục bộ nguyên liệu không chỉ tác động đến sản xuất mà còn ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và uy tín của doanh nghiệp xuất khẩu.
Để giảm áp lực từ biến động giá tôm nguyên liệu, việc phối hợp chặt chẽ giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị là yếu tố then chốt. Người nuôi cần chủ động tối ưu quy trình sản xuất, kiểm soát chi phí và cập nhật thông tin thị trường để điều chỉnh kế hoạch nuôi phù hợp với diễn biến cung – cầu. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp cung ứng đầu vào cần xây dựng chính sách giá hợp lý, đồng thời tăng cường hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp người nuôi nâng cao hiệu quả sản xuất trong giai đoạn khó khăn.
Đối với doanh nghiệp chế biến, việc đẩy mạnh liên kết vùng nuôi, xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và minh bạch sẽ góp phần đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần theo dõi sát thị trường, kịp thời đưa ra các chính sách hỗ trợ về tín dụng, thông tin và định hướng sản xuất. Khi lợi ích giữa các bên được hài hòa, ngành tôm sẽ có nền tảng vững chắc để vượt qua biến động và duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Diễn biến trái chiều giữa chi phí đầu vào và giá tôm nguyên liệu đang tạo ra thách thức lớn cho toàn ngành tôm Việt Nam. Đây không chỉ là vấn đề ngắn hạn mà còn ảnh hưởng đến chiến lược phát triển dài hạn của ngành.
Trong tình hình cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất là yếu tố then chốt. Chỉ khi các bên cùng phối hợp và thích ứng linh hoạt, ngành tôm Việt Nam mới có thể vượt qua giai đoạn khó khăn và tận dụng cơ hội tăng trưởng trong tương lai.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Mỗi thị trường nhập khẩu đều xây dựng những quy định riêng nhằm đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và tính bền vững của sản phẩm nông nghiệp. Do đó, để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu nông sản, doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn phải […]
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tiêu chuẩn xuất khẩu nông sản không chỉ là điều kiện để hàng hóa được phép lưu thông tại các thị trường nước ngoài mà còn là thước đo về chất lượng, an toàn thực phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đối với […]
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), điện gió đang trở thành một trong những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng tại Việt Nam. Tuy nhiên, để một dự án điện gió đạt hiệu quả kinh tế và vận hành ổn định, bước đầu […]
Biến đổi khí hậu trong nông nghiệp đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành sản xuất nông nghiệp trên toàn cầu. Tại Việt Nam, sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão, lũ lụt, xâm nhập mặn và nắng nóng kéo dài […]
Canh tác lúa bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu, tài nguyên thiên nhiên suy giảm và nhu cầu lương thực ngày càng gia tăng. Việc ứng dụng các giải pháp canh tác hiện đại không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng hạt gạo […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
