Trong bối cảnh ngành thủy sản giữ vai trò quan trọng đối với kinh tế Việt Nam, việc Liên minh châu Âu (EU) áp dụng thẻ vàng IUU đối với hoạt động khai thác của Việt Nam đã tạo ra cú tác động lớn, kéo dài và đa chiều. Tác động của thẻ vàng thủy sản Việt Nam không chỉ dừng ở xuất khẩu bị hạn chế, mà còn lan rộng tới toàn bộ chuỗi giá trị: quản trị nghề cá, sinh kế ngư dân, hình ảnh quốc gia và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chính vì vậy, việc nhận thức đầy đủ những tác động này là điều cần thiết để thúc đẩy quá trình gỡ thẻ vàng và tái cấu trúc ngành khai thác theo hướng bền vững.
Thẻ vàng IUU (Illegal, Unreported and Unregulated Fishing) là cơ chế cảnh báo của EU dành cho các quốc gia chưa đáp ứng yêu cầu chống khai thác bất hợp pháp. Đối với Việt Nam, thẻ vàng được đưa ra nhằm yêu cầu cải thiện bốn nhóm vấn đề chính:
Khi chưa được gỡ thẻ vàng, toàn bộ sản phẩm khai thác của Việt Nam xuất khẩu sang EU phải chịu quy trình thẩm định hồ sơ nghiêm ngặt, thời gian kéo dài, chi phí tăng cao và nguy cơ bị từ chối nhập cảnh.
EU từng là một trong ba thị trường nhập khẩu thủy sản khai thác lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, từ khi áp dụng thẻ vàng, xuất khẩu thủy sản khai thác sang thị trường này giảm mạnh do:
Việc kéo dài chuỗi kiểm soát khiến doanh nghiệp chịu chi phí lưu container, chi phí chứng từ và chi phí cơ hội do mất khách hàng.
Thẻ vàng không chỉ tác động tới EU. Nhiều thị trường khác như Mỹ, Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc đang gia tăng tiêu chuẩn IUU và theo dõi chặt chẽ các quốc gia bị cảnh báo.
Điều này khiến:
Tác động của thẻ vàng thủy sản Việt Nam làm giảm giá trị ngành thông qua:
Kết quả là lợi nhuận toàn ngành giảm, đặc biệt đối với nhóm doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu đánh bắt xa bờ.
Nhiều tàu cá đánh bắt xa bờ phụ thuộc vào nguồn thu từ các thương lái xuất sang EU. Khi nhu cầu giảm, giá thu mua giảm theo, khiến ngư dân đối mặt với:
Một số tàu phải nằm bờ vì chi phí vận hành vượt quá doanh thu.
Khi Việt Nam siết chặt quản lý theo yêu cầu EU, ngư dân phải làm quen với:
Sự thay đổi nhanh chóng khiến nhiều ngư dân gặp khó khăn về kỹ thuật, chi phí và nhận thức.
Ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài dễ bị:
Điều này tạo áp lực lớn lên đời sống cộng đồng ngư dân ven biển.
>> Xem thêm: Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh Và Bền Vững
Thẻ vàng trở thành động lực đẩy nhanh các cải cách:
Các biện pháp này nâng cao năng lực quản trị và minh bạch chuỗi khai thác.
Để đáp ứng tiêu chuẩn IUU, Việt Nam buộc phải:
Qua đó, hệ sinh thái biển được bảo vệ tốt hơn về dài hạn.
Chính quyền địa phương và trung ương phải đầu tư lớn cho:
Mặc dù tốn kém, đây là bước đi cần thiết để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Nhờ các biện pháp quản lý gắt gao sau thẻ vàng:
Điều này góp phần phục hồi hệ sinh thái biển và trữ lượng thủy sản tự nhiên.
Quản trị nghề cá theo chuẩn quốc tế giúp tăng cường:
Mục tiêu cuối cùng là hướng tới nghề cá có trách nhiệm và bền vững.
Thẻ vàng không chỉ là cảnh báo về thương mại, mà còn ảnh hưởng:
Càng kéo dài, tác động này càng sâu rộng.
>> Xem thêm: Vai Trò Của Thẻ Vàng Thủy Sản Đối Với Ngành Thủy Sản
Tác động của thẻ vàng thủy sản Việt Nam là rất lớn, trải dài trên kinh tế, xã hội, quản trị, môi trường và uy tín quốc gia. Dù gây tổn thất ngắn hạn, thẻ vàng cũng đóng vai trò như “cú hích thể chế”, giúp ngành khai thác Việt Nam: Minh bạch hơn – Bền vững hơn – Tiệm cận chuẩn quốc tế – Gia tăng uy tín đối với thị trường toàn cầu
Việc gỡ thẻ vàng không chỉ là mục tiêu thương mại, mà còn là chiến lược phát triển nghề cá bền vững lâu dài, bảo đảm sinh kế ngư dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trong tương lai.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Mỗi mùa vụ, việc thiếu oxy hòa tan trong ao luôn là nguyên nhân hàng đầu khiến tôm cá mệt mỏi, kém ăn, tăng trưởng chậm, thậm chí chết hàng loạt. Trong bối cảnh nuôi thủy sản ngày càng hướng tới năng suất cao – chi phí thấp – an toàn sinh học, kiểm soát […]
Giá điện biến động và yêu cầu tối ưu hiệu quả đầu tư ngày càng khắt khe, việc vận hành trang trại điện mặt trời không chỉ dừng lại ở “phát điện” mà còn đòi hỏi quản lý hiệu suất một cách chủ động và chính xác. Những tổn thất âm thầm do suy giảm […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu, ESG và Net Zero không còn là những khái niệm mang tính xu hướng, mà đã trở thành tiêu chuẩn mới trong hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Từ yêu cầu của thị […]
Quan trắc đường cao tốc đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các tuyến cao tốc ngày càng cho phép phương tiện lưu thông với tốc độ cao, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển nhưng đồng thời cũng làm gia tăng mức độ rủi ro khi xảy ra sự cố, […]
Hiện nay, ngành thủy sản Việt Nam không chỉ chịu áp lực về sản lượng, chất lượng mà còn phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về khai thác hợp pháp, bền vững và truy xuất nguồn gốc. Việc Liên minh châu Âu (EU) áp dụng thẻ vàng IUU đối với thủy sản Việt […]
Trong hoạt động hàng hải hiện đại, tính toán và kiểm soát vận tốc cập tàu là một trong những yếu tố mang tính quyết định đến an toàn, hiệu quả vận hành và uy tín của cảng biển. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải thuyền trưởng, thủy thủ, hoa tiêu hay đội ngũ […]
Trong bối cảnh ngành năng lượng tái tạo đang chuyển mình mạnh mẽ, dữ liệu gió chính xác trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả và tính khả thi của các dự án điện gió. Những phương pháp đo gió truyền thống dần bộc lộ hạn chế về phạm vi, độ cao […]
Khi chi phí nuôi ngày càng tăng và rủi ro môi trường ao nuôi khó kiểm soát, người nuôi tôm đang đứng trước bài toán lớn: làm sao để tôm khỏe mạnh, lớn nhanh mà vẫn tối ưu chi phí và giảm thiểu rủi ro. Những phương pháp nuôi truyền thống, phụ thuộc nhiều vào […]
Trong bối cảnh các nhà máy điện mặt trời ngày càng mở rộng về quy mô và mức độ tự động hóa, việc quản lý rủi ro thời tiết và tối ưu hiệu suất vận hành trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả đầu tư dài hạn. Những biến động thời tiết […]
Trong bối cảnh năng lượng tái tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững, điện mặt trời đang được đầu tư mạnh mẽ tại nhiều khu vực có điều kiện bức xạ tốt. Tuy nhiên, đi cùng với lợi thế về tự nhiên là những rủi ro lớn […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản toàn cầu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, môi trường và trách nhiệm xã hội, truy xuất nguồn gốc thủy sản tôm không còn là khái niệm mang tính định hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với cá nhân, […]
Trong bối cảnh ngành hàng hải toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ theo định hướng phát triển bền vững và giảm phát thải carbon, xanh hóa cảng biển không còn là một xu hướng mang tính khuyến nghị mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để đáp ứng các chuẩn mực quốc tế […]
