AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì mực nước ngập liên tục, AWD cho phép ruộng lúa luân phiên giữa các giai đoạn ngập và khô theo từng thời kỳ sinh trưởng của cây. Đây được xem là một trong những giải pháp canh tác lúa bền vững, góp phần giảm phát thải khí mê-tan (CH₄), thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng đến nền nông nghiệp phát thải thấp.
Theo nghiên cứu của Viện Lúa Quốc tế (IRRI), cây lúa chỉ cần duy trì ngập nước trong một số giai đoạn quan trọng như khi mới bén rễ và thời kỳ trổ bông.
Trong tuần đầu sau sạ, mực nước nên giữ khoảng 1 cm để tạo điều kiện cho cây phát triển và hạn chế cỏ dại, đồng thời duy trì đến khoảng 20-25 ngày sau gieo trước lần bón phân thứ hai. Giai đoạn từ 25-40 ngày, khi lúa bước vào thời kỳ đẻ nhánh, mực nước được hạ xuống khoảng 15 cm dưới mặt đất. Việc theo dõi được thực hiện bằng ống nhựa đục lỗ có chia vạch 5 cm để xác định thời điểm tưới lại. Đến giai đoạn 40-45 ngày, trước khi bón phân đón đòng, cần đưa mực nước trở lại khoảng 1-3 cm. Khi lúa trổ bông từ 60-70 ngày sau gieo, duy trì nước ở mức 3-5 cm trong khoảng 10 ngày để hỗ trợ quá trình thụ phấn.
Sau giai đoạn này đến trước thu hoạch, mực nước có thể duy trì ngang hoặc thấp hơn mặt đất khoảng 15 cm và nên rút cạn nước trước thu hoạch khoảng 10 ngày để mặt ruộng khô ráo, thuận lợi cho thu hoạch.
Một trong những ưu điểm nổi bật của AWD là khả năng giảm phát thải khí mê-tan (CH₄) – loại khí nhà kính có tiềm năng làm nóng toàn cầu cao hơn CO₂ nhiều lần. Trong điều kiện ruộng ngập nước liên tục, môi trường yếm khí sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn sinh khí mê-tan phát triển. Khi áp dụng AWD, các chu kỳ khô – ướt được xen kẽ hợp lý sẽ tạo môi trường hiếu khí trong đất, làm gián đoạn hoạt động của nhóm vi khuẩn này, từ đó giảm đáng kể lượng khí CH₄ phát sinh.
Đồng thời, việc giảm lượng nước tưới còn giúp tiết kiệm tài nguyên nước, tăng khả năng phát triển của bộ rễ, hạn chế sâu bệnh và duy trì năng suất ổn định, góp phần xây dựng nền sản xuất lúa thích ứng với biến đổi khí hậu.
Việt Nam hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, AWD được đánh giá là một trong những giải pháp giảm phát thải hiệu quả và có tính khả thi cao. Phương pháp này phù hợp với điều kiện sản xuất tại nhiều vùng trồng lúa, đặc biệt là Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ. Bên cạnh việc dễ áp dụng trong thực tế, AWD còn có ưu điểm là dễ đo lường lượng phát thải giảm được, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải và tích hợp vào các chương trình giảm phát thải dựa trên thị trường.
Khi được triển khai đúng quy trình, AWD không chỉ giúp tiết kiệm nước mà còn giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả canh tác và hỗ trợ ngành lúa gạo chuyển đổi theo hướng xanh, bền vững.
Để kỹ thuật AWD phát huy tối đa hiệu quả, người sản xuất cần theo dõi mực nước trong ruộng thường xuyên, xác định chính xác thời điểm cấp nước và sử dụng đúng thiết bị đo mực nước. Việc thay đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang mô hình tưới ngập khô xen kẽ đòi hỏi sự phối hợp giữa nông dân và các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình hướng dẫn, theo dõi và đánh giá.
Mặc dù ban đầu có thể gặp khó khăn do thay đổi tập quán sản xuất, nhưng khi nhận thấy những lợi ích rõ rệt như tiết kiệm chi phí, ổn định năng suất và tạo cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon, nhiều địa phương đã chủ động mở rộng diện tích áp dụng AWD, cho thấy tiềm năng lớn của phương pháp này trong nông nghiệp hiện đại.
Không chỉ mang lại lợi ích về kỹ thuật và môi trường, AWD còn tạo ra giá trị kinh tế mới thông qua thị trường tín chỉ carbon. Khi lượng phát thải khí nhà kính được đo đạc, xác minh và chứng nhận, diện tích lúa áp dụng AWD có thể tạo ra tín chỉ carbon, mở thêm nguồn thu nhập cho người nông dân. Điều này phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp phát thải thấp của Việt Nam cũng như các chính sách như Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050, Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030 và Đề án phát triển một triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong tương lai, những cánh đồng lúa không chỉ là nơi sản xuất lương thực mà còn trở thành “bể hấp thụ carbon”, góp phần nâng cao giá trị ngành lúa gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.
>> Xem thêm: Giải pháp quan trắc mực nước mặt ruộng AWD
Kỹ thuật ngập khô xen kẽ (AWD) là giải pháp canh tác tiên tiến giúp đồng thời giải quyết nhiều bài toán của ngành lúa gạo như tiết kiệm nước, giảm phát thải khí mê-tan, duy trì năng suất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đặc biệt, khả năng đo lường và xác minh lượng phát thải giảm được giúp AWD trở thành nền tảng quan trọng để tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững, việc mở rộng ứng dụng AWD sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, đồng thời tạo thêm giá trị cho người nông dân và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, tín chỉ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn tài nguyên rừng và tạo thêm nguồn thu cho các quốc gia, doanh nghiệp cũng như chủ rừng. Với lợi thế sở […]
Trong các hệ thống điện mặt trời, hiệu suất của tấm pin không chỉ phụ thuộc vào bức xạ mặt trời hay chất lượng thiết bị mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ bụi bẩn bám trên bề mặt pin. Theo thời gian, lớp bụi này làm giảm khả năng hấp thụ ánh sáng, kéo […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, công nghệ IoT trong nông nghiệp trở thành giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Thông qua mạng lưới cảm biến, thiết bị thông minh và nền tảng quản lý […]
Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nông nghiệp thông minh ngày càng trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao năng suất và tối ưu chi phí sản xuất. Thay vì tưới nước theo kinh nghiệm, người trồng có thể đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế nhờ cảm […]
Camera quan trắc dưới biển cho thủy sản đang trở thành một trong những giải pháp công nghệ quan trọng giúp người nuôi theo dõi đàn tôm, cá theo thời gian thực mà không cần kiểm tra thủ công như trước. Nhờ khả năng quan sát trực tiếp dưới nước kết hợp trí tuệ nhân […]
Trong nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, chất lượng nước quyết định trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế của cả vụ nuôi. Bên cạnh các chỉ tiêu như pH, oxy hòa tan hay độ kiềm, khí độc nitrit NO₂ là một trong những yếu […]
Ngành tôm Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu thủy sản và đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó là áp lực ngày càng lớn về phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng và tác động đến môi trường. […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, sự tích tụ của chất hữu cơ, vi khuẩn, virus, nấm và các khí độc như NH₃, H₂S hay NO₂ có thể làm suy giảm môi trường nuôi, gia tăng nguy cơ dịch bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Vì vậy, việc ứng […]
Các quốc gia và doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc đo lường và quản lý phát thải khí nhà kính ngày càng trở nên quan trọng. Một trong những khái niệm nền tảng được sử dụng trong kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và […]
Nuôi tôm hiện đại không chỉ phụ thuộc vào con giống hay thức ăn mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ chất lượng nguồn nước. Trong đó, xử lý ao lắng nuôi tôm là bước quan trọng giúp loại bỏ tạp chất, giảm mầm bệnh và tạo nguồn nước ổn định trước khi cấp […]
