Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế chủ lực vừa là lĩnh vực phát sinh lượng lớn khí nhà kính, đặc biệt là khí Metan (CH₄). Chính vì vậy, đo đạc phát thải CH4 ngày càng được quan tâm nhằm cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ kiểm kê khí nhà kính, xây dựng các giải pháp giảm phát thải và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.
Việc ứng dụng các hệ thống quan trắc hiện đại giúp quá trình đo lường phát thải trở nên chính xác, minh bạch và đáp ứng các yêu cầu của hệ thống MRV (Đo lường – Báo cáo – Thẩm định), tạo nền tảng cho phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững.
Khí Metan (CH4) là một trong những loại khí nhà kính quan trọng có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển cao hơn nhiều so với Carbon Dioxide (CO₂). Theo Báo cáo Đánh giá lần thứ sáu (AR6) của IPCC, trong chu kỳ 100 năm, một đơn vị CH₄ có tiềm năng làm nóng toàn cầu khoảng 29,8 lần so với CO₂ khi tính đến các phản hồi khí hậu – carbon. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một lượng nhỏ khí Metan phát thải cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đến hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Mặc dù thời gian tồn tại của CH₄ trong khí quyển ngắn hơn CO₂, nhưng khả năng hấp thụ bức xạ nhiệt mạnh khiến loại khí này trở thành đối tượng ưu tiên trong các chiến lược giảm phát thải. Việc đo đạc chính xác lượng CH₄ phát sinh từ các hoạt động nông nghiệp là cơ sở để xây dựng chính sách quản lý phát thải hiệu quả, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu.
Theo các hướng dẫn của IPCC và Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT năm 2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Sử dụng đất (AFOLU) là một trong những nguồn phát thải khí Metan lớn tại Việt Nam. Hai nguồn phát thải chính bao gồm canh tác lúa nước và chăn nuôi.
Canh tác lúa nước là nguồn phát thải Metan lớn nhất trong lĩnh vực nông nghiệp do điều kiện ngập nước tạo môi trường yếm khí, thúc đẩy quá trình phân hủy chất hữu cơ và sinh ra CH₄. Để phục vụ công tác kiểm kê khí nhà kính, Quyết định 2626/QĐ-BTNMT đã công bố hệ số phát thải phù hợp với điều kiện sản xuất tại Việt Nam, được phân chia theo từng vùng sinh thái và mùa vụ. Chẳng hạn, đối với lúa vụ Đông Xuân tại miền Bắc, hệ số phát thải được xác định là 1,61 kg CH₄/ha/ngày trong điều kiện canh tác tiêu chuẩn. Ngoài yếu tố mùa vụ, lượng phát thải còn chịu ảnh hưởng bởi phương pháp quản lý nước, lượng rơm rạ được giữ lại trên đồng ruộng và việc sử dụng phân bón hữu cơ.
Bên cạnh trồng lúa, chăn nuôi cũng là nguồn phát thải Metan đáng kể, chủ yếu từ quá trình lên men đường ruột của động vật nhai lại và hoạt động quản lý chất thải chăn nuôi. Theo hệ số phát thải được công bố trong Quyết định 2626/QĐ-BTNMT, một con bò sữa có thể phát thải khoảng 78 kg CH₄ mỗi năm, bò thịt khoảng 54 kg CH₄/năm và trâu khoảng 76 kg CH₄/năm. Ngoài ra, phương pháp xử lý chất thải cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí phát sinh. Các hệ thống xử lý kỵ khí như hầm biogas thường có hệ số chuyển đổi Metan (MCF) cao hơn so với các phương pháp ủ phân hiếu khí hoặc compost.
>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn ESG Trong Nông Nghiệp Bền Vững
Để đáp ứng yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính và nghiên cứu phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, các hệ thống đo đạc phát thải CH4 hiện đại đã được phát triển nhằm cung cấp dữ liệu chính xác theo thời gian thực. Đây là giải pháp chuyên dụng giúp đo lường thông lượng các khí nhà kính phát sinh từ đất, bao gồm Metan (CH₄), Carbon Dioxide (CO₂) và Nitrous Oxide (N₂O). Hệ thống được thiết kế linh hoạt để triển khai tại đồng ruộng, vùng trồng lúa, khu vực chăn nuôi hoặc các khu nghiên cứu thực địa mà không cần lắp đặt cố định trong thời gian dài. Nhờ khả năng thu thập dữ liệu tự động, giải pháp hỗ trợ các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đánh giá chính xác lượng phát thải.
Hệ thống hoạt động dựa trên nguyên lý đo sự thay đổi nồng độ khí trong một buồng kín được đặt trực tiếp trên bề mặt đất. Khi khí nhà kính từ đất khuếch tán vào buồng đo, các cảm biến hoặc máy phân tích khí sẽ liên tục ghi nhận sự thay đổi nồng độ CH₄ theo thời gian. Dữ liệu sau đó được truyền về phần mềm xử lý để tính toán thông lượng phát thải với độ chính xác cao. Toàn bộ quá trình được thực hiện tự động, giúp giảm thiểu sai số do thao tác thủ công và đảm bảo tính đồng nhất giữa các lần đo.
Bên cạnh đó, hệ thống còn có thể tích hợp với các cảm biến môi trường như nhiệt độ, độ ẩm đất hoặc điều kiện thời tiết nhằm hỗ trợ phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến phát thải khí nhà kính.
>> Xem thêm: Các Phương Pháp Để Canh Tác Lúa Phát Thải Thấp
Đo đạc phát thải CH4 trong nông nghiệp không chỉ là hoạt động phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn là giải pháp quan trọng trong quản lý phát thải khí nhà kính và xây dựng nền nông nghiệp xanh.
LASI cung cấp các giải pháp đo đạc phát thải khí nhà kính, quan trắc môi trường và hệ thống MRV phục vụ nghiên cứu, quản lý và kiểm kê phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và môi trường. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp đo đạc phát thải CH4 hoặc cần tư vấn triển khai hệ thống quan trắc khí nhà kính, hãy liên hệ với LASI để được khảo sát thực tế, tư vấn kỹ thuật và xây dựng giải pháp phù hợp với từng dự án.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nhiệt độ tăng cao, thời tiết khô hạn kéo dài cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất lớn hơn, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong […]
Hiện nay, các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc giám sát chất lượng nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững. Thay vì thực hiện […]
Nguồn nước mặt như sông, hồ, kênh, rạch và hồ chứa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và biến đổi khí hậu đang khiến […]
Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của […]
Trong các dự án điện gió, chất lượng dữ liệu gió quyết định trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác của toàn bộ nhà máy. Trước khi lựa chọn vị trí xây dựng, chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ các thông số như tốc độ gió, hướng gió, […]
Trong các nhà máy điện mặt trời, hiệu suất của tấm pin không chỉ phụ thuộc vào cường độ bức xạ mặt trời hay chất lượng thiết bị mà còn chịu ảnh hưởng lớn bởi tình trạng bụi bẩn bám trên bề mặt mô-đun PV. Chỉ một lớp bụi mỏng do cát, phấn hoa, khói […]
