Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế chủ lực vừa là lĩnh vực phát sinh lượng lớn khí nhà kính, đặc biệt là khí Metan (CH₄). Chính vì vậy, đo đạc phát thải CH4 ngày càng được quan tâm nhằm cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ kiểm kê khí nhà kính, xây dựng các giải pháp giảm phát thải và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.
Việc ứng dụng các hệ thống quan trắc hiện đại giúp quá trình đo lường phát thải trở nên chính xác, minh bạch và đáp ứng các yêu cầu của hệ thống MRV (Đo lường – Báo cáo – Thẩm định), tạo nền tảng cho phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững.
Khí Metan (CH4) là một trong những loại khí nhà kính quan trọng có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển cao hơn nhiều so với Carbon Dioxide (CO₂). Theo Báo cáo Đánh giá lần thứ sáu (AR6) của IPCC, trong chu kỳ 100 năm, một đơn vị CH₄ có tiềm năng làm nóng toàn cầu khoảng 29,8 lần so với CO₂ khi tính đến các phản hồi khí hậu – carbon. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một lượng nhỏ khí Metan phát thải cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đến hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Mặc dù thời gian tồn tại của CH₄ trong khí quyển ngắn hơn CO₂, nhưng khả năng hấp thụ bức xạ nhiệt mạnh khiến loại khí này trở thành đối tượng ưu tiên trong các chiến lược giảm phát thải. Việc đo đạc chính xác lượng CH₄ phát sinh từ các hoạt động nông nghiệp là cơ sở để xây dựng chính sách quản lý phát thải hiệu quả, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu.
Theo các hướng dẫn của IPCC và Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT năm 2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Sử dụng đất (AFOLU) là một trong những nguồn phát thải khí Metan lớn tại Việt Nam. Hai nguồn phát thải chính bao gồm canh tác lúa nước và chăn nuôi.
Canh tác lúa nước là nguồn phát thải Metan lớn nhất trong lĩnh vực nông nghiệp do điều kiện ngập nước tạo môi trường yếm khí, thúc đẩy quá trình phân hủy chất hữu cơ và sinh ra CH₄. Để phục vụ công tác kiểm kê khí nhà kính, Quyết định 2626/QĐ-BTNMT đã công bố hệ số phát thải phù hợp với điều kiện sản xuất tại Việt Nam, được phân chia theo từng vùng sinh thái và mùa vụ. Chẳng hạn, đối với lúa vụ Đông Xuân tại miền Bắc, hệ số phát thải được xác định là 1,61 kg CH₄/ha/ngày trong điều kiện canh tác tiêu chuẩn. Ngoài yếu tố mùa vụ, lượng phát thải còn chịu ảnh hưởng bởi phương pháp quản lý nước, lượng rơm rạ được giữ lại trên đồng ruộng và việc sử dụng phân bón hữu cơ.
Bên cạnh trồng lúa, chăn nuôi cũng là nguồn phát thải Metan đáng kể, chủ yếu từ quá trình lên men đường ruột của động vật nhai lại và hoạt động quản lý chất thải chăn nuôi. Theo hệ số phát thải được công bố trong Quyết định 2626/QĐ-BTNMT, một con bò sữa có thể phát thải khoảng 78 kg CH₄ mỗi năm, bò thịt khoảng 54 kg CH₄/năm và trâu khoảng 76 kg CH₄/năm. Ngoài ra, phương pháp xử lý chất thải cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí phát sinh. Các hệ thống xử lý kỵ khí như hầm biogas thường có hệ số chuyển đổi Metan (MCF) cao hơn so với các phương pháp ủ phân hiếu khí hoặc compost.
>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn ESG Trong Nông Nghiệp Bền Vững
Để đáp ứng yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính và nghiên cứu phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, các hệ thống đo đạc phát thải CH4 hiện đại đã được phát triển nhằm cung cấp dữ liệu chính xác theo thời gian thực. Đây là giải pháp chuyên dụng giúp đo lường thông lượng các khí nhà kính phát sinh từ đất, bao gồm Metan (CH₄), Carbon Dioxide (CO₂) và Nitrous Oxide (N₂O). Hệ thống được thiết kế linh hoạt để triển khai tại đồng ruộng, vùng trồng lúa, khu vực chăn nuôi hoặc các khu nghiên cứu thực địa mà không cần lắp đặt cố định trong thời gian dài. Nhờ khả năng thu thập dữ liệu tự động, giải pháp hỗ trợ các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đánh giá chính xác lượng phát thải.
Hệ thống hoạt động dựa trên nguyên lý đo sự thay đổi nồng độ khí trong một buồng kín được đặt trực tiếp trên bề mặt đất. Khi khí nhà kính từ đất khuếch tán vào buồng đo, các cảm biến hoặc máy phân tích khí sẽ liên tục ghi nhận sự thay đổi nồng độ CH₄ theo thời gian. Dữ liệu sau đó được truyền về phần mềm xử lý để tính toán thông lượng phát thải với độ chính xác cao. Toàn bộ quá trình được thực hiện tự động, giúp giảm thiểu sai số do thao tác thủ công và đảm bảo tính đồng nhất giữa các lần đo.
Bên cạnh đó, hệ thống còn có thể tích hợp với các cảm biến môi trường như nhiệt độ, độ ẩm đất hoặc điều kiện thời tiết nhằm hỗ trợ phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến phát thải khí nhà kính.
>> Xem thêm: Các Phương Pháp Để Canh Tác Lúa Phát Thải Thấp
Đo đạc phát thải CH4 trong nông nghiệp không chỉ là hoạt động phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn là giải pháp quan trọng trong quản lý phát thải khí nhà kính và xây dựng nền nông nghiệp xanh.
LASI cung cấp các giải pháp đo đạc phát thải khí nhà kính, quan trắc môi trường và hệ thống MRV phục vụ nghiên cứu, quản lý và kiểm kê phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và môi trường. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp đo đạc phát thải CH4 hoặc cần tư vấn triển khai hệ thống quan trắc khí nhà kính, hãy liên hệ với LASI để được khảo sát thực tế, tư vấn kỹ thuật và xây dựng giải pháp phù hợp với từng dự án.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong ngành sản xuất và kinh doanh thủy sản giống, chất lượng con giống không chỉ phụ thuộc vào quá trình ương nuôi mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi khâu đóng gói và vận chuyển. Đặc biệt với tôm giống, việc kiểm soát lượng nước, oxy, mật độ tôm và độ kín của […]
Ngành nuôi trồng thủy sản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình nuôi ven bờ sang nuôi biển xa bờ. Xu hướng này không chỉ giúp giảm áp lực lên các vùng nuôi truyền thống mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên biển rộng […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện mặt trời, việc đánh giá chính xác tài nguyên năng lượng mặt trời là cơ sở quan trọng để xác định tiềm năng khai thác, lựa chọn công nghệ và dự báo hiệu suất vận hành. Không chỉ cần biết một khu vực có nhiều nắng, […]
Dịch bệnh và biến động chất lượng nước ngày càng trở thành thách thức lớn đối với ngành nuôi tôm, việc tìm kiếm những mô hình nuôi bền vững, kiểm soát tốt môi trường và giảm rủi ro cho tôm ngày càng được quan tâm. Mô hình Aquamimicry nuôi tôm hiệu quả là một hướng […]
Carbon xanh ven biển là lượng carbon được hấp thụ, lưu trữ và tích tụ trong các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, đầm lầy nước mặn và thảm cỏ biển. Đây là những hệ sinh thái có khả năng hấp thụ CO₂ từ khí quyển, đồng thời lưu giữ carbon trong […]
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài và nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm, tổn thất nước vùng trồng đang trở thành bài toán lớn đối với ngành nông nghiệp. Việc thất thoát nước không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng […]
Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, tiêu chuẩn ESG không còn là khái niệm dành riêng cho các tập đoàn đa quốc gia mà đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và các tổ chức tài […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, bảo vệ rừng không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ carbon. Chính vì vậy, REDD+ được cộng đồng quốc tế xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm giảm […]
AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
