Kể từ tháng 10/2023, doanh nghiệp xuất khẩu vào EU chính thức bước vào một “cuộc chơi” hoàn toàn mới – Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Đây không còn là câu chuyện riêng của ngành thép, xi măng hay năng lượng, mà đã và đang lan rộng sang chuỗi giá trị thủy sản. Điều này đồng nghĩa: thủy sản Việt Nam không chỉ cần sạch – ngon – rẻ, mà còn phải “xanh”, phải đo được lượng phát thải khí nhà kính từ trại nuôi đến nhà máy chế biến, thậm chí đến khâu logistics và xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, chuyển dịch xanh ngành thủy sản không còn là xu hướng, mà đã trở thành con đường sống còn nếu ngành thủy sản Việt Nam muốn tiếp tục hiện diện và bứt phá trên thị trường toàn cầu.
Chuyển dịch xanh ngành thủy sản là quá trình chuyển đổi toàn bộ chuỗi giá trị thủy sản – từ nuôi trồng, khai thác, chế biến đến logistics và xuất khẩu theo hướng giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững, phù hợp với các tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu của thị trường quốc tế.
Nói cách khác, đây là sự thay đổi từ mô hình tăng trưởng dựa vào sản lượng và chi phí thấp sang mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu quả, dữ liệu và giá trị bền vững.
>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn ASC Cho Tôm: Điều Kiện Trang Trại Nuôi Cần Đạt Được
Trước áp lực ngày càng lớn từ các rào cản thương mại xanh, câu hỏi đặt ra không còn là ” Có nên chuyển dịch xanh hay không?”, mà là “vì sao chuyển dịch xanh đã trở thành con đường sống còn cho ngành thủy sản?”
Ngành thủy sản đang chịu tác động mạnh mẽ từ làn sóng chuyển dịch xanh toàn cầu. Các thị trường nhập khẩu lớn như EU, Mỹ, Canada liên tục đưa ra những yêu cầu ngày càng khắt khe về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu môi trường. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không kịp thích ứng sẽ đối mặt với nguy cơ mất đơn hàng, bị đánh thuế carbon hoặc bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường cao cấp.
Chuyển dịch xanh không chỉ là câu chuyện tuân thủ quy định mà còn là bài toán kinh tế hiệu quả. Thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chặt chẽ mức tiêu thụ điện – nước – nguyên liệu, doanh nghiệp thủy sản có thể giảm đáng kể chi phí vận hành. Việc hạn chế thất thoát trong nuôi trồng và chế biến không chỉ giúp doanh nghiệp “xanh” hơn mà còn nâng cao hiệu suất, cải thiện biên lợi nhuận và tăng khả năng cạnh tranh dài hạn.
Cùng với xu hướng giảm phát thải toàn cầu, thị trường tín chỉ carbon đang từng bước hình thành và mở rộng. Doanh nghiệp nào đo lường được phát thải, chứng minh được mức cắt giảm khí nhà kính và xây dựng được hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ có cơ hội tham gia mua bán tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn doanh thu ngoài hoạt động sản xuất truyền thống. Đây được xem là đòn bẩy tài chính mới, giúp doanh nghiệp thủy sản vừa bảo vệ môi trường, vừa gia tăng giá trị kinh tế bền vững.
Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 06/2022/NĐ-CP và cập nhật danh sách gần 2.900 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính. Ngành cá tra, chế biến tôm, sản xuất thức ăn thủy sản đang được “điểm danh”. Chuyển đổi sớm không chỉ là trách nhiệm môi trường, mà còn là chiến lược sống còn để tồn tại và bứt phá trong cuộc đua toàn cầu.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 8 tỷ USD trong 9 tháng 2025
>> Xem thêm: Truy Xuất Nguồn Gốc Thủy Sản Tôm – Tiêu Chí Để Tôm Việt Mở Rộng Thị Trường
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu lớn ngày càng siết chặt yêu cầu môi trường, chuyển dịch xanh không còn là xu hướng mang tính tự nguyện, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để ngành thủy sản tồn tại và phát triển. Việt Nam đang có cơ hội trở thành quốc gia cung cấp thủy sản xanh hàng đầu châu Á. Nhưng để làm được, chúng ta cần hành động ngay bây giờ với tư duy mới, công nghệ mới và chiến lược bài bản.
Bạn là doanh nghiệp trong chuỗi thủy sản? Hãy chia sẻ khó khăn và kế hoạch chuyển đổi xanh của bạn với LASI. Chúng tôi cam kết sẽ đem đến cho bạn giải pháp phù hợp nhất!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nhiệt độ tăng cao, thời tiết khô hạn kéo dài cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất lớn hơn, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong […]
Hiện nay, các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc giám sát chất lượng nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững. Thay vì thực hiện […]
Nguồn nước mặt như sông, hồ, kênh, rạch và hồ chứa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và biến đổi khí hậu đang khiến […]
Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của […]
Trong các dự án điện gió, chất lượng dữ liệu gió quyết định trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác của toàn bộ nhà máy. Trước khi lựa chọn vị trí xây dựng, chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ các thông số như tốc độ gió, hướng gió, […]
