Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế chủ lực vừa là lĩnh vực phát sinh lượng lớn khí nhà kính, đặc biệt là khí Metan (CH₄). Chính vì vậy, đo đạc phát thải CH4 ngày càng được quan tâm nhằm cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ kiểm kê khí nhà kính, xây dựng các giải pháp giảm phát thải và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.
Việc ứng dụng các hệ thống quan trắc hiện đại giúp quá trình đo lường phát thải trở nên chính xác, minh bạch và đáp ứng các yêu cầu của hệ thống MRV (Đo lường – Báo cáo – Thẩm định), tạo nền tảng cho phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững.
Khí Metan (CH4) là một trong những loại khí nhà kính quan trọng có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển cao hơn nhiều so với Carbon Dioxide (CO₂). Theo Báo cáo Đánh giá lần thứ sáu (AR6) của IPCC, trong chu kỳ 100 năm, một đơn vị CH₄ có tiềm năng làm nóng toàn cầu khoảng 29,8 lần so với CO₂ khi tính đến các phản hồi khí hậu – carbon. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một lượng nhỏ khí Metan phát thải cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đến hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Mặc dù thời gian tồn tại của CH₄ trong khí quyển ngắn hơn CO₂, nhưng khả năng hấp thụ bức xạ nhiệt mạnh khiến loại khí này trở thành đối tượng ưu tiên trong các chiến lược giảm phát thải. Việc đo đạc chính xác lượng CH₄ phát sinh từ các hoạt động nông nghiệp là cơ sở để xây dựng chính sách quản lý phát thải hiệu quả, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu.
Theo các hướng dẫn của IPCC và Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT năm 2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Sử dụng đất (AFOLU) là một trong những nguồn phát thải khí Metan lớn tại Việt Nam. Hai nguồn phát thải chính bao gồm canh tác lúa nước và chăn nuôi.
Canh tác lúa nước là nguồn phát thải Metan lớn nhất trong lĩnh vực nông nghiệp do điều kiện ngập nước tạo môi trường yếm khí, thúc đẩy quá trình phân hủy chất hữu cơ và sinh ra CH₄. Để phục vụ công tác kiểm kê khí nhà kính, Quyết định 2626/QĐ-BTNMT đã công bố hệ số phát thải phù hợp với điều kiện sản xuất tại Việt Nam, được phân chia theo từng vùng sinh thái và mùa vụ. Chẳng hạn, đối với lúa vụ Đông Xuân tại miền Bắc, hệ số phát thải được xác định là 1,61 kg CH₄/ha/ngày trong điều kiện canh tác tiêu chuẩn. Ngoài yếu tố mùa vụ, lượng phát thải còn chịu ảnh hưởng bởi phương pháp quản lý nước, lượng rơm rạ được giữ lại trên đồng ruộng và việc sử dụng phân bón hữu cơ.
Bên cạnh trồng lúa, chăn nuôi cũng là nguồn phát thải Metan đáng kể, chủ yếu từ quá trình lên men đường ruột của động vật nhai lại và hoạt động quản lý chất thải chăn nuôi. Theo hệ số phát thải được công bố trong Quyết định 2626/QĐ-BTNMT, một con bò sữa có thể phát thải khoảng 78 kg CH₄ mỗi năm, bò thịt khoảng 54 kg CH₄/năm và trâu khoảng 76 kg CH₄/năm. Ngoài ra, phương pháp xử lý chất thải cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí phát sinh. Các hệ thống xử lý kỵ khí như hầm biogas thường có hệ số chuyển đổi Metan (MCF) cao hơn so với các phương pháp ủ phân hiếu khí hoặc compost.
>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn ESG Trong Nông Nghiệp Bền Vững
Để đáp ứng yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính và nghiên cứu phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, các hệ thống đo đạc phát thải CH4 hiện đại đã được phát triển nhằm cung cấp dữ liệu chính xác theo thời gian thực. Đây là giải pháp chuyên dụng giúp đo lường thông lượng các khí nhà kính phát sinh từ đất, bao gồm Metan (CH₄), Carbon Dioxide (CO₂) và Nitrous Oxide (N₂O). Hệ thống được thiết kế linh hoạt để triển khai tại đồng ruộng, vùng trồng lúa, khu vực chăn nuôi hoặc các khu nghiên cứu thực địa mà không cần lắp đặt cố định trong thời gian dài. Nhờ khả năng thu thập dữ liệu tự động, giải pháp hỗ trợ các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đánh giá chính xác lượng phát thải.
Hệ thống hoạt động dựa trên nguyên lý đo sự thay đổi nồng độ khí trong một buồng kín được đặt trực tiếp trên bề mặt đất. Khi khí nhà kính từ đất khuếch tán vào buồng đo, các cảm biến hoặc máy phân tích khí sẽ liên tục ghi nhận sự thay đổi nồng độ CH₄ theo thời gian. Dữ liệu sau đó được truyền về phần mềm xử lý để tính toán thông lượng phát thải với độ chính xác cao. Toàn bộ quá trình được thực hiện tự động, giúp giảm thiểu sai số do thao tác thủ công và đảm bảo tính đồng nhất giữa các lần đo.
Bên cạnh đó, hệ thống còn có thể tích hợp với các cảm biến môi trường như nhiệt độ, độ ẩm đất hoặc điều kiện thời tiết nhằm hỗ trợ phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến phát thải khí nhà kính.
>> Xem thêm: Các Phương Pháp Để Canh Tác Lúa Phát Thải Thấp
Đo đạc phát thải CH4 trong nông nghiệp không chỉ là hoạt động phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn là giải pháp quan trọng trong quản lý phát thải khí nhà kính và xây dựng nền nông nghiệp xanh.
LASI cung cấp các giải pháp đo đạc phát thải khí nhà kính, quan trắc môi trường và hệ thống MRV phục vụ nghiên cứu, quản lý và kiểm kê phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và môi trường. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp đo đạc phát thải CH4 hoặc cần tư vấn triển khai hệ thống quan trắc khí nhà kính, hãy liên hệ với LASI để được khảo sát thực tế, tư vấn kỹ thuật và xây dựng giải pháp phù hợp với từng dự án.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
Giảm phát thải vùng nguyên liệu đang trở thành một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào năng suất, nông nghiệp hiện nay […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, vùng nguyên liệu phát thải thấp đang trở thành một hướng đi chiến lược của nông nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp nhằm giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn […]
Hiện tượng tôm chết sớm là một trong những rủi ro lớn trong nuôi tôm, đặc biệt ở giai đoạn đầu của vụ nuôi. Tôm suy yếu hoặc chết hàng loạt không chỉ làm giảm tỷ lệ sống mà còn khiến người nuôi gia tăng chi phí xử lý, kéo dài thời gian chăm sóc […]
Dấu chân carbon sản phẩm tôm đang trở thành một trong những vấn đề được ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản quan tâm khi thị trường ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và truy xuất nguồn gốc. Việc xác định lượng phát thải trong […]
Sự phát triển nhanh của điện gió ngoài khơi đang mở ra tiềm năng lớn trong quá trình chuyển dịch sang nguồn năng lượng sạch. Tuy nhiên, khác với các dự án trên đất liền, việc đo gió ngoài khơi phải đối mặt với nhiều điều kiện phức tạp như khoảng cách xa bờ, sóng […]
Trong hoạt động hàng hải, khả năng xác định nhanh vị trí và hướng phát tín hiệu khẩn cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác tìm kiếm cứu nạn trên biển. Trong điều kiện thời tiết phức tạp, tầm nhìn hạn chế hoặc khu vực hoạt động rộng, việc chỉ […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng để xác định tiềm năng khu vực, lựa chọn vị trí turbine và ước tính sản lượng điện có thể khai thác. Tuy nhiên, tại những khu vực có địa hình phức tạp hoặc dự án […]
