Cơn bão số 10 (Bualoi) đổ bộ vào các tỉnh từ Nghệ An đến Bắc Quảng Trị ngày 29/9 vừa qua đã gây ra thiệt hại nặng nề cho nhiều lĩnh vực. Đặc biệt là nuôi trồng thủy sản – ngành kinh tế mũi nhọn của khu vực ven biển miền Trung. Sau mưa bão, hàng loạt ao nuôi tôm bị ngập úng, nước tràn bờ, tôm chết hàng loạt, môi trường nước ô nhiễm do hóa chất tồn dư và chất thải bị cuốn trôi. Vậy làm thế nào để khắc phục hậu quả và tái tạo môi trường ao nuôi an toàn, hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ những giải pháp thiết thực giúp bà con chủ động ứng phó và phục hồi nhanh chóng sau bão lũ khi nuôi tôm mùa mưa bão.

Thách thức của người nuôi tôm trong mùa mưa bão

Mùa mưa bão luôn là thời điểm “thử thách” đối với người nuôi tôm. Thời tiết thay đổi đột ngột, lượng mưa lớn, nước lũ tràn vào ao khiến môi trường nuôi bị biến động mạnh. Từ đó dẫn đến tôm yếu, chậm lớn hoặc chết hàng loạt. Việc nuôi tôm mùa mưa bão vì thế đòi hỏi kỹ thuật cao hơn. Đặc biệt sự chủ động và khả năng ứng phó linh hoạt để hạn chế thiệt hại.

Khi mưa kéo dài, các chỉ số môi trường như pH, độ mặn, độ kiềm, nhiệt độ và oxy hòa tan (DO) thường giảm nhanh chóng. Nếu người nuôi không kịp thời điều chỉnh, hệ vi sinh trong ao sẽ mất cân bằng. Tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển. Ngoài ra, lượng chất hữu cơ tích tụ, bùn đáy và nước tràn bờ sau mưa bão là những yếu tố khiến tôm dễ bị nhiễm bệnh gan tụy, phân trắng, hoặc sốc môi trường.

Vì vậy, để nuôi tôm mùa mưa hiệu quả, người nuôi cần hiểu rõ cơ chế biến động của ao nuôi. Áp dụng các biện pháp kỹ thuật thích hợp để phòng chống, khắc phục hậu quả bão lũ một cách toàn diện.

>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản

Các yếu tố ảnh hưởng của mưa bão đến ao nuôi tôm

Giảm độ mặn và độ kiềm

Khi mưa lớn kéo dài, lượng nước ngọt tràn vào ao khiến độ mặn và độ kiềm trong nước giảm đột ngột. Sự thay đổi này làm đảo lộn trạng thái cân bằng lý tưởng của môi trường ao nuôi. Tôm là loài rất nhạy cảm với biến động về độ mặn và độ kiềm. Chỉ cần thay đổi nhỏ cũng có thể khiến chúng bị sốc thẩm thấu, giảm khả năng ăn, nổi đầu. Thậm chí chết hàng loạt nếu không được xử lý kịp thời.

Giảm oxy hòa tan

Sau những trận mưa lớn, nước trong ao thường bị đục do bùn đất và chất hữu cơ từ dòng chảy cuốn vào. Cùng lúc đó, trời âm u, thiếu ánh sáng khiến quá trình quang hợp của tảo và thực vật phù du bị hạn chế đáng kể. Hệ quả là hàm lượng oxy hòa tan (DO) trong nước giảm mạnh. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ngạt và chết tôm hàng loạt nếu không được xử lý kịp thời.

Tôm cần lượng oxy ổn định để duy trì hoạt động trao đổi chất và hô hấp. Khi DO giảm, tôm có biểu hiện bơi lờ đờ, tập trung nổi đầu. Đặc biệt vào ban đêm hoặc sáng sớm.

Môi trường pH dao động

Một trong những tác động rõ rệt nhất của mưa lớn là làm pH nước ao thay đổi đột ngột. Do nước mưa thường có tính axit (pH từ 5–6), khi hòa vào ao sẽ nhanh chóng làm giảm độ pH, đặc biệt ở các ao có mực nước thấp hoặc hệ thống che chắn kém. Sự biến động này khiến môi trường ao mất ổn định, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của tôm.

Theo các chuyên gia thủy sản, nếu pH dao động quá 0,5 đơn vị trong ngày, tôm rất dễ bị stress, tổn thương mang, rối loạn trao đổi chất, dẫn đến giảm ăn hoặc chết rải rác.

Ô nhiễm từ nguồn nước ngoài

Sau mưa bão, lượng nước từ ruộng, kênh mương và sông suối thường dồn về ao nuôi. Chúng mang theo bùn đất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và mầm bệnh từ khu vực xung quanh. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ô nhiễm nguồn nước. Làm biến đổi chất lượng môi trường và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng phát triển. Nếu không kiểm soát kịp thời, người nuôi rất dễ đối mặt với dịch bệnh bùng phát hàng loạt và thiệt hại khó lường.

Các biện pháp khắc phục ao nuôi trong và sau cơn bão

Sau mưa bão, việc khôi phục ao nuôi là nhiệm vụ cấp bách để hạn chế thiệt hại và giúp tôm nhanh chóng hồi phục. Người nuôi cần thực hiện đồng bộ các biện pháp sau:

– Khẩn trương kiểm tra lại các yếu tố môi trường trong ao, đầm nuôi và kênh, cống tiêu thoát nước để có những biện pháp xử lý kịp thời;

– Xả bớt nước trên tầng mặt, tiến hành chạy máy quạt nước, sục khí nhằm hạn chế sự phân tầng nước, nhất là đối với những ao, đầm nuôi thâm canh có mật độ cao;

– Chủ động xử lý môi trường nước bằng vôi bột hoặc một số hóa chất được phép sử dụng trong nuôi thủy sản như TCCA, BKC, Chlorine… theo đúng liều lượng hướng dẫn của nhà sản xuất để khử trùng nước ao, đầm nuôi và phòng bệnh cho thủy sản nuôi.

– Nếu thời tiết vẫn diễn biến mưa to cần chủ động các vật dụng như lưới, quây để hạn chế thất thoát tôm, cá nuôi trong ao, đầm;

– Sau khi mưa tạnh, thời tiết ổn định nên tăng cường cho tôm, cá ăn thức ăn đảm bảo chất lượng đồng thời bổ sung thêm các khoáng chất, vitamin C hoặc chế phẩm sinh học vào thức ăn nhằm tăng sức đề kháng cho thủy sản nuôi; thường xuyên theo dõi sức khỏe của thủy sản nuôi để có biện pháp xử lý kịp thời.

>> Xem thêm: Những Lưu Ý Khi Nuôi Trồng Thủy Sản Trong Mùa Mưa Bão

Kết luận

Việc khắc phục ao nuôi tôm mùa mưa bão trong và sau không chỉ là xử lý sự cố tạm thời mà còn là bước nền quan trọng giúp ổn định môi trường và phục hồi sản xuất bền vững. Khi người nuôi kiểm soát tốt chất lượng nước, tăng cường sục khí, khử trùng đúng cách và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Đàn tôm sẽ nhanh chóng hồi phục, giảm thiểu thiệt hại và tránh tái phát dịch bệnh.

Chủ động chuẩn bị và áp dụng đúng quy trình kỹ thuật chính là chìa khóa giúp người nuôi tôm thích ứng an toàn trong mùa mưa bão. Hướng đến hiệu quả kinh tế lâu dài và phát triển bền vững cho ngành nuôi trồng thủy sản.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn