Ngành thủy sản toàn cầu ngày càng cạnh tranh và chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn môi trường, việc tăng năng suất nuôi tôm bền vững không chỉ là mục tiêu mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với Việt Nam. Khi các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát thải, ngành tôm buộc phải chuyển mình theo hướng hiện đại, xanh và hiệu quả hơn. Để đạt được điều đó, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa quy trình sản xuất, công nghệ, quản lý và liên kết chuỗi giá trị.

Tuân thủ tiêu chuẩn SPS

Tuân thủ các quy định về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS) là nền tảng quan trọng giúp ngành tôm duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu. Các thị trường lớn như EU, Mỹ hay Nhật Bản đều áp dụng tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt về dư lượng kháng sinh, hóa chất và vi sinh vật. Nếu không đáp ứng, sản phẩm có thể bị trả hàng hoặc cấm nhập khẩu, gây thiệt hại lớn. Vì vậy, để tăng năng suất nuôi tôm bền vững, người nuôi cần kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất từ con giống, thức ăn đến môi trường ao nuôi, hạn chế sử dụng kháng sinh và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt chuẩn quốc tế.

Định hướng tăng trưởng xanh

Tăng trưởng xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trong ngành nông nghiệp và thủy sản, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất bền vững. Các mô hình nuôi tôm tiết kiệm nước, giảm phát thải và hạn chế tác động đến môi trường không chỉ giúp bảo vệ hệ sinh thái mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Việc chuyển sang sử dụng vật tư sinh học, giảm hóa chất và phát triển giống tôm thích nghi với biến đổi khí hậu giúp người nuôi giảm rủi ro và duy trì năng suất ổn định. Đây cũng là yếu tố giúp tôm Việt Nam dễ dàng tiếp cận các thị trường cao cấp và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh.

>> Xem thêm: Nuôi Tôm Bền Vững – 5 Giải Pháp Phát Triển Dài Hạn

Ứng dụng công nghệ tiên tiến

Công nghệ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Các hệ thống như nuôi tuần hoàn (RAS), IoT, AI hay Biofloc giúp kiểm soát môi trường nước, theo dõi sức khỏe tôm theo thời gian thực và đưa ra cảnh báo sớm khi có rủi ro. Nhờ đó, người nuôi có thể điều chỉnh kịp thời để hạn chế dịch bệnh và tối ưu điều kiện phát triển của tôm. Ngoài ra, công nghệ sau thu hoạch như sấy lạnh hay sấy thăng hoa cũng góp phần bảo toàn chất lượng sản phẩm, giảm hao hụt và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Hệ thống như nuôi tuần hoàn (RAS)

Chất lượng con giống

Con giống là yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả của cả vụ nuôi. Việc sử dụng tôm giống sạch bệnh (SPF), có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm định bằng các phương pháp hiện đại như PCR giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh ngay từ đầu. Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ di truyền trong chọn giống giúp tạo ra các dòng tôm có tốc độ tăng trưởng nhanh, khả năng kháng bệnh tốt và thích nghi với điều kiện môi trường khắc nghiệt. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất và đảm bảo tính bền vững trong nuôi tôm.

Quản lý thức ăn

Thức ăn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí nuôi tôm, vì vậy quản lý hiệu quả yếu tố này sẽ giúp nâng cao năng suất và lợi nhuận. Việc cho ăn đúng lượng, đúng thời điểm kết hợp với hệ thống cho ăn tự động giúp giảm lãng phí và tối ưu hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR). Đồng thời, xu hướng sử dụng nguồn protein thay thế như bột côn trùng hoặc công nghệ lên men không chỉ giúp giảm chi phí mà còn cải thiện sức khỏe tôm. Quản lý tốt thức ăn cũng góp phần giảm lượng chất thải ra môi trường, từ đó hỗ trợ phát triển bền vững.

Quản lý môi trường ao nuôi

Môi trường nước là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Việc duy trì các chỉ số như oxy hòa tan, pH, nhiệt độ và độ mặn ở mức ổn định giúp hạn chế stress và giảm nguy cơ dịch bệnh. Các biện pháp như xử lý nước đầu vào, lắp đặt hệ thống sục khí, định kỳ vệ sinh đáy ao và kiểm soát tảo là cần thiết để đảm bảo môi trường nuôi luôn ở trạng thái tối ưu. Ngoài ra, việc giảm thiểu chất thải và tái sử dụng tài nguyên cũng góp phần nâng cao tính bền vững của mô hình nuôi.

Cảm biến DO

Phát triển chuỗi giá trị minh bạch

Xây dựng chuỗi giá trị minh bạch và có trách nhiệm là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm. Sự liên kết chặt chẽ giữa người nuôi, doanh nghiệp chế biến và đơn vị xuất khẩu giúp đảm bảo chất lượng đồng đều, ổn định đầu ra và giảm rủi ro thị trường. Đồng thời, việc truy xuất nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ các tiêu chuẩn lao động, môi trường sẽ giúp sản phẩm tôm đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính, từ đó nâng cao uy tín và thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Thúc đẩy hợp tác công – tư (PPP)

Hợp tác công – tư là động lực quan trọng giúp ngành tôm phát triển bền vững. Nhà nước đóng vai trò xây dựng chính sách, đầu tư hạ tầng và hỗ trợ đào tạo, trong khi doanh nghiệp cung cấp công nghệ, vốn và kinh nghiệm quản lý. Sự kết hợp này giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi, nhân rộng các mô hình hiệu quả và giảm thiểu rủi ro cho người nuôi. Đây là hướng đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển ổn định của ngành tôm trong dài hạn.

>> Xem thêm: Giải Pháp Giúp Ổn Định Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Tôm

Kết luận

Để tăng năng suất nuôi tôm bền vững, ngành tôm Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ, quản lý môi trường đến phát triển chuỗi giá trị và hợp tác đa bên. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng khắt khe, việc chuyển đổi sang mô hình nuôi tôm hiện đại, xanh và hiệu quả không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn mở ra cơ hội lớn về xuất khẩu và gia tăng giá trị. Nếu thực hiện đúng hướng, đây sẽ là nền tảng vững chắc để ngành tôm Việt Nam phát triển bền vững và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Liên hệ LASI để được tư vấn và hỗ trợ!

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn