Tôm là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong kim ngạch thương mại của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Để đáp ứng đa dạng nhu cầu của thị trường quốc tế cũng như các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và giá trị gia tăng, tôm được chế biến dưới nhiều hình thức khác nhau. Các hình thức chế biến tôm xuất khẩu không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, gia tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ trên toàn cầu.

Tôm đông lạnh là nhóm sản phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam. Sau khi thu hoạch, tôm được sơ chế, làm sạch, phân loại theo kích cỡ và cấp đông nhanh ở nhiệt độ thấp (thường từ -18°C trở xuống) nhằm đảm bảo giữ ổn định chất lượng trong suốt quá trình bảo quản và vận chuyển.
Là tôm đông lạnh còn nguyên đầu và vỏ. Sản phẩm này thường được xuất khẩu sang các thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản – nơi người tiêu dùng và các nhà chế biến đánh giá cao độ tươi, hình thức nguyên vẹn và giá trị tự nhiên của tôm.
Tôm đông lạnh nguyên con đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sản lượng xuất khẩu ổn định, đặc biệt ở các thị trường yêu cầu cao về chất lượng nguyên liệu đầu vào.
Tôm lột vỏ đông lạnh là nhóm sản phẩm được chế biến sâu hơn nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng nhanh, tiện lợi của người tiêu dùng và ngành dịch vụ thực phẩm. Sau khi làm sạch, tôm được bóc vỏ, xử lý chỉ đen (tùy loại), phân cỡ và cấp đông nhanh.

Các dạng tôm lột vỏ phổ biến bao gồm:
Tôm lột vỏ đông lạnh được xuất khẩu rộng rãi sang châu Âu và Bắc Mỹ, nơi thị trường có nhu cầu lớn về sản phẩm tiện lợi, dễ chế biến và đồng đều về chất lượng.
Tôm chế biến là nhóm sản phẩm có mức độ chế biến sâu, mang lại giá trị gia tăng cao trong chuỗi xuất khẩu. Các sản phẩm tôm chế biến bao gồm nhiều dạng như: tôm hấp chín, tôm chiên, tôm nướng, tôm tẩm bột, tôm xốt, tôm ăn liền hoặc các sản phẩm đóng gói sẵn.
Quy trình chế biến tôm thường trải qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt: làm sạch, tẩm ướp gia vị, xử lý nhiệt, làm nguội, đóng gói và bảo quản theo tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm. Các sản phẩm này đòi hỏi hệ thống nhà máy hiện đại, quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ và tuân thủ các tiêu chuẩn xuất khẩu như HACCP, BRC, ASC, MSC…
Tôm chế biến đặc biệt được ưa chuộng tại Mỹ, EU và Nhật Bản, nơi người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn sản phẩm tiện lợi, sẵn sàng sử dụng và có hương vị đa dạng.
>> Xem thêm: Tôm Khỏe, Năng Suất Cao Với Giải Pháp Nuôi Tôm Thông Minh
Tôm tươi là dòng sản phẩm cao cấp, yêu cầu rất khắt khe về thời gian, điều kiện bảo quản và vận chuyển. Ngay sau khi thu hoạch từ ao nuôi, tôm được làm sạch, phân loại và đóng gói trong các vật liệu giữ lạnh chuyên dụng, sau đó vận chuyển nhanh bằng đường hàng không.
Việc xuất khẩu tôm tươi đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa khâu nuôi trồng, thu hoạch, logistics và kiểm soát chất lượng. Do yêu cầu nghiêm ngặt, tôm tươi chủ yếu được xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như Nhật Bản, EU và Mỹ, phục vụ các phân khúc nhà hàng, khách sạn và tiêu dùng cao cấp.
Tôm sấy là hình thức chế biến giúp kéo dài thời gian bảo quản, phù hợp với các thị trường có nhu cầu tiêu dùng đa dạng. Quy trình sản xuất tôm sấy thường bao gồm các bước: làm sạch, ướp gia vị (hoặc không), sau đó sấy khô bằng phương pháp truyền thống hoặc công nghệ hiện đại.
Quá trình sấy được kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và độ ẩm nhằm đảm bảo màu sắc, hương vị và chất lượng sản phẩm. Tôm sấy thường được đóng gói kín để thuận tiện cho vận chuyển và phân phối.
Các sản phẩm tôm sấy được tiêu thụ mạnh tại các thị trường châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, nơi tôm sấy được sử dụng trong nhiều món ăn truyền thống và hiện đại.

Tôm ủ muối là một dạng sản phẩm truyền thống, được chế biến bằng cách làm sạch tôm, sau đó ướp muối theo công thức riêng và bảo quản trong điều kiện phù hợp để tạo nên hương vị đặc trưng.
Quy trình ủ muối giúp tôm có mùi vị đậm đà, phù hợp với khẩu vị của một số thị trường nhất định. Sản phẩm này thường được xuất khẩu sang các thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
>> Xem thêm: Xuất Khẩu Tôm Sang Mỹ Cần Đáp Ứng Điệu Kiện Gì
Việc đa dạng hóa các hình thức chế biến tôm xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của ngành tôm Việt Nam. Từ tôm đông lạnh, tôm lột vỏ, tôm chế biến đến tôm tươi, tôm sấy và tôm ủ muối, mỗi sản phẩm đều phục vụ những phân khúc thị trường riêng, góp phần nâng cao giá trị chuỗi cung ứng và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững, việc đầu tư vào công nghệ chế biến, quản lý chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm sẽ tiếp tục là hướng đi chiến lược cho doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam trong dài hạn.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Điện gió ngoài khơi là một trong những nguồn năng lượng tái tạo đang được quan tâm và đầu tư mạnh mẽ trên thế giới nhờ khả năng khai thác hiệu quả tiềm năng gió biển. Với lợi thế gió ổn định, cường độ lớn và không bị che chắn bởi địa hình, các dự […]
Trước xu hướng chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững, năng lượng gió ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất điện và trở thành một phần quan trọng của hệ thống năng lượng hiện đại. Với khả năng tái tạo, thân thiện với môi trường và tiềm năng […]
Xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản có nguồn gốc rõ ràng, được khai thác có trách nhiệm và thân thiện với môi trường. Trong dòng chảy đó, tiêu chuẩn MSC (Marine Stewardship Council) trở thành “tấm vé thông hành” giúp doanh nghiệp thủy sản khẳng […]
Trước áp lực gia tăng về nhu cầu điện năng và yêu cầu cấp thiết phải giảm phát thải khí nhà kính, ngành điện toàn cầu đang đứng trước bài toán chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững hơn. Nổi bật trong xu thế đó, năng lượng gió ngày càng khẳng […]
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, xuất khẩu tôm đang là một trong những ngành mũi nhọn của thủy sản Việt Nam, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nuôi. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị trường là những rào cản kỹ […]
Kể từ tháng 10/2023, doanh nghiệp xuất khẩu vào EU chính thức bước vào một “cuộc chơi” hoàn toàn mới – Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Đây không còn là câu chuyện riêng của ngành thép, xi măng hay năng lượng, mà đã và đang lan rộng sang chuỗi giá trị thủy […]
Khi quỹ đất ngày càng khan hiếm, nhu cầu tiêu thụ điện không ngừng gia tăng và cam kết Net Zero đang trở thành “cuộc hẹn không thể lùi”, các quốc gia Đông Nam Á đứng trước bài toán khó: làm thế nào để mở rộng năng lượng tái tạo một cách hiệu quả, bền […]
Khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, gió mạnh, sương mù dày đặc hay nắng nóng kéo dài đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho hệ thống giao thông hiện đại. Đối với đường sắt cao tốc – loại hình vận tải […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản giữ vai trò quan trọng đối với kinh tế Việt Nam, việc Liên minh châu Âu (EU) áp dụng thẻ vàng IUU đối với hoạt động khai thác của Việt Nam đã tạo ra cú tác động lớn, kéo dài và đa chiều. Tác động của thẻ vàng thủy […]
Mỗi mùa vụ, việc thiếu oxy hòa tan trong ao luôn là nguyên nhân hàng đầu khiến tôm cá mệt mỏi, kém ăn, tăng trưởng chậm, thậm chí chết hàng loạt. Trong bối cảnh nuôi thủy sản ngày càng hướng tới năng suất cao – chi phí thấp – an toàn sinh học, kiểm soát […]
Giá điện biến động và yêu cầu tối ưu hiệu quả đầu tư ngày càng khắt khe, việc vận hành trang trại điện mặt trời không chỉ dừng lại ở “phát điện” mà còn đòi hỏi quản lý hiệu suất một cách chủ động và chính xác. Những tổn thất âm thầm do suy giảm […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu, ESG và Net Zero không còn là những khái niệm mang tính xu hướng, mà đã trở thành tiêu chuẩn mới trong hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Từ yêu cầu của thị […]