Trong bối cảnh toàn cầu đang hướng mạnh đến phát triển thủy sản bền vững, các tiêu chuẩn quốc tế về khai thác có trách nhiệm ngày càng trở thành yếu tố bắt buộc để tiếp cận thị trường xuất khẩu giá trị cao. Một trong những chứng nhận quan trọng và uy tín nhất hiện nay là chứng nhận MSC (Marine Stewardship Council) – bộ tiêu chuẩn hàng đầu thế giới dành cho nghề khai thác thủy sản tự nhiên. Không chỉ đóng vai trò như “tấm hộ chiếu xanh” giúp sản phẩm vượt qua hàng rào kỹ thuật của các thị trường khó tính, chứng nhận MSC còn mang lại nhiều lợi ích chiến lược cho doanh nghiệp, ngư dân và chuỗi cung ứng thủy sản.

Chứng nhận MSC là gì?

Chứng nhận MSC (Marine Stewardship Council) là bộ tiêu chuẩn quốc tế được xây dựng để đánh giá mức độ bền vững và có trách nhiệm trong nghề khai thác thủy sản tự nhiên. MSC tập trung vào ba trụ cột cốt lõi:

• Tính bền vững của nguồn lợi thủy sản (Sustainable Fish Stocks): Đảm bảo nguồn lợi không bị khai thác quá mức, trữ lượng được duy trì ở ngưỡng an toàn sinh học.
• Tác động môi trường thấp (Minimizing Environmental Impact): Hoạt động khai thác phải giảm thiểu tác động đến môi trường biển, các loài ngoài mục tiêu và hệ sinh thái liên quan.
• Quản lý hiệu quả và có trách nhiệm (Effective Fisheries Management): Nghề cá phải tuân thủ hệ thống quản lý khoa học, minh bạch, có kế hoạch giám sát và cải thiện dài hạn.

Khác với nhiều chứng nhận sản xuất nuôi, MSC dành riêng cho khai thác tự nhiên, tức đánh giá toàn bộ hoạt động đánh bắt từ tàu thuyền, công cụ khai thác, quy trình quản lý ngư trường đến hệ thống cấp phép. Nhờ tính độc lập, minh bạch và chặt chẽ, chứng nhận MSC được xem là chuẩn mực vàng cho nghề cá bền vững trên toàn cầu.

>> Xem thêm: Chứng Chỉ ASC – Tiêu Chuẩn Toàn Cầu Cho Nuôi Trồng Thủy Sản

Lợi ích của chứng nhận MSC đối với nghề khai thác thủy sản

Tăng khả năng tiếp cận các thị trường cao cấp

Một trong những giá trị nổi bật nhất của chứng nhận MSC là mở ra cơ hội thâm nhập các thị trường khó tính:

• Liên minh châu Âu (EU): ưu tiên nghiêm ngặt đối với sản phẩm khai thác bền vững.
• Hoa Kỳ: các chuỗi bán lẻ lớn như Walmart, Costco yêu cầu hoặc ưu tiên sản phẩm có MSC.
• Nhật Bản, Úc, Canada: người tiêu dùng quan tâm nhiều đến tính bền vững và truy xuất nguồn gốc.
• Các chuỗi siêu thị toàn cầu: COOP, Carrefour, Aldi, Tesco đều áp dụng chính sách ưu tiên sản phẩm chứng nhận MSC.

Trong nhiều trường hợp, nếu không có chứng nhận MSC, sản phẩm khai thác sẽ không được nhập khẩu hoặc buộc phải trải qua quy trình thẩm định bổ sung kéo dài và tốn kém. Điều này khiến MSC trở thành “giấy thông hành” trực tiếp giúp nghề cá nâng cao khả năng cạnh tranh.

Gia tăng giá trị thương mại và lợi nhuận

Nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng sản phẩm có chứng nhận MSC thường có giá bán cao hơn 10–30% so với sản phẩm không chứng nhận. Do vậy:

• Doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao biên lợi nhuận.
• Ngư dân có cơ hội nhận mức giá thu mua tốt hơn.
• Thương hiệu sản phẩm được củng cố, tạo lợi thế vượt trội so với đối thủ.

Trong bối cảnh biến động giá nguyên liệu và chi phí sản xuất tăng cao, MSC trở thành một công cụ cải thiện giá trị gia tăng bền vững, thay vì tập trung vào gia tăng sản lượng.

Tăng mức độ minh bạch và uy tín của chuỗi cung ứng

Một trong những yêu cầu quan trọng của MSC là truy xuất nguồn gốc rõ ràng thông qua hệ thống chứng nhận chuỗi hành trình (MSC CoC – Chain of Custody). Điều này:

• Bảo đảm sản phẩm được phân tách rõ ràng giữa lô hàng có chứng nhận và không có chứng nhận.
• Nâng cao khả năng chống gian lận thương mại, đặc biệt đối với nghề cá khai thác.
• Củng cố niềm tin của nhà bán lẻ và người tiêu dùng vào chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Minh bạch chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp tuân thủ tốt các yêu cầu quốc tế như EU IUU, FSMA (Mỹ), đảm bảo không vi phạm các tiêu chuẩn khai thác bất hợp pháp.

Góp phần bảo tồn nguồn lợi và hệ sinh thái biển

Chứng nhận MSC xây dựng một khung tiêu chuẩn nhằm:

• Duy trì trữ lượng nguồn lợi ở mức an toàn.
• Hạn chế khai thác quá mức, giảm áp lực lên các loài có nguy cơ suy giảm.
• Giảm tác động đến rùa biển, cá voi, san hô, hệ sinh thái đáy.
• Khuyến khích sử dụng các công cụ khai thác thân thiện hơn.

Nhờ đó, nghề cá không chỉ mang lại lợi nhuận ngắn hạn mà còn duy trì tính bền vững dài hạn của đại dương. Điều này phù hợp với chiến lược quốc tế về bảo tồn biển và khai thác có trách nhiệm mà Liên Hợp Quốc khuyến nghị (SDG14).

Cải thiện hệ thống quản lý nghề cá

Khi theo đuổi chứng nhận MSC, các tổ chức nghề cá buộc phải:

• Hoàn thiện hệ thống dữ liệu và báo cáo sản lượng.
• Áp dụng các phương pháp đánh giá khoa học (stock assessment).
• Nâng cao năng lực giám sát, kiểm tra và thực thi pháp luật.
• Tối ưu hóa kế hoạch quản lý ngư trường theo mô hình đồng quản lý.

Những cải thiện này giúp nghề cá vận hành khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn, giảm các hoạt động khai thác bất hợp pháp và tăng tính tuân thủ.

Tăng khả năng tiếp cận vốn, các chương trình hỗ trợ và ưu đãi

Nhiều quỹ đầu tư, tổ chức quốc tế và ngân hàng phát triển ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã và tàu cá:

• Có chứng nhận MSC
• Hoặc đang trong lộ trình đạt chứng nhận

Điển hình là các chương trình của WWF, FAO, các tổ chức phi lợi nhuận về bảo tồn biển hoặc các quỹ thương mại bền vững. Việc có chứng nhận giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và cơ hội liên kết thị trường.

Tối ưu hình ảnh và giá trị thương hiệu ngành thủy sản

Trong thời đại người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính bền vững, chứng nhận MSC giúp:

• Tăng niềm tin của khách hàng quốc tế.
• Nâng tầm thương hiệu quốc gia đối với thủy sản khai thác.
• Thể hiện cam kết trách nhiệm xã hội và bảo vệ đại dương.
• Tạo sự khác biệt so với đối thủ tại các thị trường cạnh tranh cao.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, hình ảnh sản phẩm gắn nhãn xanh MSC là một lợi thế chiến lược giúp tăng điểm số trong các chương trình đánh giá nhà cung cấp..

>> Xem thêm: Vai Trò Của Thẻ Vàng Thủy Sản Đối Với Ngành Thủy Sản

Kết luận

Chứng nhận MSC không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật, mà còn là một công cụ chiến lược giúp nghề khai thác thủy sản tiến tới bền vững, minh bạch và hiệu quả hơn. Từ việc mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, bảo tồn nguồn lợi đến cải thiện quản lý nghề cá – MSC mang đến lợi ích toàn diện cho ngành thủy sản.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc theo đuổi chứng nhận MSC là hướng đi tất yếu để thủy sản khai thác Việt Nam khẳng định vị thế và phát triển dài hạn.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn