Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng, tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Trước thực tế đó, Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị COP26 với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Đây không chỉ là cam kết mang tính quốc gia mà còn là áp lực buộc các ngành kinh tế phải chuyển đổi sâu rộng, trong đó giảm phát thải trong nông nghiệp đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Hiện nay, nông nghiệp chiếm khoảng 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam. Do đó, nếu không có giải pháp hiệu quả trong lĩnh vực này, mục tiêu Net Zero sẽ rất khó đạt được. Việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp không chỉ giúp giảm áp lực môi trường mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Đề án phát triển trồng trọt phát thải thấp

Nhằm thúc đẩy giảm phát thải trong nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng Đề án phát triển vùng trồng trọt phát thải thấp giai đoạn 2025-2035. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.

Theo kế hoạch, đề án đặt mục tiêu giảm ít nhất 10% phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt vào năm 2035, đồng thời góp phần giảm 30% lượng phát thải khí metan so với năm 2020. Đây là những con số mang tính định hướng rõ ràng, thể hiện quyết tâm chuyển đổi mạnh mẽ của ngành nông nghiệp.

Một điểm nhấn quan trọng là việc xây dựng ít nhất 15 mô hình vùng sản xuất phát thải thấp, có khả năng nhân rộng trên toàn quốc. Đồng thời, các mô hình này sẽ tích hợp tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo tiền đề cho việc tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Hệ thống MRV và minh bạch hóa dữ liệu phát thải

Một trong những yếu tố cốt lõi để thúc đẩy giảm phát thải trong nông nghiệp là xây dựng hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV). Hệ thống này giúp theo dõi chính xác lượng phát thải, đảm bảo tính minh bạch và kết nối với hệ thống đăng ký quốc gia.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải theo vùng sinh thái sẽ giúp quản lý hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để các sản phẩm nông nghiệp tham gia thị trường tín chỉ carbon. Đây là bước đi quan trọng giúp Việt Nam hội nhập với xu hướng toàn cầu về minh bạch carbon.

>> Xem thêm: Mô Hình Nông Nghiệp Thông Minh Tại Việt Nam

Đào tạo và thay đổi nhận thức sản xuất

Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật, giảm phát thải trong nông nghiệp còn đòi hỏi sự thay đổi về nhận thức và hành vi sản xuất. Theo kế hoạch, ít nhất 3.000 cán bộ kỹ thuật, khuyến nông, doanh nghiệp và nông dân sẽ được đào tạo về:

• Kỹ thuật canh tác phát thải thấp
• Công cụ đo lường phát thải
• Chính sách và quy định liên quan
• Nhận thức về phát triển bền vững

Bên cạnh đó, việc xây dựng các bộ tài liệu truyền thông sẽ giúp lan tỏa thông tin và thúc đẩy thay đổi hành vi canh tác trên diện rộng.

Lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội

Việc triển khai giảm phát thải trong nông nghiệp mang lại lợi ích rõ rệt trên nhiều phương diện:

Về kinh tế, nông dân có thể giảm chi phí đầu vào từ 5-15%, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, các sản phẩm đạt chứng nhận phát thải thấp có thể tăng giá bán từ 10-25% khi xuất khẩu sang các thị trường cao cấp.

Về môi trường, nếu triển khai đồng bộ, ngành trồng trọt có thể giảm từ 8 – 11 triệu tấn CO₂ tương đương mỗi năm. Đây là đóng góp đáng kể vào mục tiêu giảm phát thải quốc gia.

Về xã hội, việc chuyển đổi sang mô hình bền vững giúp cải thiện đất canh tác, giảm ô nhiễm và nâng cao sinh kế cho người dân nông thôn.

Cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu

Một trong những lợi ích nổi bật của việc thúc đẩy giảm phát thải trong nông nghiệp chính là mở ra cơ hội lớn để nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào các thị trường quốc tế có giá trị cao.

Các thị trường như Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Bắc Mỹ đang áp dụng các tiêu chuẩn rất khắt khe về môi trường. Những sản phẩm có truy xuất nguồn gốc carbon và chứng nhận phát thải thấp sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đây chính là cơ hội để nông sản Việt Nam nâng cao giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.

Mở ra cơ hội lớn để nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào các thị trường quốc tế

>> Xem thêm: Những Lợi Ích Khi Tham Gia Vào Thị Trường Carbon

Kết luận

Trong cuộc đua toàn cầu hướng tới Net Zero, giảm phát thải trong nông nghiệp không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội lớn cho Việt Nam. Những chính sách, đề án và giải pháp đang được triển khai đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi.

Tuy nhiên, thời gian không còn nhiều. Nếu không hành động kịp thời, nông sản Việt Nam có thể gặp bất lợi trong xuất khẩu khi các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Ngược lại, nếu tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành quốc gia sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững và có giá trị cao trên thị trường quốc tế.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI 

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 094 200 6566 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn