Biến đổi khí hậu trong nông nghiệp đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành sản xuất nông nghiệp trên toàn cầu. Tại Việt Nam, sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão, lũ lụt, xâm nhập mặn và nắng nóng kéo dài không chỉ làm suy giảm năng suất cây trồng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng triệu hộ nông dân. Trước tình hình đó, việc xây dựng các giải pháp thích ứng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh lương thực, phát triển nông nghiệp bền vững và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống sản xuất.
Một trong những giải pháp quan trọng là chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo từng vùng sinh thái nhằm thích ứng với điều kiện khí hậu thay đổi. Tại những khu vực thường xuyên chịu hạn hán hoặc xâm nhập mặn, việc lựa chọn các giống cây chịu hạn, chịu mặn hoặc chuyển đổi sang các loại cây có nhu cầu nước thấp sẽ giúp giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đồng thời, đa dạng hóa cây trồng cũng góp phần hạn chế phụ thuộc vào một loại nông sản và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống nông nghiệp.
Nghiên cứu và phát triển các giống cây trồng mới có khả năng chịu hạn, chịu mặn, chịu ngập và chống chịu sâu bệnh là giải pháp mang tính lâu dài. Những giống cây có khả năng thích nghi tốt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt không chỉ giúp duy trì năng suất mà còn giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng của mô hình Nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu (Climate Smart Agriculture – CSA).
Các mô hình canh tác như VietGAP, Quản lý cây trồng tổng hợp (ICM), 3 giảm 3 tăng (3G3T), 1 phải 5 giảm (1P5G), Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) hay Hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) đang được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Những mô hình này giúp tối ưu lượng giống, nước tưới, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời duy trì năng suất ổn định trong điều kiện thời tiết bất lợi.
>> Xem thêm: Giải Pháp Hiệu Quả Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp
Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong nông nghiệp hiện đại. Các cảm biến môi trường, thiết bị IoT, hệ thống quan trắc và ứng dụng quản lý nông nghiệp giúp theo dõi liên tục các chỉ tiêu như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, dinh dưỡng đất và tình trạng cây trồng. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực giúp người sản xuất đưa ra quyết định chính xác hơn trong tưới tiêu, bón phân, phòng trừ sâu bệnh và ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Trong nghiên cứu nông nghiệp hiện đại, các hệ thống đo quang hợp tích hợp trao đổi khí và huỳnh quang diệp lục đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá khả năng thích nghi của cây trồng trước biến đổi khí hậu. Công nghệ này giúp xác định hiệu suất quang hợp, khả năng sử dụng nước, phản ứng của cây trước hạn hán, nhiệt độ cao hay thiếu dinh dưỡng. Dữ liệu thu được là cơ sở khoa học để lựa chọn giống, xây dựng quy trình canh tác tối ưu và phát triển các giải pháp thích ứng hiệu quả với điều kiện khí hậu ngày càng biến động.
Nguồn nước là yếu tố chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc áp dụng các hệ thống tưới tiên tiến như tưới nhỏ giọt, tưới phun hoặc tưới ngập – khô xen kẽ giúp sử dụng nước hiệu quả hơn, giảm thất thoát và đảm bảo nhu cầu nước cho cây trồng trong từng giai đoạn sinh trưởng. Song song với đó, cần xây dựng các giải pháp quản lý nguồn nước tổng hợp nhằm tăng khả năng chống chịu trước các hiện tượng hạn hán và xâm nhập mặn.
Hệ thống tưới tiên tiến tưới nhỏ giọt
Bên cạnh thích ứng, giảm phát thải cũng là mục tiêu quan trọng để hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Việc tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi, phát triển mô hình VAC, nông lâm kết hợp và các hệ thống sản xuất tuần hoàn giúp giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để thực hiện các cam kết về phát triển nông nghiệp xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” trong tương lai.
>> Xem thêm: Các Phương Pháp Để Canh Tác Lúa Phát Thải Thấp
Biến đổi khí hậu trong nông nghiệp không còn là thách thức của tương lai mà đang tác động trực tiếp đến sản xuất và sinh kế của người nông dân. Để thích ứng hiệu quả, ngành nông nghiệp cần kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp như chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển giống thích ứng, ứng dụng các mô hình canh tác tiên tiến, quản lý tài nguyên nước, chuyển đổi số và áp dụng các công nghệ nghiên cứu hiện đại. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền nông nghiệp thông minh, bền vững và có khả năng chống chịu trước những biến động ngày càng lớn của khí hậu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong ngành sản xuất và kinh doanh thủy sản giống, chất lượng con giống không chỉ phụ thuộc vào quá trình ương nuôi mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi khâu đóng gói và vận chuyển. Đặc biệt với tôm giống, việc kiểm soát lượng nước, oxy, mật độ tôm và độ kín của […]
Ngành nuôi trồng thủy sản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình nuôi ven bờ sang nuôi biển xa bờ. Xu hướng này không chỉ giúp giảm áp lực lên các vùng nuôi truyền thống mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên biển rộng […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện mặt trời, việc đánh giá chính xác tài nguyên năng lượng mặt trời là cơ sở quan trọng để xác định tiềm năng khai thác, lựa chọn công nghệ và dự báo hiệu suất vận hành. Không chỉ cần biết một khu vực có nhiều nắng, […]
Dịch bệnh và biến động chất lượng nước ngày càng trở thành thách thức lớn đối với ngành nuôi tôm, việc tìm kiếm những mô hình nuôi bền vững, kiểm soát tốt môi trường và giảm rủi ro cho tôm ngày càng được quan tâm. Mô hình Aquamimicry nuôi tôm hiệu quả là một hướng […]
Carbon xanh ven biển là lượng carbon được hấp thụ, lưu trữ và tích tụ trong các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, đầm lầy nước mặn và thảm cỏ biển. Đây là những hệ sinh thái có khả năng hấp thụ CO₂ từ khí quyển, đồng thời lưu giữ carbon trong […]
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài và nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm, tổn thất nước vùng trồng đang trở thành bài toán lớn đối với ngành nông nghiệp. Việc thất thoát nước không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng […]
Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, tiêu chuẩn ESG không còn là khái niệm dành riêng cho các tập đoàn đa quốc gia mà đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và các tổ chức tài […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, bảo vệ rừng không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ carbon. Chính vì vậy, REDD+ được cộng đồng quốc tế xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm giảm […]
AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
