Thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, cuộc đua carbon trong ngành thủy sản đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống đo lường dấu chân carbon và áp dụng tem carbon cho sản phẩm thủy hải sản nhằm minh bạch thông tin phát thải trong chuỗi sản xuất. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là tại những thị trường yêu cầu cao như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.
Đối với Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn của thế giới, yêu cầu về minh bạch carbon vừa là thách thức vừa là cơ hội. Nếu nhanh chóng thích nghi, doanh nghiệp có thể nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Ngược lại, nếu chậm chuyển đổi, nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh và thu hẹp thị trường xuất khẩu là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vậy doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần làm gì trong cuộc đua carbon để vừa đáp ứng yêu cầu của thị trường, vừa phát triển bền vững trong dài hạn?
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát thải khí nhà kính, Việt Nam cần sớm xây dựng khung chính sách quốc gia về đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải carbon (MRV) dành riêng cho ngành thủy sản. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu và chuẩn bị cho việc áp dụng tem carbon xuất khẩu thủy hải sản.
Bên cạnh đó, việc thành lập một cơ quan chuyên trách về chứng nhận carbon hoặc trao quyền cho một cơ quan quản lý phù hợp sẽ giúp quá trình triển khai trở nên hiệu quả và minh bạch hơn. Khi có hệ thống quản lý thống nhất, quy trình đánh giá phát thải sẽ được chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện và đảm bảo tính đồng bộ trong toàn ngành.
Một hệ thống chứng nhận carbon hoàn chỉnh sẽ mang lại nhiều lợi ích như:
Nhờ đó, sản phẩm thủy sản Việt Nam có thể tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận tốt hơn với các thị trường yêu cầu cao về phát triển bền vững.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp thủy sản tại Việt Nam – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tính toán dấu chân carbon (carbon footprint) của sản phẩm. Việc thiếu kiến thức chuyên môn, công cụ kỹ thuật và nguồn lực tài chính khiến quá trình này trở thành thách thức lớn.
Do đó, cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp từng bước làm quen với việc đo lường và quản lý phát thải carbon trong chuỗi sản xuất.
Các chương trình hỗ trợ có thể tập trung vào:
Trong quá trình này, sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế đóng vai trò rất quan trọng. Những chương trình hợp tác từ các tổ chức tài chính và phát triển như World Bank có thể cung cấp nguồn lực, chuyên gia kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế để giúp doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
>> Xem thêm: Hội Nghị Thủy Sản Quốc Tế: Lasi Aqua: Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh, Giảm Chi Phí Sản Xuất
Ngoài hỗ trợ kỹ thuật, ngành tài chính và ngân hàng cũng cần tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất carbon thấp. Các chính sách tài chính phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ mới, nâng cấp hệ thống sản xuất và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.
Một số giải pháp tài chính có thể được triển khai bao gồm:
Những chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu giảm phát thải mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường toàn cầu.
Một trong những yếu tố làm gia tăng lượng phát thải khí nhà kính trong ngành thủy sản là mất mát và lãng phí sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Khi các chất thải hữu cơ từ thủy sản bị phân hủy trong điều kiện yếm khí, chúng sẽ tạo ra khí metan, một loại khí nhà kính có khả năng gây nóng lên toàn cầu mạnh hơn nhiều lần so với carbon dioxide. Vì vậy, việc giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất và chế biến là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành thủy sản giảm phát thải carbon.
Một số biện pháp có thể được áp dụng bao gồm:
Việc giảm lãng phí không chỉ góp phần hạn chế phát thải khí nhà kính mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản.
Xử lý sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát
>> Xem thêm: Chứng Nhận ASC Thủy Sản: Lợi Ích Khi Tham Gia
Cuộc đua carbon không chỉ là thách thức, mà còn là bước đệm quan trọng để tái định vị giá trị và nâng tầm ngành thủy sản Việt Nam trong tương lai. Trong dài hạn, nếu tận dụng tốt cơ hội và có chiến lược phù hợp, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành nhà cung cấp thủy sản xanh, phát thải thấp trên thị trường toàn cầu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong những năm gần đây, công nghệ nuôi tôm đang trở thành xu hướng tất yếu trong ngành thủy sản Việt Nam. Trước áp lực từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, việc chuyển đổi từ mô hình nuôi […]
Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng, tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Trước thực tế đó, Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị COP26 với mục tiêu đạt phát […]
Trong những năm gần đây, chuyển đổi ngành tôm tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ, tập trung vào việc ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Nếu trước đây nuôi tôm chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và điều kiện tự […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và nhu cầu năng lượng toàn cầu không ngừng gia tăng, các quốc gia đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sang những nguồn năng lượng sạch và bền vững. Trong đó, mô hình năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng quan trọng trong chiến […]
Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm thâm canh và bán thâm canh, ổn định oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất, tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ sống của vật nuôi. Khi hàm lượng oxy trong nước biến […]
Hiện nay, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những lĩnh vực đầu tư đầy tiềm năng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, để một dự án điện gió ngoài khơi đạt hiệu quả kinh tế và vận hành ổn định trong dài hạn, việc đánh giá chính […]
Nhu cầu năng lượng sạch ngày càng gia tăng, điện mặt trời đang trở thành một trong những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả đầu tư và duy trì sản lượng ổn định, việc tối ưu hiệu suất nhà máy điện mặt trời […]
Biến đổi khí hậu ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, nhiều quốc gia và doanh nghiệp đang tìm kiếm các giải pháp hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Một trong những công cụ kinh tế được đánh giá cao trong việc […]
Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ngành nuôi tôm cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe từ […]
Ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và suy giảm nguồn tài nguyên, việc chuyển đổi sang mô hình trang trại thủy sản bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu. Không chỉ giúp giảm thiểu tác động […]
Trong tình hình biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, các quốc gia và doanh nghiệp đang chuyển dịch sang những mô hình phát triển bền vững hơn. Một trong những xu hướng nổi bật trong kinh tế hiện đại chính […]
Ngành thủy sản toàn cầu ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc, các tiêu chuẩn quốc tế đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và mở rộng thị trường. Một trong những chứng nhận được đánh giá cao nhất hiện nay […]
