Thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, cuộc đua carbon trong ngành thủy sản đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống đo lường dấu chân carbon và áp dụng tem carbon cho sản phẩm thủy hải sản nhằm minh bạch thông tin phát thải trong chuỗi sản xuất. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là tại những thị trường yêu cầu cao như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.
Đối với Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn của thế giới, yêu cầu về minh bạch carbon vừa là thách thức vừa là cơ hội. Nếu nhanh chóng thích nghi, doanh nghiệp có thể nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Ngược lại, nếu chậm chuyển đổi, nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh và thu hẹp thị trường xuất khẩu là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vậy doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần làm gì trong cuộc đua carbon để vừa đáp ứng yêu cầu của thị trường, vừa phát triển bền vững trong dài hạn?
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát thải khí nhà kính, Việt Nam cần sớm xây dựng khung chính sách quốc gia về đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải carbon (MRV) dành riêng cho ngành thủy sản. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu và chuẩn bị cho việc áp dụng tem carbon xuất khẩu thủy hải sản.
Bên cạnh đó, việc thành lập một cơ quan chuyên trách về chứng nhận carbon hoặc trao quyền cho một cơ quan quản lý phù hợp sẽ giúp quá trình triển khai trở nên hiệu quả và minh bạch hơn. Khi có hệ thống quản lý thống nhất, quy trình đánh giá phát thải sẽ được chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện và đảm bảo tính đồng bộ trong toàn ngành.
Một hệ thống chứng nhận carbon hoàn chỉnh sẽ mang lại nhiều lợi ích như:
Nhờ đó, sản phẩm thủy sản Việt Nam có thể tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận tốt hơn với các thị trường yêu cầu cao về phát triển bền vững.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp thủy sản tại Việt Nam – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tính toán dấu chân carbon (carbon footprint) của sản phẩm. Việc thiếu kiến thức chuyên môn, công cụ kỹ thuật và nguồn lực tài chính khiến quá trình này trở thành thách thức lớn.
Do đó, cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp từng bước làm quen với việc đo lường và quản lý phát thải carbon trong chuỗi sản xuất.
Các chương trình hỗ trợ có thể tập trung vào:
Trong quá trình này, sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế đóng vai trò rất quan trọng. Những chương trình hợp tác từ các tổ chức tài chính và phát triển như World Bank có thể cung cấp nguồn lực, chuyên gia kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế để giúp doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
>> Xem thêm: Hội Nghị Thủy Sản Quốc Tế: Lasi Aqua: Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh, Giảm Chi Phí Sản Xuất
Ngoài hỗ trợ kỹ thuật, ngành tài chính và ngân hàng cũng cần tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất carbon thấp. Các chính sách tài chính phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ mới, nâng cấp hệ thống sản xuất và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.
Một số giải pháp tài chính có thể được triển khai bao gồm:
Những chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu giảm phát thải mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường toàn cầu.
Một trong những yếu tố làm gia tăng lượng phát thải khí nhà kính trong ngành thủy sản là mất mát và lãng phí sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Khi các chất thải hữu cơ từ thủy sản bị phân hủy trong điều kiện yếm khí, chúng sẽ tạo ra khí metan, một loại khí nhà kính có khả năng gây nóng lên toàn cầu mạnh hơn nhiều lần so với carbon dioxide. Vì vậy, việc giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất và chế biến là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành thủy sản giảm phát thải carbon.
Một số biện pháp có thể được áp dụng bao gồm:
Việc giảm lãng phí không chỉ góp phần hạn chế phát thải khí nhà kính mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản.
Xử lý sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát
>> Xem thêm: Chứng Nhận ASC Thủy Sản: Lợi Ích Khi Tham Gia
Cuộc đua carbon không chỉ là thách thức, mà còn là bước đệm quan trọng để tái định vị giá trị và nâng tầm ngành thủy sản Việt Nam trong tương lai. Trong dài hạn, nếu tận dụng tốt cơ hội và có chiến lược phù hợp, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành nhà cung cấp thủy sản xanh, phát thải thấp trên thị trường toàn cầu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, các doanh nghiệp không còn chỉ được đánh giá qua doanh thu hay lợi nhuận. Thay vào đó, khả năng quản trị rủi ro, trách nhiệm xã hội và cam kết với môi trường ngày càng trở thành thước đo […]
Trong nuôi tôm thương phẩm, chất lượng con giống luôn là yếu tố quyết định đến hiệu quả của cả vụ nuôi. Dù người nuôi đầu tư ao nuôi hiện đại, quản lý môi trường tốt hay sử dụng thức ăn cao cấp, nhưng nếu lựa chọn sai con giống thì nguy cơ thất bại […]
Nhu cầu điện năng ngày càng tăng và áp lực chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch trở nên cấp thiết, trang trại năng lượng mặt trời đang nổi lên như một mô hình đầu tư chiến lược tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp đáp […]
Hiện nay, nuôi trồng thủy sản bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành định hướng bắt buộc đối với ngành thủy sản Việt Nam. Đây là con đường giúp duy trì tăng trưởng dài hạn, đảm bảo an ninh thực phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao sức cạnh tranh […]
Nhu cầu tiêu thụ điện năng ngày càng gia tăng và áp lực giảm phát thải carbon trở thành mục tiêu toàn cầu, việc tìm hiểu về các nguồn năng lượng tái tạo đang trở thành chủ đề được quan tâm mạnh mẽ tại Việt Nam. Không chỉ là xu hướng phát triển bền vững, […]
Ngành thủy sản đang từng bước phục hồi, giá tôm nguyên liệu lại ghi nhận diễn biến trái chiều so với chi phí đầu vào, tạo ra áp lực đáng kể cho toàn chuỗi giá trị. Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, nhiều doanh nghiệp thức ăn thủy sản đồng loạt tăng giá […]
Hiện nay, chuyển dịch năng lượng toàn cầu hướng đang tới các nguồn năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút đầu tư mạnh mẽ. Tuy nhiên, trước khi triển khai bất kỳ dự án nào, lắp đặt thiết bị đo gió để khảo sát […]
Ngành thủy sản đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại và bền vững, kỹ thuật nuôi tôm công nghệ cao trở thành giải pháp then chốt giúp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Không chỉ dừng lại ở việc cải tiến quy trình […]
Biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và áp lực đảm bảo an ninh lương thực gia tăng, phát triển nông nghiệp thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao không chỉ […]
Thị trường ngành tôm toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng gia tăng và sự thay đổi trong thói quen ăn uống theo hướng lành mạnh. Trong bối cảnh đó, việc phân tích chi tiết các phân khúc thị trường không […]
Năng lượng sạch ngày càng đa dạng và được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất. Mỗi loại năng lượng đều có đặc điểm riêng, phù hợp với từng điều kiện tự nhiên và nhu cầu sử dụng khác nhau, từ quy mô hộ gia đình đến công […]
Trong xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết giảm phát thải carbon, điện gió ngoài khơi đang nổi lên như một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng sạch. Với lợi thế đường bờ biển dài và điều kiện gió thuận lợi, Việt Nam được đánh giá […]
