Đại dương đang phải đối mặt với nhiều tác động đồng thời từ hoạt động của con người, từ rác thải nhựa, hóa chất, ô nhiễm cho đến sự gia tăng khí nhà kính trong khí quyển. Trong đó, pH nước biển là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sự thay đổi của môi trường đại dương. Khi lượng CO₂ trong khí quyển tăng, đại dương hấp thụ một phần lượng khí này và kéo theo những biến đổi về mặt hóa học của nước biển.
Hiện tượng này được gọi là axit hóa đại dương, có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến san hô, sinh vật có vỏ và nhiều mắt xích trong hệ sinh thái biển. Đáng chú ý, các nghiên cứu khoa học cho thấy tốc độ thay đổi hiện nay đang diễn ra nhanh hơn đáng kể so với nhiều giai đoạn trong lịch sử Trái Đất.
pH nước biển là chỉ số thể hiện mức độ axit hoặc bazơ của nước biển. Khác với nước ngọt, nước biển có tính kiềm nhẹ và giá trị pH tương đối ổn định trong điều kiện tự nhiên. Tuy nhiên, sự ổn định này có thể bị phá vỡ khi thành phần hóa học của đại dương thay đổi. Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất hiện nay là sự gia tăng nồng độ carbon dioxide (CO₂) trong khí quyển.
Khi CO₂ hòa tan vào nước biển, nó tham gia vào các phản ứng hóa học tạo thành axit carbonic, làm thay đổi cân bằng hóa học và khiến pH nước biển giảm. Mức pH càng giảm đồng nghĩa với môi trường càng có tính axit cao hơn. Đây chính là cơ chế nền tảng của quá trình axit hóa đại dương.
Biến đổi khí hậu và axit hóa đại dương có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất, giao thông và công nghiệp làm gia tăng lượng CO₂ phát thải vào khí quyển. Một phần đáng kể lượng CO₂ này được đại dương hấp thụ. Theo thông tin từ nghiên cứu được cung cấp, khoảng 525 tỷ tấn CO₂ đã được đại dương hấp thụ kể từ thời kỳ Cách mạng Công nghiệp. Việc hấp thụ CO₂ giúp đại dương hạn chế phần nào lượng khí nhà kính tồn tại trong khí quyển, nhưng đồng thời lại tạo ra sức ép lớn đối với hệ thống hóa học của nước biển.
Khi lượng CO₂ tiếp tục tăng, lượng CO₂ hòa tan trong đại dương cũng có xu hướng tăng. Điều này làm giảm độ pH và thúc đẩy quá trình axit hóa nước biển. Nếu tốc độ phát thải vẫn duy trì ở mức cao, những thay đổi này có thể diễn ra rõ rệt hơn trong những thập kỷ tới.
pH nước biển tiếp tục giảm dẫn đến việc rặng san hô bị ảnh hưởng.
>> Xem thêm: Blue Carbon Là Gì? Tại Sao Blue Carbon Lại Quan Trọng?
Một nghiên cứu được công bố trên Earth and Planetary Science Letters bởi nhóm chuyên gia đến từ Đại học Cardiff đã phân tích sự thay đổi của CO₂ trong khí quyển và pH nước biển trong một khoảng thời gian rất dài của lịch sử Trái Đất.
Các nhà khoa học đã nghiên cứu dữ liệu kéo dài khoảng 22 triệu năm, kết hợp các phép đo, mẫu hóa thạch và lớp trầm tích để tìm hiểu mối quan hệ giữa nồng độ CO₂ và điều kiện hóa học của đại dương. Kết quả cho thấy mức CO₂ hiện nay đang tiến gần tới những điều kiện từng xuất hiện khoảng 14 triệu năm trước. Đây là giai đoạn Trái Đất có nhiệt độ trung bình cao hơn hiện tại khoảng 3°C.
Đáng chú ý, có thời điểm độ pH của nước biển đã được ghi nhận ở mức rất thấp so với lịch sử địa chất, được đánh giá là thấp nhất trong khoảng 2 triệu năm. Điều này cho thấy sự thay đổi pH nước biển không đơn thuần là một biến động ngắn hạn mà có thể trở thành một vấn đề môi trường mang tính dài hạn.
Sự thay đổi pH có thể tác động đến nhiều quá trình sinh học và hóa học diễn ra trong đại dương. Đặc biệt, môi trường axit hóa ảnh hưởng đến khả năng hình thành và duy trì các cấu trúc chứa carbonate canxi. Đây là thành phần quan trọng đối với nhiều sinh vật biển như san hô, động vật thân mềm và một số nhóm sinh vật phù du. Khi điều kiện hóa học của nước biển thay đổi, quá trình hình thành vỏ hoặc cấu trúc bảo vệ của các sinh vật này có thể trở nên khó khăn hơn.
Rạn san hô là một trong những hệ sinh thái nhạy cảm trước sự thay đổi của môi trường biển. Không chỉ chịu tác động từ nhiệt độ nước tăng, ô nhiễm và các hoạt động của con người, san hô còn phải đối mặt với quá trình axit hóa đại dương.
Nếu pH nước biển tiếp tục giảm, khả năng hình thành và duy trì bộ khung carbonate của san hô có thể bị ảnh hưởng. Khi rạn san hô suy giảm, nhiều loài sinh vật phụ thuộc vào hệ sinh thái này cũng mất đi nơi cư trú, sinh sản và tìm kiếm thức ăn. Do đó, tác động của axit hóa không chỉ dừng lại ở một nhóm sinh vật mà có thể lan rộng trong toàn bộ chuỗi thức ăn biển.
Theo các nghiên cứu được đề cập, nếu lượng phát thải CO₂ tiếp tục duy trì ở mức cao, pH nước biển có thể tiếp tục giảm trong những thập kỷ tới, kéo theo quá trình axit hóa đại dương ngày càng rõ rệt. Đây là vấn đề đáng quan tâm bởi đại dương không chỉ là môi trường sống của hàng triệu loài sinh vật mà còn đóng vai trò quan trọng đối với khí hậu, chu trình carbon và sinh kế của con người.
>> Xem thêm: Hiểm Họa Không Lường Từ Axit Hóa Đại Dương
pH nước biển là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sự thay đổi của môi trường đại dương. Khi nồng độ CO₂ trong khí quyển gia tăng, đại dương hấp thụ thêm CO₂ và có thể làm giảm pH, thúc đẩy quá trình axit hóa.
Nếu xu hướng phát thải hiện nay không được kiểm soát, những biến đổi về hóa học của đại dương có thể tạo ra sức ép ngày càng lớn đối với san hô, sinh vật có vỏ và toàn bộ hệ sinh thái biển. Vì vậy, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường biển và tăng cường quan trắc pH nước biển là những giải pháp quan trọng để theo dõi và ứng phó với những thay đổi đang diễn ra trong đại dương.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]
Trong sản xuất lúa hiện nay, quản lý nước không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mà còn liên quan đến chi phí sản xuất, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng […]
Ngày 21 – 23/8/2026, tại Đà Nẵng – Trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Ứng dụng GIS Toàn quốc 2026 diễn ra tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật – LASI đã tham dự và đóng góp tại nhiều hoạt […]
Trong quá trình phát triển một dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng giúp nhà đầu tư xác định tiềm năng của khu vực, lựa chọn vị trí phù hợp và dự báo sản lượng điện. Dữ liệu gió càng chính xác, doanh nghiệp càng có cơ sở để […]
Trong quá trình vận hành nhà máy điện mặt trời, dữ liệu thời tiết có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất hệ thống, phân tích sản lượng điện và chủ động lên kế hoạch bảo trì. Những yếu tố như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, […]
Trong quá trình phát triển điện gió, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, việc đánh giá chính xác tiềm năng gió là một trong những bước quan trọng trước khi triển khai dự án. Dữ liệu về tốc độ gió, hướng gió và các điều kiện khí tượng hải văn giúp nhà đầu tư […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
