Mùa mưa là thời điểm khiến người nuôi tôm đối mặt với hàng loạt thách thức: biến động nhiệt độ, thay đổi độ mặn, pH giảm nhanh, mầm bệnh phát triển mạnh… Nếu không có chiến lược quản lý ao hợp lý, rủi ro chết hàng loạt hoặc tôm chậm lớn xảy ra rất dễ dàng. Chính vì vậy, quản lý ao nuôi tôm mùa mưa đúng cách đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Trong bài viết này, LASI sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây rủi ro và đưa ra các giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ thành quả nuôi trong suốt vụ mùa.
Mưa lớn và kéo dài làm thay đổi toàn bộ môi trường ao nuôi theo hướng tiêu cực. Một số yếu tố chính gây ảnh hưởng mạnh bao gồm:
pH giảm nhanh: Nước mưa có tính axit làm pH ao giảm đột ngột, gây sốc cho tôm. Sự thay đổi này còn ảnh hưởng tới hoạt động của hệ men tiêu hóa khiến tôm bỏ ăn.
Độ mặn bị loãng: Mưa lớn liên tục khiến độ mặn giảm nhanh, đặc biệt ở các vùng nuôi tôm ven biển hoặc mô hình nuôi tôm siêu thâm canh. Tôm dễ bị stress khi độ mặn thay đổi mạnh.
Tăng hàm lượng chất hữu cơ: Nước mưa cuốn theo chất thải, bùn đất và các chất hữu cơ từ bờ ao xuống đáy. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển mạnh.
Ôxy hòa tan biến động: Khi trời âm u nhiều ngày, tảo quang hợp yếu dẫn đến thiếu ôxy vào ban đêm. Tôm có thể nổi đầu, giảm hoạt động.
Mầm bệnh bùng phát: Nhiều bệnh nguy hiểm như hoại tử gan tụy, đốm trắng, phân trắng thường tăng mạnh trong mùa mưa.
Để duy trì môi trường ổn định và hạn chế tác động xấu, người nuôi cần tuân thủ những nguyên tắc sau:
Duy trì độ sâu thích hợp: Mực nước ao luôn nên giữ từ 1,2-1,5 m để giảm tác động nhiệt độ và tránh sốc môi trường khi mưa lớn.
Tăng cường sục khí: Các thiết bị quạt nước và sục khí phải vận hành liên tục, đặc biệt trước – trong – sau mưa. Điều này giúp tránh tình trạng thiếu ôxy khi tảo giảm hoạt động.
Kiểm soát pH hằng ngày: Trong mùa mưa, pH nên được đo ít nhất 2 lần/ngày. Khi pH thấp, có thể sử dụng chế phẩm nâng pH hoặc vôi CaCO3 để điều chỉnh.
Quản lý màu nước chặt chẽ: Không để nước ao chuyển sang màu quá đậm hoặc quá nhạt. Người nuôi cần duy trì màu xanh rêu nhạt hoặc nâu vàng để ổn định chất lượng nước.
Hạn chế thay nước đột ngột: Tránh cấp nước mới khi mưa lớn vừa kết thúc, vì nước kênh rạch lúc này rất dễ nhiễm phèn, kim loại nặng hoặc mầm bệnh.
>> Xem thêm: Cần Làm Gì Để Quản Lý Ao Nuôi Tôm Mùa Mưa
Dưới đây là những giải pháp được khuyến nghị giúp bạn không bị bất ngờ trước những sự cố có thể phát sinh.
Những biện pháp này giúp tránh nước mưa làm loãng độ mặn hoặc thay đổi cấu trúc nước ao quá nhanh:
Gia cố bờ ao tránh sạt lở.
Lắp mái che hoặc bạt che cho ao ương, ao nuôi mật độ cao.
Tạo hệ thống mương dẫn để nước mưa không chảy trực tiếp vào ao.
Sau mỗi cơn mưa, người nuôi cần:
Kiểm tra pH, độ mặn và kiềm.
Dùng vôi dolomite hoặc CaCO3 để ổn định pH.
Sử dụng khoáng chất giúp tăng độ kiềm và phục hồi môi trường.
Bổ sung men vi sinh để phân hủy nhanh chất hữu cơ.
Các bước trên giúp ổn định ao từ sớm. Từ đó, chúng giúp giảm nguy cơ bùng phát bệnh.
Khi trời âm u, khả năng ăn của tôm thường giảm. Vì vậy, bạn cần:
Giảm khẩu phần từ 10-20% tùy biểu hiện tôm.
Cho ăn nhiều bữa nhỏ thay vì ít bữa lớn.
Sử dụng thức ăn chất lượng cao, dễ hấp thu.
Kết hợp men tiêu hóa để hỗ trợ hệ ruột của tôm.
Việc cho ăn hợp lý giúp giảm dư thừa thức ăn. Nguyên nhân làm tăng khí độc trong ao.
Đáy ao rất dễ bị ô nhiễm sau mưa do chất thải tích tụ. Người nuôi nên:
Dùng men vi sinh định kỳ 2-3 ngày/lần.
Hạn chế tối đa khuấy đáy trong lúc tôm yếu để tránh giải phóng khí độc.
Bổ sung zeolite để hấp thụ NH3 và H2S.
Trong mùa mưa, việc phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh:
Tăng sức đề kháng cho tôm bằng vitamin C, khoáng chất, sản phẩm hỗ trợ gan.
Bổ sung men đường ruột giúp ổn định hệ vi sinh bên trong cơ thể tôm.
Thường xuyên kiểm tra gan tôm, phân, tốc độ ăn và khả năng bắt mồi.
Quan sát hoạt động bơi lội để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Nếu phát hiện bệnh, bạn cần xử lý theo đúng hướng dẫn kỹ thuật. Nên nhớ, tuyệt đối không dùng kháng sinh tùy tiện.
Không giống các cơn mưa đơn lẻ, mưa dài ngày tạo ra quá trình tích lũy các yếu tố bất lợi khiến ao nuôi rơi vào trạng thái “mất cân bằng nghiêm trọng”. Vì vậy, người nuôi cần điều chỉnh quy trình quản lý nước, thức ăn và chăm sóc tôm theo hướng chủ động, tăng cường kiểm soát và phản ứng nhanh hơn. Trong trường hợp này, bạn nên:
Giảm lượng thức ăn do tôm yếu và tiêu hóa giảm. Điều này là cần thiết để tránh ô nhiễm.
Tăng cường quạt khí, bạn nên chạy 24/24 để tránh tình trạng thiếu ôxy.
Xử lý nước 2-3 lần/ngày bằng cách tăng tần suất đo pH, kiểm tra kiềm, bổ sung khoáng. Điều này để giữ ổn định môi trường.
Giữ màu nước ổn định. Nếu nước ao bị trong do mưa lớn, bạn cần dùng mật đường hoặc chế phẩm vi sinh để phục hồi hệ vi sinh.
>> Xem thêm: Kiểm Soát Chất lượng Nước Trong Nuôi Trồng Thủy Sản
Mùa mưa luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng nếu áp dụng đúng các biện pháp quản lý ao nuôi tôm mùa mưa, người nuôi hoàn toàn có thể giảm thiểu thiệt hại và nâng cao tỷ lệ thành công cho cả vụ nuôi. Việc kiểm soát tốt chất lượng nước, ổn định đáy ao, phòng bệnh chủ động và phản ứng nhanh sau mưa là những yếu tố quyết định. Khi duy trì được môi trường sống ổn định, tôm sẽ sinh trưởng tốt hơn và hạn chế nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm trong mùa mưa.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Ngành tôm Việt Nam đã và đang giữ vai trò quan trọng trong kim ngạch xuất khẩu thủy sản, với thị trường trải rộng trên hơn 100 quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển bền vững của ngành phụ thuộc lớn vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn tôm xuất khẩu mà các thị trường […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ sang mô hình sản xuất minh bạch – bền vững – an toàn, việc sở hữu chứng nhận ASC và BAP đã trở thành điều kiện gần như bắt buộc đối với các doanh nghiệp nuôi, chế biến và xuất khẩu tôm. […]
Trong bối cảnh toàn cầu đang hướng mạnh đến phát triển thủy sản bền vững, các tiêu chuẩn quốc tế về khai thác có trách nhiệm ngày càng trở thành yếu tố bắt buộc để tiếp cận thị trường xuất khẩu giá trị cao. Một trong những chứng nhận quan trọng và uy tín nhất […]
Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, minh bạch chuỗi cung ứng và phát triển bền vững, thủy sản xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao từ các nhà bán lẻ quốc tế. Nổi bật trong […]
Trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu ngày càng chú trọng đến tính bền vững, trách nhiệm xã hội và an toàn thực phẩm, các chứng nhận quốc tế đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc định hình tiêu chuẩn sản xuất và gia tăng tính cạnh tranh. Trong số đó, […]
Trong những thập kỷ gần đây, xả thải trên biển từ hoạt động hàng hải, công nghiệp ven biển và khai thác tài nguyên biển đã trở thành vấn đề môi trường toàn cầu. Lượng chất thải phát sinh ngày càng lớn trong khi khả năng tự làm sạch của đại dương có giới hạn, […]
Trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu đang gia tăng về mức độ và phạm vi ảnh hưởng, các quốc gia trên thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các nguồn năng lượng bền vững nhằm giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao an ninh năng lượng. Trong bài viết này, LASI […]
Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch sang các mô hình phát triển xanh và bền vững, năng lượng gió ngoài khơi nổi lên như một trong những nguồn năng lượng tái tạo có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Việt Nam, với đường bờ biển dài hơn 3.200 km và điều kiện gió […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêm trọng, việc nhận diện các nguồn phát thải khí nhà kính (GHG – Greenhouse Gases) có vai trò nền tảng trong xây dựng chính sách, thiết kế chiến lược giảm phát thải và triển khai công nghệ quan trắc hiện đại. Phát thải […]
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính trở nên cấp thiết, nhà máy điện mặt trời đã và đang trở thành một trong những hướng đi chiến lược của ngành năng lượng toàn cầu. Tại Việt Nam, sự bùng nổ các dự án […]
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc quản lý ngư nghiệp bền vững trở thành yếu tố then chốt để duy trì xuất khẩu hải sản. Thẻ vàng hải sản Việt Nam là cảnh báo của Liên minh Châu Âu (EU) đối với hoạt động khai thác hải sản chưa tuân thủ […]
Trong bối cảnh toàn cầu hóa thương mại biển phát triển mạnh, xả thải trên biển trở thành một vấn đề môi trường cấp bách. Hoạt động vận tải biển, khai thác hải sản và các cảng biển đã dẫn đến lượng chất thải hữu cơ, dầu mỡ, rác thải nhựa và hóa chất gia […]
