Thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, cuộc đua carbon trong ngành thủy sản đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống đo lường dấu chân carbon và áp dụng tem carbon cho sản phẩm thủy hải sản nhằm minh bạch thông tin phát thải trong chuỗi sản xuất. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là tại những thị trường yêu cầu cao như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.
Đối với Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn của thế giới, yêu cầu về minh bạch carbon vừa là thách thức vừa là cơ hội. Nếu nhanh chóng thích nghi, doanh nghiệp có thể nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Ngược lại, nếu chậm chuyển đổi, nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh và thu hẹp thị trường xuất khẩu là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vậy doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần làm gì trong cuộc đua carbon để vừa đáp ứng yêu cầu của thị trường, vừa phát triển bền vững trong dài hạn?
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát thải khí nhà kính, Việt Nam cần sớm xây dựng khung chính sách quốc gia về đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải carbon (MRV) dành riêng cho ngành thủy sản. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu và chuẩn bị cho việc áp dụng tem carbon xuất khẩu thủy hải sản.
Bên cạnh đó, việc thành lập một cơ quan chuyên trách về chứng nhận carbon hoặc trao quyền cho một cơ quan quản lý phù hợp sẽ giúp quá trình triển khai trở nên hiệu quả và minh bạch hơn. Khi có hệ thống quản lý thống nhất, quy trình đánh giá phát thải sẽ được chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện và đảm bảo tính đồng bộ trong toàn ngành.
Một hệ thống chứng nhận carbon hoàn chỉnh sẽ mang lại nhiều lợi ích như:
Nhờ đó, sản phẩm thủy sản Việt Nam có thể tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận tốt hơn với các thị trường yêu cầu cao về phát triển bền vững.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp thủy sản tại Việt Nam – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tính toán dấu chân carbon (carbon footprint) của sản phẩm. Việc thiếu kiến thức chuyên môn, công cụ kỹ thuật và nguồn lực tài chính khiến quá trình này trở thành thách thức lớn.
Do đó, cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp từng bước làm quen với việc đo lường và quản lý phát thải carbon trong chuỗi sản xuất.
Các chương trình hỗ trợ có thể tập trung vào:
Trong quá trình này, sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế đóng vai trò rất quan trọng. Những chương trình hợp tác từ các tổ chức tài chính và phát triển như World Bank có thể cung cấp nguồn lực, chuyên gia kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế để giúp doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
>> Xem thêm: Hội Nghị Thủy Sản Quốc Tế: Lasi Aqua: Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh, Giảm Chi Phí Sản Xuất
Ngoài hỗ trợ kỹ thuật, ngành tài chính và ngân hàng cũng cần tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất carbon thấp. Các chính sách tài chính phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ mới, nâng cấp hệ thống sản xuất và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.
Một số giải pháp tài chính có thể được triển khai bao gồm:
Những chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu giảm phát thải mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường toàn cầu.
Một trong những yếu tố làm gia tăng lượng phát thải khí nhà kính trong ngành thủy sản là mất mát và lãng phí sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Khi các chất thải hữu cơ từ thủy sản bị phân hủy trong điều kiện yếm khí, chúng sẽ tạo ra khí metan, một loại khí nhà kính có khả năng gây nóng lên toàn cầu mạnh hơn nhiều lần so với carbon dioxide. Vì vậy, việc giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất và chế biến là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành thủy sản giảm phát thải carbon.
Một số biện pháp có thể được áp dụng bao gồm:
Việc giảm lãng phí không chỉ góp phần hạn chế phát thải khí nhà kính mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản.
Xử lý sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát
>> Xem thêm: Chứng Nhận ASC Thủy Sản: Lợi Ích Khi Tham Gia
Cuộc đua carbon không chỉ là thách thức, mà còn là bước đệm quan trọng để tái định vị giá trị và nâng tầm ngành thủy sản Việt Nam trong tương lai. Trong dài hạn, nếu tận dụng tốt cơ hội và có chiến lược phù hợp, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành nhà cung cấp thủy sản xanh, phát thải thấp trên thị trường toàn cầu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nhiệt độ tăng cao, thời tiết khô hạn kéo dài cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất lớn hơn, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong […]
Hiện nay, các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc giám sát chất lượng nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững. Thay vì thực hiện […]
Nguồn nước mặt như sông, hồ, kênh, rạch và hồ chứa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và biến đổi khí hậu đang khiến […]
Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của […]
Trong các dự án điện gió, chất lượng dữ liệu gió quyết định trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác của toàn bộ nhà máy. Trước khi lựa chọn vị trí xây dựng, chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ các thông số như tốc độ gió, hướng gió, […]
