Thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, cuộc đua carbon trong ngành thủy sản đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống đo lường dấu chân carbon và áp dụng tem carbon cho sản phẩm thủy hải sản nhằm minh bạch thông tin phát thải trong chuỗi sản xuất. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là tại những thị trường yêu cầu cao như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.
Đối với Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn của thế giới, yêu cầu về minh bạch carbon vừa là thách thức vừa là cơ hội. Nếu nhanh chóng thích nghi, doanh nghiệp có thể nâng cao giá trị sản phẩm và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Ngược lại, nếu chậm chuyển đổi, nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh và thu hẹp thị trường xuất khẩu là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vậy doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần làm gì trong cuộc đua carbon để vừa đáp ứng yêu cầu của thị trường, vừa phát triển bền vững trong dài hạn?
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát thải khí nhà kính, Việt Nam cần sớm xây dựng khung chính sách quốc gia về đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải carbon (MRV) dành riêng cho ngành thủy sản. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu và chuẩn bị cho việc áp dụng tem carbon xuất khẩu thủy hải sản.
Bên cạnh đó, việc thành lập một cơ quan chuyên trách về chứng nhận carbon hoặc trao quyền cho một cơ quan quản lý phù hợp sẽ giúp quá trình triển khai trở nên hiệu quả và minh bạch hơn. Khi có hệ thống quản lý thống nhất, quy trình đánh giá phát thải sẽ được chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện và đảm bảo tính đồng bộ trong toàn ngành.
Một hệ thống chứng nhận carbon hoàn chỉnh sẽ mang lại nhiều lợi ích như:
Nhờ đó, sản phẩm thủy sản Việt Nam có thể tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận tốt hơn với các thị trường yêu cầu cao về phát triển bền vững.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp thủy sản tại Việt Nam – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tính toán dấu chân carbon (carbon footprint) của sản phẩm. Việc thiếu kiến thức chuyên môn, công cụ kỹ thuật và nguồn lực tài chính khiến quá trình này trở thành thách thức lớn.
Do đó, cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp từng bước làm quen với việc đo lường và quản lý phát thải carbon trong chuỗi sản xuất.
Các chương trình hỗ trợ có thể tập trung vào:
Trong quá trình này, sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế đóng vai trò rất quan trọng. Những chương trình hợp tác từ các tổ chức tài chính và phát triển như World Bank có thể cung cấp nguồn lực, chuyên gia kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế để giúp doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
>> Xem thêm: Hội Nghị Thủy Sản Quốc Tế: Lasi Aqua: Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh, Giảm Chi Phí Sản Xuất
Ngoài hỗ trợ kỹ thuật, ngành tài chính và ngân hàng cũng cần tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất carbon thấp. Các chính sách tài chính phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ mới, nâng cấp hệ thống sản xuất và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.
Một số giải pháp tài chính có thể được triển khai bao gồm:
Những chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu giảm phát thải mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường toàn cầu.
Một trong những yếu tố làm gia tăng lượng phát thải khí nhà kính trong ngành thủy sản là mất mát và lãng phí sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Khi các chất thải hữu cơ từ thủy sản bị phân hủy trong điều kiện yếm khí, chúng sẽ tạo ra khí metan, một loại khí nhà kính có khả năng gây nóng lên toàn cầu mạnh hơn nhiều lần so với carbon dioxide. Vì vậy, việc giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất và chế biến là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành thủy sản giảm phát thải carbon.
Một số biện pháp có thể được áp dụng bao gồm:
Việc giảm lãng phí không chỉ góp phần hạn chế phát thải khí nhà kính mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản.
Xử lý sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát
>> Xem thêm: Chứng Nhận ASC Thủy Sản: Lợi Ích Khi Tham Gia
Cuộc đua carbon không chỉ là thách thức, mà còn là bước đệm quan trọng để tái định vị giá trị và nâng tầm ngành thủy sản Việt Nam trong tương lai. Trong dài hạn, nếu tận dụng tốt cơ hội và có chiến lược phù hợp, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành nhà cung cấp thủy sản xanh, phát thải thấp trên thị trường toàn cầu.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong quá trình phát triển một dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng giúp nhà đầu tư xác định tiềm năng của khu vực, lựa chọn vị trí phù hợp và dự báo sản lượng điện. Dữ liệu gió càng chính xác, doanh nghiệp càng có cơ sở để […]
Trong quá trình vận hành nhà máy điện mặt trời, dữ liệu thời tiết có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất hệ thống, phân tích sản lượng điện và chủ động lên kế hoạch bảo trì. Những yếu tố như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, […]
Trong quá trình phát triển điện gió, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, việc đánh giá chính xác tiềm năng gió là một trong những bước quan trọng trước khi triển khai dự án. Dữ liệu về tốc độ gió, hướng gió và các điều kiện khí tượng hải văn giúp nhà đầu tư […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
Giảm phát thải vùng nguyên liệu đang trở thành một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào năng suất, nông nghiệp hiện nay […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, vùng nguyên liệu phát thải thấp đang trở thành một hướng đi chiến lược của nông nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp nhằm giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn […]
Hiện tượng tôm chết sớm là một trong những rủi ro lớn trong nuôi tôm, đặc biệt ở giai đoạn đầu của vụ nuôi. Tôm suy yếu hoặc chết hàng loạt không chỉ làm giảm tỷ lệ sống mà còn khiến người nuôi gia tăng chi phí xử lý, kéo dài thời gian chăm sóc […]
Dấu chân carbon sản phẩm tôm đang trở thành một trong những vấn đề được ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản quan tâm khi thị trường ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và truy xuất nguồn gốc. Việc xác định lượng phát thải trong […]
