Trong những năm gần đây, ngành thủy sản toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững. Các thị trường nhập khẩu lớn không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm mà còn chú trọng đến tác động môi trường trong suốt quá trình sản xuất. Vì vậy, xu hướng nuôi trồng thủy sản phát thải thấp đang dần trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp và người nuôi.

Mặc dù việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt về chi phí đầu tư và thay đổi phương thức sản xuất, nhưng nếu nhìn xa hơn, nuôi trồng thủy sản phát thải thấp mang lại rất nhiều lợi ích lâu dài cho cả người nuôi, doanh nghiệp và môi trường. Đây được xem là hướng đi chiến lược giúp ngành thủy sản Việt Nam nâng cao giá trị và duy trì lợi thế cạnh tranh trong tương lai.

Nuôi trồng thủy sản phát thải thấp là gì?

Nuôi trồng thủy sản phát thải thấp là mô hình sản xuất hướng tới giảm thiểu lượng khí nhà kính phát sinh trong toàn bộ quá trình nuôi, từ khâu chuẩn bị ao nuôi, sử dụng thức ăn, quản lý nước, đến thu hoạch và vận chuyển sản phẩm.

Các loại khí nhà kính thường phát sinh trong quá trình nuôi trồng thủy sản bao gồm: Carbon dioxide (CO₂); Methane (CH₄); Nitrous oxide (N₂O). Những khí này có thể xuất phát từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong ao nuôi, hoạt động của vi sinh vật, tiêu thụ năng lượng hoặc vận chuyển trong chuỗi sản xuất.

Mục tiêu của mô hình phát thải thấp là giảm lượng khí nhà kính nhưng vẫn duy trì hiệu quả sản xuất, thông qua việc áp dụng các công nghệ nuôi tiên tiến, tối ưu hóa nguồn tài nguyên và quản lý môi trường ao nuôi tốt hơn.

Cơ hội từ nuôi trồng thủy sản phát thải thấp

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng chú trọng đến yếu tố bền vững, ai nắm bắt được xu hướng và chủ động chuyển đổi sớm sẽ có cơ hội và lợi thế cạnh tranh lớn.

Gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu

Một trong những cơ hội lớn nhất từ nuôi trồng thủy sản phát thải thấp là khả năng tiếp cận và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Hiện nay, nhiều thị trường lớn trên thế giới như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản đang ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến:

• Truy xuất nguồn gốc sản phẩm
• Phát thải carbon trong quá trình sản xuất
• Tiêu chuẩn môi trường và an toàn sinh học

Điều này đồng nghĩa với việc các sản phẩm thủy sản muốn thâm nhập sâu vào những thị trường này phải chứng minh được quy trình nuôi bền vững và thân thiện môi trường. Nếu doanh nghiệp hoặc trang trại có thể chứng minh sản phẩm được sản xuất theo mô hình phát thải thấp, họ sẽ:

• Tăng giá trị sản phẩm
• Nâng cao uy tín thương hiệu
• Mở rộng cơ hội xuất khẩu sang các thị trường cao cấp

Không chỉ vậy, người tiêu dùng tại các quốc gia phát triển ngày càng sẵn sàng trả giá cao hơn cho các sản phẩm có yếu tố bền vững và thân thiện môi trường, tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài cho ngành thủy sản.

>> Xem thêm: Cơ Hội Tôm Xuất Khẩu Của Việt Nam Trên Thị Trường Quốc Tế

Tăng hiệu quả sản xuất, giảm chi phí về lâu dài

Một số người nuôi lo ngại rằng việc chuyển sang mô hình nuôi trồng thủy sản phát thải thấp sẽ làm tăng chi phí đầu tư ban đầu. Điều này đúng trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, các mô hình nuôi hiện đại lại giúp giảm đáng kể chi phí vận hành.

Ví dụ, các trang trại áp dụng hệ thống nuôi tuần hoàn hoặc công nghệ nuôi tiên tiến có thể:

• Giảm lượng nước sử dụng
• Hạn chế ô nhiễm môi trường ao nuôi
• Kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn

Ngoài ra, việc sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời cho hệ thống sục khí, máy bơm hoặc quạt nước cũng giúp giảm đáng kể chi phí điện – một trong những khoản chi lớn trong nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó, các hệ thống quan trắc môi trường tự động giúp người nuôi theo dõi liên tục các chỉ số như oxy hòa tan, pH, nhiệt độ nước, từ đó điều chỉnh kịp thời để tránh rủi ro.

Nhờ những giải pháp này, người nuôi có thể:

• Tối ưu lượng thức ăn
• Nâng cao tỷ lệ sống của tôm cá
• Giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh

Kết quả là tăng lợi nhuận ổn định trong dài hạn, dù chi phí đầu tư ban đầu có thể cao hơn.

Hưởng lợi từ các chính sách và chương trình quốc tế

Hiện nay, nhiều tổ chức quốc tế và chương trình phát triển đang thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến nông nghiệp và thủy sản xanh. Các chương trình này thường cung cấp:

• Nguồn vốn vay ưu đãi
• Hỗ trợ kỹ thuật
• Đào tạo và nâng cao năng lực cho người nuôi

Nếu chủ động nắm bắt các cơ hội này, người nuôi và doanh nghiệp có thể tận dụng nguồn lực để chuyển đổi mô hình sản xuất, từng bước xây dựng thương hiệu thủy sản bền vững. Ngoài ra, các dự án phát thải thấp còn có khả năng tham gia thị trường tín chỉ carbon, nơi các doanh nghiệp có thể nhận lợi ích tài chính từ việc giảm phát thải khí nhà kính.

Góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu

Nuôi trồng thủy sản phát thải thấp không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường tự nhiên. Các mô hình nuôi bền vững giúp:

• Giảm ô nhiễm nguồn nước
• Bảo vệ hệ sinh thái ven biển và nội địa
• Duy trì đa dạng sinh học

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ đến ngành thủy sản, việc áp dụng mô hình nuôi thân thiện môi trường còn giúp tăng khả năng thích ứng với các điều kiện thời tiết cực đoan. Ví dụ, các hệ thống nuôi hiện đại có thể kiểm soát tốt chất lượng nước, giảm tác động của nhiệt độ cao hoặc biến động thời tiết. Đây là yếu tố rất quan trọng để đảm bảo an ninh sản xuất lâu dài cho ngành thủy sản.

>> Xem thêm: Hướng Dẫn Đảm Bảo Tôm Giống Tốt Cho Vụ Nuôi

Kết luận

Nuôi trồng thủy sản phát thải thấp không chỉ là xu hướng của thời đại, mà còn là điều kiện cần thiết để ngành thủy sản Việt Nam phát triển lâu dài, bền vững và tiếp tục giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế. Liên hệ LASI để được hỗ trợ và tư vấn mô hình giảm phát thải trong nuôi trồng thủy sản phù hợp với dự án của bạn!

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn