Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, mô hình nông lâm kết hợp (Agroforestry) đang được xem là hướng đi chiến lược giúp cân bằng giữa phát triển kinh tế nông nghiệp và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Đây là phương thức canh tác tiên tiến, tận dụng sự tương hỗ giữa cây trồng nông nghiệp, cây lâm nghiệp và vật nuôi nhằm tạo ra hệ sinh thái đa tầng, bền vững và có khả năng chống chịu cao.
Mô hình nông lâm kết hợp là hệ thống sử dụng đất trong đó cây thân gỗ (cây rừng, cây ăn quả, cây công nghiệp lâu năm) được trồng kết hợp với cây trồng nông nghiệp và/hoặc chăn nuôi trên cùng một đơn vị diện tích.
Theo định nghĩa của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nông lâm kết hợp là “việc kết hợp có chủ đích giữa cây lâu năm với cây ngắn ngày hoặc vật nuôi. Mục đích tối ưu hóa lợi ích sinh thái, kinh tế và xã hội từ hệ thống sử dụng đất”. Điểm khác biệt của mô hình này so với nông nghiệp thuần túy là tính đa dạng sinh học cao, tận dụng tầng tán cây, giữ ẩm và cải tạo đất, cũng như tăng khả năng hấp thụ CO₂.
Một hệ thống nông lâm kết hợp thường bao gồm ba yếu tố chính:
Sự phối hợp hợp lý giữa ba thành phần này giúp tạo nên chuỗi sinh học khép kín. Trong đó chất thải của loài này trở thành nguồn dinh dưỡng cho loài khác, làm tăng hiệu quả sinh thái và giảm chi phí đầu vào.
>> Xem thêm: Các Hoạt Động Phát Thải Khí Nhà Kính
Mô hình nông lâm kết hợp tạo ra thu nhập đa tầng. Nhờ khai thác cây ngắn ngày (thu nhập nhanh) và cây lâu năm (thu nhập ổn định, giá trị cao). Đặc biệt, trong giai đoạn đầu khi cây rừng chưa khép tán, việc trồng xen cây nông nghiệp giúp nông hộ tận dụng đất và giảm áp lực tài chính.
Ngoài ra, mô hình còn giúp người dân đa dạng hóa nguồn thu, giảm rủi ro do biến động giá nông sản hoặc thiên tai. Góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững.
Việc áp dụng mô hình nông lâm kết hợp tạo cơ hội việc làm tại chỗ, hạn chế di cư lao động. Đồng thời gắn kết cộng đồng trong hoạt động bảo vệ rừng và phát triển sinh kế. Bên cạnh đó, mô hình này còn thúc đẩy bình đẳng giới. Khi phụ nữ có thể tham gia tích cực vào các khâu trồng trọt, thu hái và chế biến.
Nông lâm kết hợp được xem là giải pháp thích ứng và giảm thiểu khí nhà kính hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp. Các nghiên cứu cho thấy, một hecta đất áp dụng nông lâm kết hợp có thể hấp thụ từ 3 – 12 tấn CO₂ mỗi năm. Tùy cấu trúc loài và mật độ trồng.
Nhờ đa dạng cây trồng và tầng tán, hệ thống này có khả năng chống chịu tốt hơn với hạn hán, sâu bệnh và biến động thời tiết.
Cây thân gỗ giúp điều hòa vi khí hậu, giảm nhiệt độ đất, duy trì độ ẩm và giảm rủi ro mất mùa.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Việc mở rộng mô hình nông lâm kết hợp là giải pháp quan trọng giúp tăng hấp thụ carbon tự nhiên (natural carbon sink) và giảm phát thải từ đất nông nghiệp. Đây là hai yếu tố được xem là trụ cột trong chiến lược giảm phát thải quốc gia.
Để phát huy hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
>> Xem thêm: Các Nguồn Phát Thải Khí Nhà Kính
Mô hình nông lâm kết hợp giúp tăng năng suất sử dụng đất, đa dạng nguồn thu. Đồng thời đóng góp quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong kỷ nguyên kinh tế xanh và trung hòa carbon, mô hình nông lâm kết hợp không còn là giải pháp địa phương, mà là hướng đi chiến lược cho nền nông nghiệp bền vững, gắn kết con người với thiên nhiên. Từ đó mở ra cơ hội phát triển dài hạn cho các thế hệ tương lai.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, Net Zero không còn là một khái niệm mang tính định hướng dài hạn, mà đã trở thành tiêu chuẩn mới trong hoạt động sản xuất – kinh doanh. Từ các chính sách khí hậu […]
Ngành thủy sản ngày càng hội nhập sâu vào thị trường quốc tế, lợi ích của truy xuất nguồn gốc không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc […]
Điện gió đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, hiệu quả của một dự án điện gió không chỉ phụ thuộc vào công nghệ tua-bin hay quy mô đầu tư, mà trước hết nằm ở chất lượng công tác khảo sát tiềm năng […]
Trong tiến trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, kinh tế xanh đang trở thành định hướng chủ đạo của nhiều quốc gia nhằm dung hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và ổn định xã hội. Trong bức tranh đó, năng lượng sạch và bền vững giữ vai trò then […]
Trong những năm gần đây, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi theo hướng năng suất cao – kiểm soát rủi ro – phát triển bền vững. Trước áp lực chi phí đầu vào tăng cao, biến động môi trường và yêu cầu ngày càng khắt khe […]
Mặc dù năng lượng sạch và bền vững được xem là trụ cột của chiến lược tăng trưởng xanh và mục tiêu trung hòa carbon, quá trình phát triển các nguồn năng lượng này trên thực tế không diễn ra một cách đơn giản. Bên cạnh những lợi ích rõ ràng về môi trường, kinh […]
Điện gió ngoài khơi đang dần khẳng định vị thế là một trong những nguồn năng lượng tái tạo chiến lược, góp phần quan trọng vào quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế xanh và giảm phát thải carbon. Tuy nhiên, song hành với tiềm năng to lớn đó là không ít thách thức […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến kinh tế – xã hội toàn cầu, xu hướng hướng đến Net Zero không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều quốc gia, ngành nghề và doanh nghiệp. Cùng với đó, tín chỉ carbon đang dần […]
Trong nuôi trồng tôm hiện đại, việc kiểm soát môi trường nước đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế của ao nuôi. Trong đó, oxy hòa tan là yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của tôm cũng như sự […]
Điện gió ngoài khơi là một trong những nguồn năng lượng tái tạo đang được quan tâm và đầu tư mạnh mẽ trên thế giới nhờ khả năng khai thác hiệu quả tiềm năng gió biển. Với lợi thế gió ổn định, cường độ lớn và không bị che chắn bởi địa hình, các dự […]
Tôm là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong kim ngạch thương mại của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Để đáp ứng đa dạng nhu cầu của thị trường quốc tế cũng như các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an […]
Trước xu hướng chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững, năng lượng gió ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất điện và trở thành một phần quan trọng của hệ thống năng lượng hiện đại. Với khả năng tái tạo, thân thiện với môi trường và tiềm năng […]
