Các quốc gia và doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc đo lường và quản lý phát thải khí nhà kính ngày càng trở nên quan trọng. Một trong những khái niệm nền tảng được sử dụng trong kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và các chương trình giảm phát thải là đường cơ sở (Baseline).
Vậy đường cơ sở là gì? Tại sao đây được xem là yếu tố quyết định trong việc đánh giá hiệu quả của các dự án carbon? Bài viết dưới đây LASI sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của đường cơ sở, phương pháp xây dựng và ứng dụng trong các chương trình carbon hiện nay.
Đường cơ sở (Baseline) là mức phát thải khí nhà kính hoặc khả năng hấp thụ carbon được xác định tại một thời điểm hoặc theo một kịch bản giả định trước khi các biện pháp giảm phát thải được triển khai. Nói cách khác, đường cơ sở đóng vai trò như điểm tham chiếu để so sánh giữa tình trạng “không có dự án” và “có dự án”. Khoảng chênh lệch giữa hai trạng thái này chính là cơ sở để tính toán lượng khí nhà kính được cắt giảm hoặc lượng carbon được hấp thụ bổ sung. Trong lĩnh vực carbon, đường cơ sở càng được xây dựng chính xác thì kết quả đánh giá hiệu quả giảm phát thải càng đáng tin cậy.
Tùy theo mục đích sử dụng, baseline có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau.
Đây là mức phát thải carbon hiện tại của một doanh nghiệp, tổ chức, ngành hoặc quốc gia trước khi áp dụng các giải pháp giảm phát thải. Baseline carbon thường được sử dụng để đánh giá tiến độ thực hiện các mục tiêu giảm phát thải theo từng giai đoạn, đồng thời là căn cứ xây dựng chiến lược Net Zero và phát triển bền vững.
Trong các dự án giảm phát thải, baseline thể hiện lượng phát thải dự kiến sẽ xảy ra nếu dự án không được triển khai. Sau khi dự án đi vào hoạt động, lượng phát thải thực tế sẽ được so sánh với đường cơ sở để xác định lượng phát thải được cắt giảm, từ đó tính toán tín chỉ carbon.
Đây là mức phát thải hoặc điều kiện môi trường ban đầu của một khu vực trước khi thực hiện dự án. Việc xác định baseline môi trường giúp đánh giá mức độ tác động của dự án đến hệ sinh thái và hỗ trợ quá trình giám sát môi trường trong dài hạn.
Vai trò quan trọng nhất của baseline là làm căn cứ xác định lượng khí nhà kính được giảm sau khi áp dụng các giải pháp can thiệp. Nếu không có baseline, sẽ rất khó xác định liệu mức giảm phát thải đến từ dự án hay chỉ là sự biến động tự nhiên của hoạt động sản xuất hoặc môi trường.
Trong các chương trình tín chỉ carbon, lượng carbon được giao dịch chính là phần chênh lệch giữa phát thải theo đường cơ sở và phát thải thực tế sau khi triển khai dự án. Điều này giúp đảm bảo tín chỉ carbon phản ánh đúng giá trị giảm phát thải và đáp ứng yêu cầu minh bạch của các tổ chức chứng nhận quốc tế.
Thông qua việc xây dựng đường cơ sở, doanh nghiệp có thể xác định những nguồn phát thải lớn nhất trong hoạt động sản xuất. Từ đó, đơn vị dễ dàng xây dựng lộ trình giảm phát thải, ưu tiên các giải pháp mang lại hiệu quả cao và tối ưu chi phí đầu tư.
Nhiều tiêu chuẩn và chương trình quốc tế yêu cầu doanh nghiệp phải xác định baseline trước khi thực hiện báo cáo phát thải khí nhà kính. Đây cũng là cơ sở để theo dõi tiến độ thực hiện các mục tiêu môi trường và đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý cũng như các nhà đầu tư.
Trong các chương trình REDD+, đường cơ sở được sử dụng để xác định lượng CO₂ giảm phát thải hoặc tăng hấp thụ thông qua việc giảm mất rừng và suy thoái rừng. Từ kết quả này, dự án có thể tính toán số lượng tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch. Một số chương trình còn áp dụng mức phát thải tham chiếu (REL) nhằm phản ánh sát hơn các yếu tố biến động trong tương lai.
Theo Thông tư 17/2022/TT-BTNMT, đường phát thải cơ sở là mức phát thải giả định của từng lĩnh vực theo kịch bản phát triển thông thường (BAU). Việc xây dựng baseline bao gồm xác định kịch bản BAU và tính toán lượng phát thải theo từng năm. Baseline được cập nhật định kỳ hai năm một lần và là căn cứ đánh giá kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của từng lĩnh vực.
Trong cơ chế Điều 6 của Thỏa thuận Paris, baseline là yếu tố quan trọng để xác định các kết quả giảm nhẹ phát thải được chuyển giao quốc tế (ITMO). Các dự án phải chứng minh lượng giảm phát thải là có thật, được kiểm chứng và mang tính bổ sung. Đồng thời, hệ thống Đo đạc – Báo cáo – Thẩm định (MRV) phải phù hợp với các quy định quốc gia và quốc tế nhằm đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của kết quả.
Đường cơ sở là nền tảng quan trọng trong mọi dự án carbon, từ kiểm kê khí nhà kính, xây dựng tín chỉ carbon đến đánh giá hiệu quả giảm phát thải. Một đường cơ sở được xây dựng chính xác sẽ giúp doanh nghiệp đo lường đúng kết quả đạt được, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và nâng cao tính minh bạch trong quản lý phát thải.
Thị trường carbon ngày càng phát triển, việc đầu tư xây dựng đường cơ sở cùng hệ thống MRV bài bản sẽ là bước đi quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tối ưu chiến lược giảm phát thải và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên hành trình phát triển bền vững.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong quá trình phát triển và vận hành dự án điện gió, dự báo sản lượng điện gió là một trong những yếu tố quan trọng giúp chủ đầu tư đánh giá hiệu quả khai thác tài nguyên, tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro tài chính. Để xây dựng các mô hình […]
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải, cảm biến AWD đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc triển khai kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Công nghệ này giúp người sản xuất theo dõi chính xác […]
Trong sản xuất lúa hiện nay, quản lý nước không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mà còn liên quan đến chi phí sản xuất, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng […]
Ngày 21 – 23/8/2026, tại Đà Nẵng – Trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Ứng dụng GIS Toàn quốc 2026 diễn ra tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật – LASI đã tham dự và đóng góp tại nhiều hoạt […]
Trong quá trình phát triển một dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng giúp nhà đầu tư xác định tiềm năng của khu vực, lựa chọn vị trí phù hợp và dự báo sản lượng điện. Dữ liệu gió càng chính xác, doanh nghiệp càng có cơ sở để […]
Trong quá trình vận hành nhà máy điện mặt trời, dữ liệu thời tiết có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất hệ thống, phân tích sản lượng điện và chủ động lên kế hoạch bảo trì. Những yếu tố như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, […]
Trong quá trình phát triển điện gió, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, việc đánh giá chính xác tiềm năng gió là một trong những bước quan trọng trước khi triển khai dự án. Dữ liệu về tốc độ gió, hướng gió và các điều kiện khí tượng hải văn giúp nhà đầu tư […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
