Ngành tôm Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu thủy sản và đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó là áp lực ngày càng lớn về phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng và tác động đến môi trường. Trong khi các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn phát triển bền vững, việc giảm dấu chân carbon trong nuôi trồng tôm không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Vậy dấu chân carbon là gì và ngành tôm cần làm gì để giảm phát thải hiệu quả?
Dấu chân carbon (Carbon Footprint) là tổng lượng khí nhà kính phát sinh trực tiếp và gián tiếp trong toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ, được quy đổi về đơn vị tấn CO₂ tương đương (CO₂e). Các loại khí nhà kính phổ biến bao gồm CO₂, CH₄ (methane), N₂O (nitrous oxide), CFCs, O₃ và nhiều loại khí khác có khả năng gây nóng lên toàn cầu.
Theo thống kê, năm 2019, lượng phát thải khí nhà kính do con người tạo ra trên toàn thế giới đạt khoảng 54 tỷ tấn CO₂, trong đó riêng lĩnh vực nông nghiệp phát thải khoảng 13,7 tỷ tấn CO₂. Tại Việt Nam, giai đoạn 2000-2020, lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất phát thải trung bình khoảng 96,7 triệu tấn CO₂, chiếm gần 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính của cả nước. Đối với ngành nuôi tôm, việc xác định và giảm dấu chân carbon không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn là yêu cầu quan trọng để đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.
Nuôi tôm là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến phát thải carbon. Hàm lượng CO₂ cao trong môi trường nuôi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng, sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm. Đồng thời, quá trình sản xuất cũng phát sinh lượng khí nhà kính đáng kể thông qua tiêu thụ điện năng, thức ăn, xử lý nước và các hoạt động vận hành. Bên cạnh đó, ngành thủy sản nói chung còn tạo ra lượng lớn chất hữu cơ phát sinh trong quá trình nuôi.
>> Xem thêm: Phần Mềm Nhận Dạng Kích Thước Và Bệnh Tôm
IDH đang phối hợp với nhiều đối tác xây dựng lộ trình giảm phát thải môi trường thông qua công cụ Đánh giá Vòng đời sản phẩm (Life Cycle Assessment – LCA). Phương pháp này giúp tính toán dấu chân môi trường của sản phẩm từ giai đoạn đầu vào cho đến khâu bán lẻ, qua đó xác định các “điểm nóng” phát thải để triển khai các giải pháp giảm thiểu phù hợp. Đối với Việt Nam, IDH ưu tiên hỗ trợ chuỗi cung ứng tôm và cá tra tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Diễn đàn Kinh doanh Đồng bằng sông Cửu Long năm 2024, nhiều doanh nghiệp Việt Nam và Hà Lan đã ký kết các biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy phát triển thủy sản bền vững.
Một số dự án tiêu biểu gồm:
Những chương trình này góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ và giảm phát thải trong toàn chuỗi sản xuất.
Một trong những hướng đi nổi bật là phát triển mô hình nuôi tôm kết hợp bảo tồn rừng ngập mặn. Các đơn vị như Van Oord, Rynan Aquaculture, Larive International và OpenAsia đang phối hợp xây dựng mô hình thử nghiệm nhằm tối ưu hóa việc kết hợp giữa nuôi tôm và hệ sinh thái rừng ngập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long. Mô hình này hướng đến mục tiêu cân bằng giữa năng suất nuôi, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và giảm phát thải carbon.
Mô hình nuôi tôm gắn với rừng ngập mặn
Ngân hàng Phát triển Doanh nhân Hà Lan (FMO) dự kiến tài trợ 15 triệu USD cho Công ty Cổ phần Camimex triển khai dự án “Phát triển tôm rừng bền vững DFCD-Camimex”. Theo kế hoạch, dự án sẽ mở rộng vùng nuôi tôm hữu cơ với khoảng 3.000 hộ nuôi, trên diện tích 10.000 ha rừng ngập mặn. Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc phát triển các mô hình nuôi có lượng phát thải thấp và gia tăng giá trị xuất khẩu.
LASI cung cấp dịch vụ đo đạc dấu chân carbon cho sản phẩm tôm theo các phương pháp và tiêu chuẩn quốc tế. Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp thu thập dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào, quá trình nuôi, sử dụng năng lượng, thức ăn, xử lý nước đến vận chuyển và chế biến, qua đó tính toán chính xác lượng phát thải khí nhà kính của từng sản phẩm.
Không chỉ dừng lại ở việc tính toán phát thải, LASI còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc phân tích các nguồn phát thải chính, xây dựng đường cơ sở carbon, đề xuất giải pháp giảm phát thải và hoàn thiện hồ sơ báo cáo, góp phần đáp ứng các yêu cầu về truy xuất dấu chân carbon của thị trường xuất khẩu.
>> Xem thêm: Giải Pháp Lồng Nuôi Biển Công Nghiệp Công Nghệ Cao
Trong khi các quy định về phát thải khí nhà kính ngày càng được siết chặt, giảm dấu chân carbon trong nuôi trồng tôm là xu hướng tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam. Liên hệ LASI ngay hôm nay để được hỗ trợ và tư vấn!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong ngành sản xuất và kinh doanh thủy sản giống, chất lượng con giống không chỉ phụ thuộc vào quá trình ương nuôi mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi khâu đóng gói và vận chuyển. Đặc biệt với tôm giống, việc kiểm soát lượng nước, oxy, mật độ tôm và độ kín của […]
Ngành nuôi trồng thủy sản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình nuôi ven bờ sang nuôi biển xa bờ. Xu hướng này không chỉ giúp giảm áp lực lên các vùng nuôi truyền thống mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên biển rộng […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện mặt trời, việc đánh giá chính xác tài nguyên năng lượng mặt trời là cơ sở quan trọng để xác định tiềm năng khai thác, lựa chọn công nghệ và dự báo hiệu suất vận hành. Không chỉ cần biết một khu vực có nhiều nắng, […]
Dịch bệnh và biến động chất lượng nước ngày càng trở thành thách thức lớn đối với ngành nuôi tôm, việc tìm kiếm những mô hình nuôi bền vững, kiểm soát tốt môi trường và giảm rủi ro cho tôm ngày càng được quan tâm. Mô hình Aquamimicry nuôi tôm hiệu quả là một hướng […]
Carbon xanh ven biển là lượng carbon được hấp thụ, lưu trữ và tích tụ trong các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, đầm lầy nước mặn và thảm cỏ biển. Đây là những hệ sinh thái có khả năng hấp thụ CO₂ từ khí quyển, đồng thời lưu giữ carbon trong […]
Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế, ESG trong nông nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã. Không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí đánh giá phát […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài và nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm, tổn thất nước vùng trồng đang trở thành bài toán lớn đối với ngành nông nghiệp. Việc thất thoát nước không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng […]
Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, tiêu chuẩn ESG không còn là khái niệm dành riêng cho các tập đoàn đa quốc gia mà đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và các tổ chức tài […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, bảo vệ rừng không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ carbon. Chính vì vậy, REDD+ được cộng đồng quốc tế xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm giảm […]
AWD (Alternate Wetting and Drying) hay kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ là phương pháp quản lý nước trong canh tác lúa được Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khuyến nghị nhằm tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính và vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Thay vì duy trì […]
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, phát thải khí nhà kính đang trở thành một trong những vấn đề được các quốc gia, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới đặc biệt quan tâm. Việc gia tăng lượng khí nhà kính trong khí quyển không chỉ làm Trái đất nóng lên […]
