Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tại Việt Nam ngày càng tăng cao, các giải pháp năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng tất yếu. Bên cạnh điện gió và điện mặt trời trên mặt đất, dự án điện mặt trời nổi đang nổi lên như một hướng đi chiến lược, vừa tận dụng hiệu quả mặt nước sẵn có, vừa giảm áp lực sử dụng đất. Với lợi thế địa lý và hệ thống hồ thủy điện phong phú, Việt Nam được đánh giá là thị trường giàu tiềm năng cho mô hình điện mặt trời nổi phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Hãy cùng LASI tìm hiểu chi tiết về các dự án mặt trời nổi tại Việt Nam trong bài viết dưới đây.

Điện mặt trời nổi là mô hình lắp đặt các tấm pin quang điện trên bề mặt ao, hồ, hồ chứa thủy điện hoặc các vùng nước nhân tạo. Mô hình này không chỉ tạo ra điện năng sạch mà còn góp phần hạn chế bốc hơi nước, cải thiện hiệu suất vận hành của các tấm pin nhờ hiệu ứng làm mát tự nhiên từ mặt nước. Trong vài năm gần đây, dự án điện mặt trời nổi tại Việt Nam đã được quan tâm đầu tư và triển khai tại nhiều địa phương.
Sự phát triển của các dự án này không diễn ra một cách ngẫu nhiên mà gắn liền với định hướng chuyển dịch năng lượng quốc gia. Chính phủ Việt Nam đã nhiều lần khẳng định vai trò của năng lượng tái tạo trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính. Trong bức tranh chung đó, điện mặt trời nổi được xem là một mảnh ghép quan trọng.
Trước khi đi sâu vào các dự án cụ thể, cần hiểu rõ cách thức vận hành của hệ thống điện mặt trời nổi. Về cơ bản, hệ thống này sử dụng các tấm pin mặt trời được gắn trên khung phao chuyên dụng, nổi ổn định trên mặt nước và được neo cố định. Dòng điện tạo ra sẽ được dẫn về trạm biến áp và hòa vào lưới điện quốc gia.
Nguyên lý hoạt động của điện mặt trời nổi tương tự như điện mặt trời trên mặt đất, tuy nhiên môi trường nước mang lại nhiều lợi thế. Nhiệt độ thấp hơn giúp tấm pin duy trì hiệu suất cao hơn trong thời gian dài. Ngoài ra, việc tận dụng mặt nước giúp giảm chi phí giải phóng mặt bằng và hạn chế xung đột sử dụng đất.

Việt Nam sở hữu mạng lưới hồ thủy điện, hồ chứa nước tưới tiêu và ao hồ nuôi trồng thủy sản trải dài khắp cả nước. Đây là điều kiện lý tưởng để triển khai dự án điện mặt trời nổi với quy mô lớn. Đặc biệt, nhiều hồ thủy điện có diện tích mặt nước rộng nhưng chưa được khai thác hiệu quả về mặt năng lượng.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, Việt Nam còn có lợi thế về cường độ bức xạ mặt trời ổn định quanh năm. Kết hợp giữa nguồn nước sẵn có và ánh nắng dồi dào, các dự án điện mặt trời nổi có khả năng mang lại hiệu quả kinh tế cao và ổn định trong dài hạn.
>> Xem thêm: Vì Sao Nhiều Quốc Gia Đông Nam Á Lựa Chọn Điện Mặt Trời Nổi
Thực tế triển khai đã chứng minh tiềm năng của điện mặt trời nổi không chỉ nằm trên lý thuyết. Nhiều dự án điện mặt trời nổi tại Việt Nam đã được đầu tư bài bản, vận hành hiệu quả và đóng góp tích cực cho hệ thống điện quốc gia.

Dự án điện mặt trời nổi hồ Đa Mi là dự án tiên phong và tiêu biểu nhất tại Việt Nam hiện nay. Hồ Đa Mi là hồ chứa thủy điện có mực nước ổn định quanh năm, rất phù hợp để triển khai hệ thống pin mặt trời nổi trên diện tích mặt nước lớn. Việc kết hợp điện mặt trời nổi với thủy điện giúp tối ưu hiệu quả khai thác năng lượng tái tạo mà không làm phát sinh nhu cầu sử dụng đất.
Dự án bắt đầu vận hành từ năm 2019 với công suất khoảng bốn mươi bảy phẩy năm megawatt, cung cấp gần bảy mươi triệu kilowatt giờ điện mỗi năm cho lưới điện quốc gia. Quá trình vận hành thực tế tại hồ Đa Mi đã chứng minh tính khả thi kỹ thuật của mô hình điện mặt trời nổi trong điều kiện khí tượng thủy văn Việt Nam, đồng thời tạo tiền đề quan trọng để nhân rộng mô hình này trong tương lai.
Tiếp nối thành công hồ Đa Mi, dự án điện mặt trời nổi hồ Buôn Kuôp do EVNGENCO 3 đề xuất đang nghiên cứu triển khai. Hồ Buôn Kuôp có diện tích mặt nước lớn, mực nước sâu và ổn định, thuận lợi lắp đặt pin nổi. Dự án dự kiến công suất khoảng năm mươi megawatt và hiện trong giai đoạn đánh giá tác động môi trường. Công tác khảo sát tập trung vào chất lượng nước, hệ sinh thái và hoạt động nuôi trồng thủy sản. Đồng thời, các giải pháp chống ăn mòn, neo giữ và bảo trì hệ thống đang được hoàn thiện để đảm bảo vận hành lâu dài.
Hồ Srê Pôk là một trong những địa điểm tiếp theo được xem xét triển khai dự án điện mặt trời nổi tại khu vực Tây Nguyên. Với công suất dự kiến khoảng năm mươi megawatt, dự án được đánh giá có tiềm năng nhờ khu vực này sở hữu lượng bức xạ mặt trời cao và điều kiện khí hậu tương đối ổn định.
Hiện nay, dự án vẫn đang trong giai đoạn khảo sát kỹ thuật và đánh giá tác động môi trường. Các vấn đề trọng tâm bao gồm khả năng kết nối lưới điện, chi phí đầu tư và phương án thi công phù hợp với mực nước dao động theo mùa. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng ngay từ đầu giúp giảm thiểu rủi ro vận hành và nâng cao tính bền vững của dự án trong dài hạn.

Ngoài các dự án quy mô lớn, nhiều địa phương trên cả nước cũng đang nghiên cứu triển khai các dự án điện mặt trời nổi tại các hồ chứa nhỏ và hồ tưới tiêu. Các dự án này chủ yếu mang tính thử nghiệm, nhằm đánh giá hiệu quả kỹ thuật và khả năng thích ứng với điều kiện khí tượng thủy văn từng vùng.
Việc triển khai đa dạng dự án ở nhiều khu vực khác nhau giúp tích lũy dữ liệu thực tế, hoàn thiện thiết kế công nghệ và xây dựng cơ sở cho việc phát triển các dự án quy mô lớn trong tương lai, hướng tới mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo bền vững tại Việt Nam.
>> Xem thêm: Vì Sao Điện Mặt Trời Nổi Ngày Càng Được Quan Tâm
Điện mặt trời nổi là mô hình lắp đặt pin quang điện trên bề mặt ao, hồ và hồ chứa thủy điện, tạo ra nguồn điện sạch và bền vững. Mô hình này giúp hạn chế hiện tượng bốc hơi nước tự nhiên và góp phần bảo vệ tài nguyên nước. Nhờ hiệu ứng làm mát từ mặt nước, các tấm pin vận hành ổn định và đạt hiệu suất cao hơn. Trong những năm gần đây, dự án điện mặt trời nổi tại Việt Nam ngày càng được nhiều địa phương quan tâm và triển khai.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Ngành tôm Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu thủy sản và đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó là áp lực ngày càng lớn về phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng và tác động đến môi trường. […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, sự tích tụ của chất hữu cơ, vi khuẩn, virus, nấm và các khí độc như NH₃, H₂S hay NO₂ có thể làm suy giảm môi trường nuôi, gia tăng nguy cơ dịch bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Vì vậy, việc ứng […]
Các quốc gia và doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc đo lường và quản lý phát thải khí nhà kính ngày càng trở nên quan trọng. Một trong những khái niệm nền tảng được sử dụng trong kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và […]
Nuôi tôm hiện đại không chỉ phụ thuộc vào con giống hay thức ăn mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ chất lượng nguồn nước. Trong đó, xử lý ao lắng nuôi tôm là bước quan trọng giúp loại bỏ tạp chất, giảm mầm bệnh và tạo nguồn nước ổn định trước khi cấp […]
Nuôi tôm hiện đại đang chuyển dịch theo hướng an toàn sinh học, giảm sử dụng hóa chất và tối ưu chất lượng nước nhằm nâng cao năng suất cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu. Trong đó, ứng dụng công nghệ ozone trên tôm ngày càng được nhiều đơn vị nghiên cứu […]
Nuôi tôm công nghệ cao đang ngày càng phát triển theo hướng bền vững, chú trọng kiểm soát môi trường nước nhằm nâng cao năng suất và hạn chế dịch bệnh. Trong đó, công nghệ Ozone trong nuôi tôm được xem là một trong những giải pháp xử lý nước tiên tiến, giúp cải thiện […]
Trong nuôi tôm công nghệ cao, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế của cả vụ nuôi. Khi mật độ nuôi ngày càng lớn, lượng chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và các hợp chất ô nhiễm cũng tăng nhanh, […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nguồn nước quyết định trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng, sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm, cá. Nguồn nước đầu vào nếu chứa nhiều chất rắn lơ lửng, chất hữu cơ, vi sinh vật gây hại hoặc các hợp chất độc hại sẽ […]
Đại dương được ví như “lá phổi xanh” của Trái Đất khi hấp thụ khoảng 25-30% lượng khí CO₂ do con người phát thải mỗi năm. Nhờ khả năng này, đại dương góp phần làm chậm quá trình nóng lên toàn cầu. Tuy nhiên, việc hấp thụ quá nhiều CO₂ cũng đang kéo theo một […]
Ngành điện gió phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, yêu cầu về dữ liệu gió chính xác ngày càng trở nên quan trọng. Chỉ một sai số nhỏ trong quá trình khảo sát cũng có thể ảnh hưởng đến sản lượng điện, hiệu quả đầu tư và tuổi thọ của toàn bộ dự án. […]
Ngành năng lượng tái tạo phát triển mạnh mẽ, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió là yếu tố quyết định đến hiệu quả đầu tư của một dự án điện gió. Đặc biệt, khi các dự án ngày càng mở rộng sang những khu vực có địa hình phức tạp hoặc ngoài khơi, […]
[English caption below] Nhằm mang đến góc nhìn toàn diện về công nghệ #đo_quang_hợp hiện đại trong nghiên cứu nông nghiệp, sinh thái và môi trường, LASI tổ chức chuỗi Seminar với nhiều nội dung chuyên sâu, tạo cơ hội để các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu viên và doanh nghiệp cùng trao […]