Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh kế và phát triển kinh tế bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam từng bước phát triển thị trường carbon, các mô hình trồng rừng, quản lý rừng bền vững và nâng cao trữ lượng carbon đang mở ra cơ hội mới cho chủ rừng. Đặc biệt, việc chuyển đổi phương thức quản lý rừng theo hướng kéo dài chu kỳ sinh trưởng và sản xuất gỗ lớn có thể góp phần gia tăng đáng kể lượng carbon được lưu trữ trong sinh khối rừng.
Hấp thụ carbon rừng là quá trình cây xanh hấp thụ khí CO₂ từ khí quyển thông qua quá trình quang hợp, sau đó lưu trữ carbon trong thân, cành, lá, rễ và đất rừng. Khi rừng phát triển, lượng carbon được tích lũy trong hệ sinh thái có thể tăng lên.
Rừng vì vậy được xem là một bể hấp thụ và lưu trữ carbon tự nhiên. Khả năng hấp thụ carbon phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loài cây, tuổi rừng, mật độ cây, điều kiện đất đai, khí hậu, phương thức quản lý và thời gian duy trì rừng. Bên cạnh việc hấp thụ CO₂, rừng còn mang lại nhiều lợi ích khác như bảo vệ đất, điều tiết nguồn nước, hạn chế xói mòn, duy trì đa dạng sinh học và tạo sinh kế cho cộng đồng.
Hiện nay, thị trường carbon trên thế giới có thể được chia thành hai nhóm chính: thị trường carbon tự nguyện và thị trường carbon bắt buộc. Thị trường carbon tự nguyện cung cấp các tín chỉ carbon cho các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân có nhu cầu bù đắp lượng phát thải. Trong khi đó, thị trường carbon bắt buộc được hình thành dựa trên quy định pháp luật và áp dụng đối với những ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý phát thải.
Tại Việt Nam, Chính phủ đã định hướng phát triển hệ thống giao dịch phát thải. Theo thông tin được cung cấp, giai đoạn thí điểm hệ thống giao dịch phát thải được đặt mục tiêu triển khai từ cuối năm 2025 đối với một số lĩnh vực như nhiệt điện, xi măng và thép, hướng tới vận hành đầy đủ từ năm 2029. Trong bối cảnh đó, các dự án rừng có khả năng chứng minh lượng carbon hấp thụ và lưu trữ có thể trở thành một nguồn giá trị mới bên cạnh giá trị kinh tế truyền thống của lâm nghiệp.
Mô hình quản lý rừng bền vững (SFM) được đánh giá là hướng tiếp cận phù hợp với nhiều chủ rừng tại Việt Nam, đặc biệt đối với các vùng trồng keo. Một trong những thay đổi đáng chú ý là chuyển từ mô hình sản xuất sinh khối keo trong chu kỳ ngắn sang mô hình sản xuất gỗ lớn với chu kỳ dài hơn.
Theo thông tin cung cấp, với chu kỳ 11 năm, trữ lượng carbon có thể đạt khoảng 221 tấn CO₂/ha, trong khi chu kỳ 5 năm chỉ đạt khoảng 78 tấn CO₂/ha. Sự khác biệt này cho thấy thời gian sinh trưởng có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tích lũy carbon của rừng. Khi rừng được duy trì lâu hơn và quản lý phù hợp, lượng sinh khối tích lũy cũng có thể tăng, từ đó nâng cao tiềm năng lưu trữ carbon. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng khu rừng, phương pháp tính toán và tiêu chuẩn được áp dụng.
>> Xem thêm: Blue Carbon Là Gì? Tại Sao Blue Carbon Lại Quan Trọng?
Để một dự án trồng rừng có thể tạo ra tín chỉ carbon có giá trị, việc chứng minh lượng carbon hấp thụ là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Trong đó, hệ thống đo lường, báo cáo và xác minh (MRV) đóng vai trò nền tảng. MRV giúp xác định lượng carbon được hấp thụ, theo dõi sự thay đổi trữ lượng carbon theo thời gian và cung cấp cơ sở để bên thứ ba kiểm tra kết quả.
Các tiêu chuẩn quốc tế như Tiêu chuẩn Carbon Tự nguyện của Verra (VCS) và Gold Standard cung cấp những phương pháp và yêu cầu liên quan đến việc đánh giá, xác minh các hoạt động giảm phát thải và hấp thụ carbon trong lĩnh vực lâm nghiệp. Do đó, chủ rừng không chỉ cần quan tâm đến việc trồng và chăm sóc rừng mà còn phải xây dựng được hệ thống dữ liệu đầy đủ, minh bạch và có khả năng kiểm chứng.
Phát triển các dự án hấp thụ carbon rừng có thể mang lại nhiều giá trị đồng thời.
Khi lượng carbon hấp thụ được đo lường và xác minh theo tiêu chuẩn phù hợp, dự án có thể tạo ra tín chỉ carbon. Đây có thể trở thành nguồn doanh thu bổ sung bên cạnh giá trị từ khai thác lâm sản.
Thay vì chỉ đánh giá rừng dựa trên sản lượng gỗ, mô hình quản lý bền vững cho phép nhìn nhận rừng như một tài sản đa giá trị, bao gồm gỗ, carbon, đa dạng sinh học, đất, nước và các dịch vụ hệ sinh thái.
Gia tăng lượng carbon được hấp thụ và lưu trữ trong rừng góp phần cân bằng một phần lượng khí nhà kính phát thải từ các hoạt động kinh tế, đồng thời hỗ trợ các mục tiêu khí hậu của Việt Nam.
Một dự án rừng được quản lý tốt không chỉ tạo tín chỉ carbon mà còn có thể góp phần bảo vệ đa dạng sinh học, cải thiện đất, duy trì nguồn nước và tạo thêm sinh kế cho cộng đồng địa phương.
>> Xem thêm: REDD+ Là Gì? Cơ Chế Hoạt Động
Hấp thụ carbon rừng đang mở ra một hướng phát triển mới cho ngành lâm nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp. Việc trồng rừng kết hợp quản lý rừng bền vững không chỉ giúp tăng lượng carbon được lưu trữ mà còn tạo thêm giá trị kinh tế, môi trường và xã hội.
Trong thời gian tới, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, các dự án cần được xây dựng trên nền tảng quản lý rừng dài hạn, hệ thống MRV minh bạch, dữ liệu đáng tin cậy và tiêu chuẩn carbon phù hợp. Khi những yếu tố này được kết hợp đồng bộ, rừng không chỉ là nguồn tài nguyên lâm nghiệp mà còn có thể trở thành một phần quan trọng trong chiến lược giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh của Việt Nam.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
Giảm phát thải vùng nguyên liệu đang trở thành một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào năng suất, nông nghiệp hiện nay […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, vùng nguyên liệu phát thải thấp đang trở thành một hướng đi chiến lược của nông nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp nhằm giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn […]
Hiện tượng tôm chết sớm là một trong những rủi ro lớn trong nuôi tôm, đặc biệt ở giai đoạn đầu của vụ nuôi. Tôm suy yếu hoặc chết hàng loạt không chỉ làm giảm tỷ lệ sống mà còn khiến người nuôi gia tăng chi phí xử lý, kéo dài thời gian chăm sóc […]
Dấu chân carbon sản phẩm tôm đang trở thành một trong những vấn đề được ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản quan tâm khi thị trường ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và truy xuất nguồn gốc. Việc xác định lượng phát thải trong […]
Sự phát triển nhanh của điện gió ngoài khơi đang mở ra tiềm năng lớn trong quá trình chuyển dịch sang nguồn năng lượng sạch. Tuy nhiên, khác với các dự án trên đất liền, việc đo gió ngoài khơi phải đối mặt với nhiều điều kiện phức tạp như khoảng cách xa bờ, sóng […]
Trong hoạt động hàng hải, khả năng xác định nhanh vị trí và hướng phát tín hiệu khẩn cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác tìm kiếm cứu nạn trên biển. Trong điều kiện thời tiết phức tạp, tầm nhìn hạn chế hoặc khu vực hoạt động rộng, việc chỉ […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng để xác định tiềm năng khu vực, lựa chọn vị trí turbine và ước tính sản lượng điện có thể khai thác. Tuy nhiên, tại những khu vực có địa hình phức tạp hoặc dự án […]
Ứng dụng ESG đang trở thành một trong những định hướng quan trọng đối với doanh nghiệp nông nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh và bền vững. Không chỉ tập trung vào hiệu quả kinh tế, doanh nghiệp ngày càng phải quan tâm đến tác động môi trường, trách […]
Hiệu quả sử dụng nước đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp bền vững. Biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, hạn hán và tình trạng suy giảm nguồn nước khiến bài toán sử dụng nước tiết kiệm, đúng thời điểm và đúng nhu cầu […]
Trong quá trình phát triển dự án điện gió, đo gió là một trong những bước quan trọng để đánh giá tiềm năng tài nguyên gió, lựa chọn vị trí, xác định quy mô và tính toán hiệu quả đầu tư. Theo phương pháp truyền thống, chủ đầu tư thường sử dụng cột đo gió […]
