Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng hấp thụ carbon đang trở thành mục tiêu ưu tiên của nhiều quốc gia. Bên cạnh rừng trên cạn, các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm lầy nước mặn đang được đánh giá là những “bể chứa carbon” tự nhiên có hiệu quả vượt trội. Đây cũng chính là nền tảng của khái niệm Carbon xanh (Blue Carbon).

Không chỉ góp phần giảm phát thải CO₂, Carbon xanh còn mang lại nhiều lợi ích về bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ bờ biển, phát triển sinh kế cộng đồng và tạo cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon. Vậy Carbon xanh là gì và vì sao ngày càng được quan tâm trong chiến lược phát triển bền vững?

Vì sao Carbon xanh ngày càng quan trọng?

Đại dương được xem là “lá phổi xanh” của hành tinh khi hấp thụ khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa do biến đổi khí hậu và khoảng 23% lượng CO₂ phát thải từ các hoạt động của con người. Trong đó, các hệ sinh thái Carbon xanh chỉ chiếm khoảng 2% diện tích bề mặt đại dương nhưng lại lưu giữ tới 50% tổng lượng carbon mà đại dương hấp thụ.

Khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon vượt trội giúp Carbon xanh trở thành một trong những giải pháp tự nhiên quan trọng nhất nhằm giảm phát thải khí nhà kính, hỗ trợ các quốc gia thực hiện mục tiêu Net Zero và các cam kết theo Hiệp định Paris.

Carbon xanh có khả năng lưu trữ carbon vượt trội

Điểm khác biệt lớn nhất của Carbon xanh là khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon với hiệu quả cao hơn nhiều so với các hệ sinh thái trên cạn. Mặc dù chỉ chiếm một phần rất nhỏ diện tích đại dương, các hệ sinh thái như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm lầy nước mặn lại có tốc độ hấp thụ carbon rất lớn, đồng thời lưu giữ carbon trong lớp trầm tích dưới đáy biển trong thời gian hàng trăm đến hàng nghìn năm.

Trong đó, rừng ngập mặn được xem là một trong những bể chứa carbon tự nhiên hiệu quả nhất khi một hecta rừng ngập mặn có thể lưu trữ lượng carbon cao gấp khoảng 5 lần so với một hecta rừng trên đất liền. Bên cạnh đó, thảm cỏ biển cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hấp thụ và cô lập carbon. Theo nhiều nghiên cứu, nếu ngăn chặn được tình trạng suy thoái thảm cỏ biển trên phạm vi toàn cầu, mỗi năm có thể giảm khoảng 650 triệu tấn CO₂, tương đương lượng phát thải hằng năm của toàn bộ ngành vận tải biển thế giới.

Chính khả năng lưu trữ carbon vượt trội này đã giúp Carbon xanh trở thành một trong những giải pháp tự nhiên đầy tiềm năng để giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Carbon xanh góp phần phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ cộng đồng

Giá trị của Carbon xanh không chỉ nằm ở khả năng hấp thụ khí nhà kính mà còn mang đến nhiều lợi ích về môi trường và xã hội. Các hệ sinh thái như rừng ngập mặn giúp giảm xói lở bờ biển, hạn chế tác động của bão, giảm nguy cơ ngập lụt, bảo vệ đa dạng sinh học và tạo môi trường sinh sản cho nhiều loài thủy sản. Đồng thời, chúng còn góp phần đảm bảo sinh kế, tạo việc làm và nâng cao an ninh lương thực cho cộng đồng ven biển.

Theo Báo cáo The Changing Wealth of Nations, hệ sinh thái rừng ngập mặn hiện đang bảo vệ hơn 6 triệu người khỏi lũ lụt mỗi năm, đồng thời giúp giảm khoảng 24 tỷ USD thiệt hại tài sản trên toàn cầu.

Bảo tồn và phát triển rừng ngập mặn

Carbon xanh tạo cơ hội phát triển thị trường tín chỉ carbon

Khi được bảo tồn và phục hồi đúng cách, các hệ sinh thái Carbon xanh có thể tạo ra tín chỉ carbon chất lượng cao sau khi được đo lường, kiểm kê và xác minh theo các tiêu chuẩn quốc tế. Các tín chỉ này có thể được giao dịch trên thị trường carbon tự nguyện hoặc thị trường carbon bắt buộc, tạo thêm nguồn thu nhập cho địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia bảo vệ hệ sinh thái ven biển. Đây được xem là hướng đi giúp kết hợp giữa phát triển kinh tế với bảo tồn thiên nhiên, đồng thời thúc đẩy các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế thị trường.

Những thách thức trong bảo tồn và phát triển Carbon xanh

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, các hệ sinh thái Carbon xanh trên thế giới đang bị suy giảm nghiêm trọng. Trong thế kỷ XX, hơn 50% diện tích đầm lầy nước mặn nguyên sinh đã biến mất. Khoảng 35% rừng ngập mặn bị phá hủy trong những năm 1980 – 1990 và gần 25% diện tích thảm cỏ biển trên toàn cầu cũng đã bị mất.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là việc đo lường và xác minh lượng carbon lưu trữ vẫn còn nhiều khó khăn. So với rừng trên cạn, phương pháp đánh giá Carbon xanh vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện do mỗi hệ sinh thái có khả năng hấp thụ carbon khác nhau.

Ngoài ra, việc đảm bảo tính bền vững của các dự án Carbon xanh cũng là thách thức lớn. Các hệ sinh thái biển có mối liên kết chặt chẽ với hoạt động trên đất liền. Chẳng hạn, việc xây dựng đập thủy điện có thể làm thay đổi dòng chảy, giảm lượng phù sa về vùng cửa sông, ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng ngập mặn và làm giảm khả năng hấp thụ carbon của hệ sinh thái.

>> Xem thêm: Giải Pháp Hiệu Quả Để Giảm Thiểu Dấu Chân Carbon Cho Doanh Nghiệp

Kết luận

Carbon xanh không chỉ là giải pháp tự nhiên giúp hấp thụ và lưu trữ lượng lớn khí CO₂ mà còn góp phần phục hồi hệ sinh thái ven biển, bảo vệ đa dạng sinh học, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và tạo ra giá trị kinh tế thông qua thị trường tín chỉ carbon. Trong bối cảnh thế giới hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc bảo tồn và phát triển các hệ sinh thái Carbon xanh sẽ ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline:094 200 6566 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn