Ngành tôm Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu thủy sản và đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó là áp lực ngày càng lớn về phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng và tác động đến môi trường. Trong khi các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn phát triển bền vững, việc giảm dấu chân carbon trong nuôi trồng tôm không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Vậy dấu chân carbon là gì và ngành tôm cần làm gì để giảm phát thải hiệu quả?
Dấu chân carbon (Carbon Footprint) là tổng lượng khí nhà kính phát sinh trực tiếp và gián tiếp trong toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ, được quy đổi về đơn vị tấn CO₂ tương đương (CO₂e). Các loại khí nhà kính phổ biến bao gồm CO₂, CH₄ (methane), N₂O (nitrous oxide), CFCs, O₃ và nhiều loại khí khác có khả năng gây nóng lên toàn cầu.
Theo thống kê, năm 2019, lượng phát thải khí nhà kính do con người tạo ra trên toàn thế giới đạt khoảng 54 tỷ tấn CO₂, trong đó riêng lĩnh vực nông nghiệp phát thải khoảng 13,7 tỷ tấn CO₂. Tại Việt Nam, giai đoạn 2000-2020, lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất phát thải trung bình khoảng 96,7 triệu tấn CO₂, chiếm gần 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính của cả nước. Đối với ngành nuôi tôm, việc xác định và giảm dấu chân carbon không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn là yêu cầu quan trọng để đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.
Nuôi tôm là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến phát thải carbon. Hàm lượng CO₂ cao trong môi trường nuôi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng, sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm. Đồng thời, quá trình sản xuất cũng phát sinh lượng khí nhà kính đáng kể thông qua tiêu thụ điện năng, thức ăn, xử lý nước và các hoạt động vận hành. Bên cạnh đó, ngành thủy sản nói chung còn tạo ra lượng lớn chất hữu cơ phát sinh trong quá trình nuôi.
>> Xem thêm: Phần Mềm Nhận Dạng Kích Thước Và Bệnh Tôm
IDH đang phối hợp với nhiều đối tác xây dựng lộ trình giảm phát thải môi trường thông qua công cụ Đánh giá Vòng đời sản phẩm (Life Cycle Assessment – LCA). Phương pháp này giúp tính toán dấu chân môi trường của sản phẩm từ giai đoạn đầu vào cho đến khâu bán lẻ, qua đó xác định các “điểm nóng” phát thải để triển khai các giải pháp giảm thiểu phù hợp. Đối với Việt Nam, IDH ưu tiên hỗ trợ chuỗi cung ứng tôm và cá tra tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Diễn đàn Kinh doanh Đồng bằng sông Cửu Long năm 2024, nhiều doanh nghiệp Việt Nam và Hà Lan đã ký kết các biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy phát triển thủy sản bền vững.
Một số dự án tiêu biểu gồm:
Những chương trình này góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ và giảm phát thải trong toàn chuỗi sản xuất.
Một trong những hướng đi nổi bật là phát triển mô hình nuôi tôm kết hợp bảo tồn rừng ngập mặn. Các đơn vị như Van Oord, Rynan Aquaculture, Larive International và OpenAsia đang phối hợp xây dựng mô hình thử nghiệm nhằm tối ưu hóa việc kết hợp giữa nuôi tôm và hệ sinh thái rừng ngập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long. Mô hình này hướng đến mục tiêu cân bằng giữa năng suất nuôi, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và giảm phát thải carbon.
Mô hình nuôi tôm gắn với rừng ngập mặn
Ngân hàng Phát triển Doanh nhân Hà Lan (FMO) dự kiến tài trợ 15 triệu USD cho Công ty Cổ phần Camimex triển khai dự án “Phát triển tôm rừng bền vững DFCD-Camimex”. Theo kế hoạch, dự án sẽ mở rộng vùng nuôi tôm hữu cơ với khoảng 3.000 hộ nuôi, trên diện tích 10.000 ha rừng ngập mặn. Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc phát triển các mô hình nuôi có lượng phát thải thấp và gia tăng giá trị xuất khẩu.
LASI cung cấp dịch vụ đo đạc dấu chân carbon cho sản phẩm tôm theo các phương pháp và tiêu chuẩn quốc tế. Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp thu thập dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào, quá trình nuôi, sử dụng năng lượng, thức ăn, xử lý nước đến vận chuyển và chế biến, qua đó tính toán chính xác lượng phát thải khí nhà kính của từng sản phẩm.
Không chỉ dừng lại ở việc tính toán phát thải, LASI còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc phân tích các nguồn phát thải chính, xây dựng đường cơ sở carbon, đề xuất giải pháp giảm phát thải và hoàn thiện hồ sơ báo cáo, góp phần đáp ứng các yêu cầu về truy xuất dấu chân carbon của thị trường xuất khẩu.
>> Xem thêm: Giải Pháp Lồng Nuôi Biển Công Nghiệp Công Nghệ Cao
Trong khi các quy định về phát thải khí nhà kính ngày càng được siết chặt, giảm dấu chân carbon trong nuôi trồng tôm là xu hướng tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam. Liên hệ LASI ngay hôm nay để được hỗ trợ và tư vấn!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, sự tích tụ của chất hữu cơ, vi khuẩn, virus, nấm và các khí độc như NH₃, H₂S hay NO₂ có thể làm suy giảm môi trường nuôi, gia tăng nguy cơ dịch bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Vì vậy, việc ứng […]
Các quốc gia và doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc đo lường và quản lý phát thải khí nhà kính ngày càng trở nên quan trọng. Một trong những khái niệm nền tảng được sử dụng trong kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và […]
Nuôi tôm hiện đại không chỉ phụ thuộc vào con giống hay thức ăn mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ chất lượng nguồn nước. Trong đó, xử lý ao lắng nuôi tôm là bước quan trọng giúp loại bỏ tạp chất, giảm mầm bệnh và tạo nguồn nước ổn định trước khi cấp […]
Nuôi tôm hiện đại đang chuyển dịch theo hướng an toàn sinh học, giảm sử dụng hóa chất và tối ưu chất lượng nước nhằm nâng cao năng suất cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu. Trong đó, ứng dụng công nghệ ozone trên tôm ngày càng được nhiều đơn vị nghiên cứu […]
Nuôi tôm công nghệ cao đang ngày càng phát triển theo hướng bền vững, chú trọng kiểm soát môi trường nước nhằm nâng cao năng suất và hạn chế dịch bệnh. Trong đó, công nghệ Ozone trong nuôi tôm được xem là một trong những giải pháp xử lý nước tiên tiến, giúp cải thiện […]
Trong nuôi tôm công nghệ cao, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế của cả vụ nuôi. Khi mật độ nuôi ngày càng lớn, lượng chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và các hợp chất ô nhiễm cũng tăng nhanh, […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nguồn nước quyết định trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng, sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm, cá. Nguồn nước đầu vào nếu chứa nhiều chất rắn lơ lửng, chất hữu cơ, vi sinh vật gây hại hoặc các hợp chất độc hại sẽ […]
Đại dương được ví như “lá phổi xanh” của Trái Đất khi hấp thụ khoảng 25-30% lượng khí CO₂ do con người phát thải mỗi năm. Nhờ khả năng này, đại dương góp phần làm chậm quá trình nóng lên toàn cầu. Tuy nhiên, việc hấp thụ quá nhiều CO₂ cũng đang kéo theo một […]
Ngành điện gió phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, yêu cầu về dữ liệu gió chính xác ngày càng trở nên quan trọng. Chỉ một sai số nhỏ trong quá trình khảo sát cũng có thể ảnh hưởng đến sản lượng điện, hiệu quả đầu tư và tuổi thọ của toàn bộ dự án. […]
Ngành năng lượng tái tạo phát triển mạnh mẽ, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió là yếu tố quyết định đến hiệu quả đầu tư của một dự án điện gió. Đặc biệt, khi các dự án ngày càng mở rộng sang những khu vực có địa hình phức tạp hoặc ngoài khơi, […]
Trong nghiên cứu sinh lý thực vật và nông nghiệp hiện đại, đo quang hợp là phương pháp quan trọng giúp đánh giá khả năng sinh trưởng, hiệu quả sử dụng nước và mức độ thích nghi của cây trồng trước các điều kiện môi trường khác nhau. Những dữ liệu thu được từ quá […]
Biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, tài nguyên nước suy giảm và yêu cầu sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững ngày càng cao, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý đồng ruộng đã trở thành xu hướng tất yếu. Một trong những giải pháp đang được nhiều trang […]
