Trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu ngày càng chú trọng đến tính bền vững, trách nhiệm xã hội và an toàn thực phẩm, các chứng nhận quốc tế đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc định hình tiêu chuẩn sản xuất và gia tăng tính cạnh tranh. Trong số đó, chứng chỉ ASC (Aquaculture Stewardship Council) được xem là một trong những chứng chỉ uy tín nhất dành cho sản phẩm thủy sản nuôi, đặc biệt là tôm, cá tra, cá hồi, và nhiều đối tượng nuôi khác.

Việc đạt được chứng chỉ ASC không chỉ là minh chứng cho năng lực quản lý của cơ sở nuôi, mà còn là “giấy thông hành” giúp sản phẩm thủy sản dễ dàng tiếp cận EU, Mỹ, Nhật Bản và hệ thống bán lẻ hàng đầu thế giới. Bài viết dưới đây LASI sẽ phân tích toàn diện vai trò của chứng chỉ ASC đối với sản phẩm thủy sản.

Nâng cao uy tín và giá trị thương mại của sản phẩm

Một trong những vai trò quan trọng nhất của chứng chỉ ASC là gia tăng giá trị thương hiệu và giá trị thương mại. Sản phẩm mang logo ASC được người tiêu dùng quốc tế đánh giá cao nhờ:

• Độ tin cậy về an toàn thực phẩm
• Tính minh bạch trong quy trình sản xuất
• Cam kết bền vững
• Giảm thiểu tác động môi trường

Người tiêu dùng tại EU và Bắc Mỹ sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho sản phẩm đạt chứng nhận ASC vì họ tin rằng sản phẩm này xuất phát từ hệ thống nuôi có trách nhiệm và an toàn.

Tăng khả năng tiếp cận các thị trường khó tính

Chứng chỉ ASC đóng vai trò như một “giấy phép ưu tiên” giúp sản phẩm thủy sản dễ dàng thâm nhập vào các thị trường có yêu cầu cao về tính bền vững và an toàn thực phẩm. Nhờ đáp ứng hệ thống tiêu chí nghiêm ngặt, sản phẩm mang chứng nhận ASC thường được các thị trường lớn ưu tiên tiếp nhận, đặc biệt là:

• Thị trường Liên minh Châu Âu (EU) – khu vực đi đầu trong các chính sách tiêu dùng xanh và tiêu chuẩn sản xuất bền vững.
• Hệ thống bán lẻ tại Hoa Kỳ, nơi người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn sản phẩm có chứng nhận sinh thái và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
• Các thị trường Nhật Bản, Canada và Úc, vốn đặt nặng yêu cầu về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và trách nhiệm môi trường.
• Những chuỗi siêu thị toàn cầu như Costco, Carrefour, Tesco hay Metro, nơi việc có chứng nhận ASC gần như trở thành điều kiện tiên quyết để sản phẩm được lên kệ.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu ghi nhận rằng sản phẩm không có ASC thường bị hạn chế tiếp cận, thậm chí bị loại khỏi danh sách mua hàng của các nhà nhập khẩu lớn. Ở những trường hợp khác, sản phẩm chưa có chứng nhận phải trải qua quy trình đánh giá kéo dài, khắt khe hơn và không được ưu tiên trong quá trình phân phối.

>> Xem thêm: Chứng Chỉ ASC – Tiêu Chuẩn Toàn Cầu Cho Nuôi Trồng Thủy Sản

Kiểm soát chặt chẽ chất lượng và an toàn thực phẩm

ASC đặt ra bộ tiêu chí khoa học nhằm đảm bảo sản phẩm đạt chuẩn an toàn sinh học và giảm thiểu kháng sinh:

• Không sử dụng các chất cấm (chloramphenicol, nitrofuran, malachite green)
• Tuân thủ nghiêm ngặt về dư lượng kháng sinh (MRL)

• Kiểm soát vi sinh như Salmonella, Vibrio spp., E. coli

• Quản lý nguồn nước đầu vào – đầu ra

Nhờ đó, thủy sản đạt chứng chỉ ASC thường có chất lượng vượt trội, hạn chế tối đa rủi ro bị cảnh báo RASFF hoặc bị trả hàng.

Thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững

Vai trò này thể hiện rõ ở các tiêu chí:

• Giảm tải môi trường: xử lý chất thải, nước thải trước khi ra môi trường
• Bảo tồn hệ sinh thái ven biển
• Không mở rộng diện tích phá rừng ngập mặn
• Kiểm soát thức ăn nuôi từ nguồn bền vững
• Giảm phát thải khí nhà kính

Việc tuân thủ các tiêu chí này giúp doanh nghiệp vừa phát triển kinh tế, vừa đảm bảo trách nhiệm xã hội – môi trường.

Tăng khả năng truy xuất nguồn gốc – minh bạch chuỗi cung ứng

Sản phẩm thủy sản đạt chứng chỉ ASC phải tuân thủ một hệ thống ghi chép và truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt, đảm bảo tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Các cơ sở nuôi và nhà máy chế biến phải duy trì đầy đủ:

• Nhật ký ao nuôi, bao gồm các thông số môi trường, quản lý thức ăn, mật độ thả và tình trạng sức khỏe thủy sản.
• Lịch sử sử dụng thuốc và hóa chất, ghi rõ chủng loại, liều lượng, thời điểm và mục đích sử dụng.
• Hồ sơ con giống, thể hiện rõ nguồn gốc, tình trạng kiểm dịch và thông tin nhà cung cấp.
• Hồ sơ vận chuyển, theo dõi quá trình di chuyển từ ao nuôi đến cơ sở chế biến hoặc điểm thu mua.
• Hồ sơ chế biến, bao gồm các công đoạn xử lý, bảo quản và kiểm nghiệm chất lượng.
• Mã số lô (LOT) cho từng giai đoạn, đảm bảo khả năng truy ngược từng bước của chuỗi cung ứng.

Nâng cao trách nhiệm xã hội và phúc lợi người lao động

Một trong những trụ cột quan trọng của chứng chỉ ASC là đảm bảo trách nhiệm xã hội trong toàn bộ chuỗi sản xuất. ASC đưa ra hệ thống yêu cầu rõ ràng nhằm bảo vệ quyền lợi và phúc lợi của người lao động, bao gồm:

• Không sử dụng lao động cưỡng bức dưới bất kỳ hình thức nào.

• Không sử dụng lao động trẻ em, tuân thủ đầy đủ các quy định của ILO và pháp luật địa phương.

• Đảm bảo điều kiện làm việc an toàn, trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ, kiểm soát rủi ro nghề nghiệp và tổ chức đào tạo định kỳ.
• Trả lương công bằng, đáp ứng mức lương tối thiểu hoặc mức sống tối thiểu theo quy định từng khu vực.
• Tôn trọng quyền tự do hiệp hội và tham gia công đoàn của người lao động.

Việc tuân thủ những tiêu chí này không chỉ giúp cải thiện môi trường làm việc, mà còn tạo ra chuỗi cung ứng nhân văn, minh bạch và phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững của ngành thủy sản toàn cầu.

>> Xem thêm: Công Nghệ Nuôi Trồng Thủy Sản Thông Minh

Kết luận

Chứng chỉ ASC không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn là cam kết về trách nhiệm môi trường – xã hội và phát triển bền vững của ngành thủy sản. Với vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu, ASC đang trở thành “chìa khóa vàng” giúp sản phẩm thủy sản Việt Nam hội nhập sâu với chuỗi cung ứng quốc tế.

Doanh nghiệp thủy sản cần chủ động đầu tư quy trình, liên kết vùng nuôi và xây dựng chuỗi sản xuất minh bạch để đáp ứng các yêu cầu của ASC, từ đó tăng sức cạnh tranh và đảm bảo phát triển bền vững trong dài hạn.

Liên hệ LASI để được tư vấn và hỗ trợ!

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn