Ngành thủy sản hiện đang giữ vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đóng góp đáng kể vào GDP và xuất khẩu quốc gia. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh kéo theo nhiều vấn đề về môi trường, dịch bệnh và hiệu quả sản xuất. Trong bối cảnh đó, tối ưu hóa phát triển thủy sản trở thành một hướng đi tất yếu. Nó kết hợp giữa công nghệ, quản trị và khoa học môi trường để nâng cao năng suất, chất lượng, đồng thời bảo đảm phát triển bền vững.
Tối ưu hóa phát triển thủy sản (Optimization in Aquaculture Development) là quá trình ứng dụng khoa học – công nghệ và phân tích dữ liệu nhằm tìm ra các phương pháp, mô hình và quy trình nuôi trồng mang lại hiệu suất cao nhất với chi phí và tác động môi trường thấp nhất.
Khác với cách nuôi truyền thống dựa vào kinh nghiệm, phương pháp tối ưu hóa hướng đến quản lý dựa trên dữ liệu. Trong đó mọi yếu tố như chất lượng nước, thức ăn, mật độ nuôi, điều kiện thời tiết, và sức khỏe vật nuôi đều được giám sát và điều chỉnh theo thời gian thực.
Mục tiêu cuối cùng là đạt được ba yếu tố cốt lõi:
Tùy theo quy mô và điều kiện nuôi, có nhiều phương pháp khác nhau đang được triển khai. Trong đó công nghệ số và tự động hóa đóng vai trò trung tâm.
Chất lượng nước là yếu tố sống còn trong mọi mô hình nuôi trồng thủy sản. Việc tối ưu hóa được bắt đầu từ khả năng giám sát và điều khiển các chỉ số môi trường quan trọng như:
Các hệ thống cảm biến tự động kết hợp cùng phần mềm phân tích sẽ thu thập dữ liệu liên tục. Cho phép người nuôi phát hiện sớm biến động bất thường, tránh tình trạng thiếu oxy, ô nhiễm hữu cơ hoặc độc tố gây chết hàng loạt.
Việc giám sát chính xác không chỉ giúp đảm bảo môi trường ổn định mà còn là cơ sở để tự động điều chỉnh chế độ sục khí, cho ăn và xả thải hợp lý. Đây là ba yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất.
Thức ăn chiếm tới 60 – 70% tổng chi phí nuôi trồng thủy sản, do đó việc tối ưu hóa khẩu phần và tần suất cho ăn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Các mô hình hiện đại đang áp dụng:
Kết quả cho thấy việc áp dụng quy trình tối ưu giúp giảm 10–15% chi phí thức ăn. Đồng thời rút ngắn chu kỳ nuôi 5-10% so với cách làm truyền thống.
Trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã phát triển mô hình tối ưu hóa toán học nhằm dự đoán năng suất, rủi ro môi trường và lợi nhuận kinh tế.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) và machine learning đang được ứng dụng để:
AI giúp người nuôi ra quyết định dựa trên bằng chứng khoa học, thay vì cảm tính. Từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu rủi ro.
Một trong những hướng đi tiêu biểu của phương pháp tối ưu hóa phát triển thủy sản là hệ thống nuôi tuần hoàn nước (RAS). RAS cho phép tái sử dụng 90-95% lượng nước, nhờ bộ lọc sinh học, lọc cơ học và khử trùng UV. Nước trong hệ thống được làm sạch liên tục. Duy trì điều kiện lý tưởng cho vật nuôi mà không cần thay nước thường xuyên.
Ưu điểm của RAS:
Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao. Tuy nhiên hiệu quả dài hạn và tính bền vững của RAS đã được chứng minh ở nhiều quốc gia phát triển như Na Uy, Nhật Bản, Singapore.
>> Xem thêm: Nâng Cao Năng Suất Với Nuôi Trồng Thủy Sản Bền Vững
Để đạt hiệu quả tối đa, người nuôi cần xem xét đồng bộ các yếu tố:
Trong tất cả các yếu tố của mô hình tối ưu, oxy hòa tan (DO) luôn được xem là chỉ tiêu môi trường quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của vật nuôi.
Để hỗ trợ người nuôi trong công tác giám sát, LASI đã cung cấp giải pháp cảm biến đo DO thông minh. Ưu điểm nổi bật của cảm biến DO LASI:
Việc ứng dụng cảm biến DO của LASI không chỉ giúp ngăn ngừa rủi ro thiếu oxy – nguyên nhân hàng đầu gây chết hàng loạt trong ao nuôi – mà còn là một bước tiến thực tế trong quá trình tối ưu hóa phát triển thủy sản.
>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản
Tối ưu hóa phát triển thủy sản không chỉ là xu hướng, mà là giải pháp sống còn cho ngành thủy sản Việt Nam trong giai đoạn mới. Khi khoa học, công nghệ và dữ liệu được kết hợp hài hòa, người nuôi có thể nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu rủi ro môi trường và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Liên hệ LASI để được tư vấn và hỗ trợ!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong nhiều năm qua, Liên minh châu Âu (EU) luôn là một trong những thị trường xuất khẩu thủy sản lớn và có giá trị cao đối với Việt Nam. Tuy nhiên, để đưa sản phẩm thủy sản vào thị trường này, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe […]
Khí hậu ngày càng nghiêm trọng, nhu cầu chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và tái tạo đã trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, với lợi thế đường bờ biển dài, tốc độ gió ổn định và tiềm năng lớn, phát triển điện gió bền vững đang […]
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển điện gió ngày càng mạnh mẽ, đo gió và đánh giá tài nguyên gió được xem là bước quan trọng bậc nhất, quyết định trực tiếp đến hiệu quả kỹ thuật, tài chính và khả năng thành công của dự án. Một dự án điện […]
Trong nuôi tôm hiện đại, đặc biệt là các mô hình thâm canh và siêu thâm canh, oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) được xem là yếu tố môi trường quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của tôm. Thực tế cho […]
Hiện nay, nuôi tôm ngày càng chuyển dịch sang mô hình thâm canh và siêu thâm canh, môi trường ao nuôi trở thành yếu tố quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, môi trường ao tôm lại luôn biến động liên tục theo […]
Giá điện ngày càng biến động, áp lực giảm phát thải gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững trở thành tiêu chí bắt buộc, đầu tư điện mặt trời đang nổi lên như một giải pháp chiến lược cho cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình. Không chỉ mang lại lợi ích kinh […]
Ngành thủy sản đang chịu nhiều áp lực từ giá điện tăng, chi phí thức ăn leo thang, rủi ro dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu, bài toán tối ưu chi phí nuôi tôm trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả hộ nuôi lẫn doanh nghiệp […]
Trong những năm gần đây, nuôi trồng tôm công nghệ cao đã và đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, song song với cơ hội là hàng loạt rủi ro trong nuôi tôm: biến động môi trường, dịch bệnh, chi […]
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu, ngành nuôi trồng thủy sản đang đứng trước bài toán đổi mới toàn diện. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao được xem là hướng đi chiến […]
Trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo không còn là một khái niệm xa lạ mà dần trở thành xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước sang năm 2026, bài toán của các chủ đầu tư đã thay đổi: Không chỉ là lắp đặt bao nhiêu […]
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu thụ biến động, việc tìm kiếm giải pháp nuôi tôm bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Nuôi tôm không còn chỉ hướng đến sản lượng, […]
Việc kiểm soát nước dằn tàu không còn là vấn đề tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt trên toàn cầu. Đối với các chủ tàu và đơn vị vận hành, việc nắm vững tiêu chuẩn xả thải nước dằn tàu là yếu tố sống còn để tránh các khoản […]
