Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, công nghệ nuôi trồng thủy sản thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu giúp ngành thủy sản nâng cao năng suất, kiểm soát rủi ro và phát triển bền vững. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống, người nuôi nay có thể ứng dụng cảm biến, hệ thống IoT, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu thời gian thực để theo dõi môi trường nước, kiểm soát chất lượng và tối ưu chi phí vận hành.

Không chỉ giúp tăng hiệu quả sản xuất, công nghệ thông minh còn mở ra hướng đi mới cho ngành thủy sản Việt Nam trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế và xây dựng thương hiệu bền vững trên thị trường toàn cầu.

Những thách thức trong nuôi trồng thủy sản hiện nay

– Tăng trưởng nhưng kèm rủi ro: Việt Nam nằm trong top 5 quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới. Quy mô nuôi trồng ngày càng mở rộng, yêu cầu quản lý ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, 40 – 60% rủi ro về dịch bệnh liên quan đến chất lượng nước

– Giám sát thủ công không còn hiệu quả: Kiểm tra DO, pH thường bằng tay thường tốn công, không liên tục. Không phát hiện kịp thời khi nước thiếu oxy dẫn đến vật nuôi bị sốc, chết hàng loạt. Thiếu cảnh báo sớm → phản ứng chậm → thiệt hại lớn

– Giá điện & nhân công ngày càng tăng: Hệ thống tạo oxy chạy liên tục gây lãng phí điện. Khó kiểm soát chi phí vận hành. Đặc biệt trong các trại nuôi quy mô vừa và nhỏ.

– Đòi hỏi minh bạch & truy xuất nguồn gốc: Thị trường xuất khẩu yêu cầu hồ sơ môi trường nuôi. Yêu cầu từ thị trường quốc tế: như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc đều yêu cầu sản phẩm thủy sản có truy xuất nguồn gốc rõ ràng với các tiêu chuẩn phổ biến như: ASC, BAP, Golbal GAP

Thủy sản thông minh là gì?

Thủy sản thông minh là mô hình nuôi trồng ứng dụng công nghệ số và tự động hóa nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và kiểm soát môi trường nuôi. Mô hình này tích hợp các cảm biến, hệ thống điều khiển tự động và phân tích dữ liệu thời gian thực, giúp người nuôi không chỉ theo dõi mà còn chủ động quản lý toàn bộ quá trình nuôi trồng.

Cụ thể, hệ thống giám sát các chỉ số môi trường nước như: nhiệt độ, pH, độ mặn, oxy hòa tan (DO) theo thời gian thực; từ đó tự động điều chỉnh thiết bị sục khí, cho ăn hoặc cấp nước để duy trì điều kiện tối ưu cho vật nuôi.

Nhờ đó, mô hình thủy sản thông minh giúp giảm rủi ro dịch bệnh, tăng năng suất, đồng thời đảm bảo truy xuất nguồn gốc – yếu tố quan trọng để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế và hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững.

>> Xem thêm: Oxy Hòa Tan – Yếu Tố Quan Trọng Cho Một Vụ Tôm Thành Công

Cảm biến DO – Giải pháp nuôi trồng thủy sản thông minh

DO là gì?

DO (Dissolved Oxygen) là chỉ số thể hiện lượng oxy hòa tan trong nước, được đo bằng đơn vị mg/L. Đây là yếu tố thiết yếu cho sự sống của các loài thủy sản như tôm, cá.

Khi nồng độ DO giảm thấp, tôm cá sẽ giảm ăn, chậm lớn, dễ mắc bệnh do suy giảm miễn dịch, thậm chí có thể chết hàng loạt nếu tình trạng kéo dài. Vì vậy, việc duy trì DO ở mức tối ưu là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và hiệu quả nuôi trồng.

Ngưỡng DO cần chú ý

• > 5 mg/L: Mức tốt, tôm cá sinh trưởng khỏe mạnh, ăn mạnh, tăng trưởng nhanh.
•  3 – 5 mg/L: Mức cảnh báo, cần theo dõi chặt chẽ và tăng cường sục khí, đặc biệt vào ban đêm.
• < 3 mg/L: Mức nguy hiểm, tôm cá dễ bị sốc, nổi đầu, giảm ăn — phải sục khí khẩn cấp để tránh thiệt hại.

Vai trò của DO

• Giám sát liên tục 24/7: Theo dõi nồng độ oxy hòa tan tự động, không phụ thuộc vào con người.
• Cảnh báo tức thời: Khi DO giảm, hệ thống gửi dữ liệu và cảnh báo về điện thoại hoặc trung tâm điều hành theo thời gian thực.
• Tự động điều khiển sục khí: Kích hoạt máy sục khí khi DO xuống thấp, giúp duy trì môi trường nước ổn định và tiết kiệm điện năng.

Lợi ích cảm biến DO mang lại

• Tăng năng suất và tỷ lệ sống: Cảm biến DO giúp giám sát và điều chỉnh môi trường nước kịp thời, đảm bảo điều kiện lý tưởng cho tôm cá phát triển. Nhờ đó, vật nuôi khỏe mạnh, giảm sốc môi trường và hạn chế tỷ lệ chết sớm.
• Tiết kiệm chi phí vận hành: Hệ thống sục khí, bơm nước chỉ hoạt động khi cần thiết dựa trên dữ liệu DO/pH, giúp giảm tiêu thụ điện năng và cắt giảm chi phí nhân công đáng kể.
• Phát hiện sớm rủi ro môi trường: Khi nồng độ DO hoặc pH vượt ngưỡng, hệ thống tự động cảnh báo để người nuôi xử lý kịp thời, tránh thiệt hại và giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
• Hướng đến mô hình nuôi bền vững – thông minh: Cảm biến DO có thể tích hợp với nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, góp phần xây dựng mô hình “nông nghiệp số – carbon thấp – tuần hoàn”, thân thiện với môi trường và hiệu quả lâu dài.

>> Xem thêm: Vai Trò Quan Trọng Của Oxy Hòa Tan Trong Nuôi Trồng Thủy Sản

Kết luận

Công nghệ nuôi trồng thủy sản thông minh không chỉ giúp người nuôi nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho toàn ngành. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, chuyển đổi sang mô hình nuôi thông minh – thân thiện môi trường – hiệu quả cao chính là chìa khóa để thủy sản Việt Nam phát triển vững mạnh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường toàn cầu.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn