Trong hoạt động hàng hải, nước dằn tàu (ballast water) đóng vai trò thiết yếu trong việc cân bằng, ổn định và đảm bảo an toàn cho tàu khi không chở hoặc chở ít hàng. Tuy nhiên, quá trình tháo nước dằn không chỉ đơn thuần là một thao tác kỹ thuật mà còn gắn liền với nhiều khía cạnh quan trọng như an toàn hành trình, bảo vệ môi trường biển và tuân thủ các quy định quốc tế. Chính vì vậy, việc hiểu rõ lý do tại sao tháo nước dằn tàu lại quan trọng là yếu tố then chốt để khai thác, vận hành tàu một cách an toàn, hiệu quả và bền vững.

Tìm hiểu về dằn và tháo dằn

Tàu sẽ nhẹ hơn khi hàng hóa được dỡ xuống. Trong những trường hợp này, nước dằn (về cơ bản là nước biển) cần được đưa vào các két dằn của tàu để đảm bảo sự ổn định. Nước dằn được đưa vào các két dằn chuyên dụng của tàu, theo một quy trình được gọi là “ballasting”. Các két này được thiết kế chỉ để chứa nước biển. Quá trình này có thể diễn ra trong khi tàu đang dỡ hàng.

Tương tự, khi tàu có hàng hóa trên tàu, trọng lượng của hàng hóa này phần nào duy trì sự ổn định của tàu, khiến việc sử dụng nước dằn trở nên không cần thiết. Trong những trường hợp này, nước dằn được lấy ra khỏi két dằn, thông qua một quy trình gọi là xả nước dằn. Quá trình này có thể diễn ra trong khi tàu đang xếp hàng.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc dằn và tháo dằn

Mặc dù nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực tế thường phức tạp hơn. Ví dụ, không phải tất cả các tàu đều tiếp nhận hoặc xả cùng một lượng nước dằn tại bất kỳ thời điểm nào, mà điều này phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như:

– Quy định: Những lo ngại về môi trường liên quan đến nước dằn (xem bên dưới) có thể hạn chế tàu xả nước ở một số khu vực nhất định.

– Loại tàu và/hoặc hàng hóa: Tàu chở hàng rời chở quặng sẽ phải xả nhiều nước dằn hơn so với tàu chở hàng nhẹ hơn, như giấy cuộn.

– Thời tiết: Khi thời tiết xấu, người ta thường lấy thêm nước dằn để đảm bảo độ ổn định của tàu càng cao càng tốt.

Quy trình nạp và xả nước dằn thường được bao gồm trong kế hoạch vận chuyển hàng hóa. Đại phó thường chịu trách nhiệm ra quyết định và giám sát quy trình nạp và xả nước dằn phù hợp với hoạt động vận chuyển hàng hóa, nhưng phải có sĩ quan trực ca (OOW) đi cùng, những người thực hiện các quy trình được ghi trong kế hoạch vận chuyển hàng hóa.

Hệ thống dằn của tàu

– Bể chứa nước dằn: Chúng được tách biệt với nhau nhưng được kết nối với nhau thông qua các đường ống và van.

– Hệ thống đường ống: Hệ thống này kết nối các bồn chứa, bơm dằn và các thiết bị ngoại vi khác. Bạn có thể chọn bồn chứa nào để bơm nước vào hoặc ra bằng cách mở các van phù hợp.

– Máy bơm nước dằn công suất lớn: Được sử dụng để bơm nước vào và ra khỏi các bể chứa nước dằn trong quá trình nạp, dỡ hàng và các tình huống khác được mô tả ở trên.

Các phương pháp chính của dằn và tháo nước dằn

Có hai phương pháp được sử dụng để bơm nước dằn và xả nước dằn. Một là bơm và hai là trọng lực. Đúng như dự đoán, trọng lực là phương pháp tiết kiệm nhất, vì chỉ cần mở van và để nước biển tự chảy vào két dằn hoặc ngược lại. Quy trình này áp dụng cho mọi kích cỡ két, bất kể chiều dài, vị trí và diện tích. Mối quan tâm chính ở đây là ngăn chặn giới hạn lưu lượng vượt quá giới hạn làm việc của các đường ống được sử dụng.

Đây là lý do tại sao việc sử dụng bơm dằn công suất lớn thường hiệu quả hơn vì bơm có thể sử dụng ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình vận hành. Bơm dằn chuyên dụng được lắp đặt trong phòng bơm của tàu và thường được sử dụng để nạp hoặc xả nước dằn. Những bơm này có khả năng hút nước từ biển hoặc từ bất kỳ két dằn nào và xả xuống biển hoặc vào một két dằn khác. Bơm không bao giờ được để khô hoặc quá tải.

>> Xem thêm: Xả Thải Trên Biển: Mối Đe Dọa Sinh Tồn Của Đại Dương

Ảnh hưởng của việc dằn và tháo nước dằn tàu đến môi trường

Mặc dù rất cần thiết cho việc ổn định tàu trên biển, nước dằn tàu lại là một mối đe dọa môi trường nghiêm trọng do vận tải biển quốc tế gây ra. Nước dằn được tiếp nhận từ các bồn chứa của tàu tại một cảng cụ thể ở một quốc gia có thể dễ dàng mang các loài thủy sinh xâm lấn – chẳng hạn như vi khuẩn, vi sinh vật, động vật không xương sống nhỏ, trứng, nang và ấu trùng của nhiều loài khác nhau – đến một cảng khác ở một quốc gia khác. Các loài được mang đến có thể sống sót và thiết lập một quần thể sinh sản trong môi trường vật chủ, trở thành loài xâm lấn, cạnh tranh với các loài bản địa và sinh sôi nảy nở thành loài gây hại.

Vấn đề này được công nhận trên toàn cầu là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sự thịnh vượng sinh thái và kinh tế của hành tinh vì gây ra thiệt hại to lớn cho đa dạng sinh học. Để giải quyết vấn đề này, Công ước Quản lý Nước dằn (BWM) của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), yêu cầu tất cả các tàu phải quản lý nước dằn, đã có hiệu lực vào năm 2017. Quy định này yêu cầu mọi tàu – ngoại trừ tàu quân sự – phải có kế hoạch quản lý nước dằn và sổ ghi chép quản lý nước dằn, trong đó mọi hoạt động dằn phải được ghi lại.

>> Xem thêm: Các Quy Định Về Quản Lý Chất Lượng Nước Dằn

Kết luận

Tóm lại, tháo nước dằn tàu không chỉ đơn thuần là một thao tác kỹ thuật trong vận hành, mà còn là yếu tố then chốt quyết định sự an toàn, hiệu quả và tính bền vững của hành trình. Việc thực hiện đúng quy trình tháo nước dằn giúp tàu duy trì trạng thái cân bằng, giảm thiểu nguy cơ sự cố, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường biển và tuân thủ các quy định quốc tế. Chính vì vậy, đối với ngành hàng hải hiện đại, quản lý và tháo nước dằn đúng cách đã trở thành một phần tất yếu, bảo đảm cho những chuyến hải trình an toàn và trách nhiệm.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI 

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: 62 Nguyễn Khang, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: số 01, đường B16, Khu dân cư 91B, phường Tân An, thành phố Cần Thơ
• Hotline: 091515 5656 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn