Khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu và áp lực phát triển bền vững, mô hình khai thác và sử dụng năng lượng truyền thống bộc lộ ngày càng rõ những giới hạn. Sự cạn kiệt của nhiên liệu hóa thạch, chi phí môi trường – xã hội ngày càng gia tăng cùng với các cam kết toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng. Chính trong bối cảnh đó, năng lượng sạch và bền vững nổi lên như một xu hướng tất yếu, không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm thay thế nguồn năng lượng truyền thống, mà còn là nền tảng chiến lược cho tăng trưởng kinh tế dài hạn, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.

Năng lượng sạch và bền vững là gì?

Năng lượng sạch và bền vững là khái niệm dùng để chỉ các nguồn năng lượng có tác động tiêu cực tối thiểu đến môi trường, phát thải khí nhà kính thấp hoặc bằng 0, đồng thời có khả năng tái tạo, duy trì lâu dài nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Về bản chất, năng lượng sạch và bền vững không chỉ là vấn đề công nghệ, mà còn là một trụ cột chiến lược của phát triển bền vững, gắn chặt với các mục tiêu toàn cầu như:

• Ứng phó biến đổi khí hậu
• Giảm phát thải khí nhà kính
• Đảm bảo an ninh năng lượng
• Thúc đẩy tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn

Các nguồn năng lượng sạch và bền vững phổ biến hiện nay bao gồm: năng lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy điện bền vững, sinh khối, địa nhiệt và hydro xanh.

Vì sao năng lượng sạch và bền vững trở thành xu hướng tất yếu?

Năng lượng sạch không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà đã trở thành xu hướng tất yếu, đóng vai trò nền tảng cho an ninh năng lượng, tăng trưởng xanh và sự phát triển lâu dài của nền kinh tế toàn cầu.

Sự cạn kiệt của năng lượng hóa thạch

Các nguồn năng lượng truyền thống như than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên vốn giữ vai trò chủ đạo trong nhiều thập kỷ qua đang bộc lộ những giới hạn rõ rệt. Đây là các nguồn tài nguyên hữu hạn, ngày càng khó khai thác, kéo theo chi phí sản xuất tăng cao. Bên cạnh đó, quá trình khai thác và sử dụng năng lượng hóa thạch gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái và sức khỏe con người. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu mô hình tiêu thụ năng lượng hiện nay không thay đổi, thế giới sẽ đối mặt với nguy cơ khủng hoảng năng lượng trong vài thập kỷ tới. Trước thực tế đó, việc chuyển dịch sang năng lượng sạch và bền vững trở thành giải pháp lâu dài và không thể trì hoãn.

Áp lực từ biến đổi khí hậu và cam kết Net Zero

Biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng rõ nét với những hệ quả nghiêm trọng như nước biển dâng, thời tiết cực đoan, suy giảm hệ sinh thái, kéo theo những tổn thất lớn về kinh tế – xã hội. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ phát thải khí nhà kính, trong đó CO₂ từ hoạt động sản xuất và tiêu thụ năng lượng chiếm tỷ trọng lớn. Trước áp lực này, nhiều quốc gia đã đưa ra các cam kết Net Zero, đồng thời triển khai chiến lược ESG. Chuyển đổi sang năng lượng sạch và bền vững vì vậy trở thành điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các cam kết toàn cầu này.

Lợi ích kinh tế dài hạn

Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cho các dự án năng lượng sạch thường cao hơn so với năng lượng truyền thống, nhưng xét về dài hạn, mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội. Năng lượng sạch có chi phí vận hành thấp, tuổi thọ hệ thống dài, giúp giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu và hạn chế rủi ro từ biến động giá nhiên liệu toàn cầu. Đồng thời, quá trình phát triển năng lượng sạch còn tạo ra nhiều việc làm xanh, thúc đẩy đổi mới công nghệ và hình thành động lực tăng trưởng kinh tế mới cho các quốc gia.

>> Xem thêm: Vai Trò Của Năng Lượng Tái Tạo Trong Hệ Thống Năng Lượng Toàn Cầu

Thách thức trong phát triển năng lượng sạch và bền vững

Mặc dù năng lượng sạch mang lại nhiều lợi ích về môi trường, kinh tế và xã hội, quá trình chuyển đổi từ hệ thống năng lượng truyền thống sang mô hình năng lượng mới vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể và dài hạn:

• Chi phí đầu tư ban đầu cao
• Hạ tầng lưới điện chưa đồng bộ
• Tính gián đoạn của nguồn tái tạo
• Thiếu cơ chế chính sách ổn định, dài hạn
• Nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao

Việc giải quyết các thách thức này đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa chính sách, công nghệ, tài chính và hợp tác công – tư.

Định hướng phát triển năng lượng sạch và bền vững trong tương lai

Để phát triển năng lượng sạch một cách hiệu quả, đồng bộ và dài hạn, cần tập trung vào các định hướng trọng tâm sau:

• Hoàn thiện khung chính sách và pháp lý
• Khuyến khích đầu tư tư nhân và quốc tế
• Đẩy mạnh nghiên cứu – phát triển công nghệ
• Tăng cường hợp tác quốc tế
• Gắn phát triển năng lượng với mục tiêu ESG và Net Zero

Đây là con đường tất yếu để hướng tới nền kinh tế carbon thấp, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững lâu dài.

>> Xem thêm: Năng Lượng Sạch Gồm Những Gì? Xu Hướng Phát Triển

Kết luận

Năng lượng sạch và bền vững không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là chiến lược phát triển cốt lõi của nhân loại trong thế kỷ XXI. Việc chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch là điều kiện bắt buộc để bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh năng lượng, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, đầu tư và phát triển năng lượng sạch và bền vững chính là đầu tư cho tương lai, cho sự thịnh vượng lâu dài của quốc gia, doanh nghiệp và toàn xã hội.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI

• Trụ sở: LASI Building, 345 Kim Mã, Giảng Võ, Hà Nội
• VP Hà Nội: Lô 1-M1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Yên Hòa, Hà Nội
• VP Cần Thơ: 01 Đường B16, KDC 91B, Tân An, Cần Thơ
• Hotline: 0988 279 911 – (84-24) 3771 2880
• Email: Info@lasi.com.vn