Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng, vấn đề phát thải khí nhà kính trở thành mối quan tâm hàng đầu của toàn cầu. Khí nhà kính như CO₂, CH₄, N₂O… vốn có tác dụng giữ nhiệt cho Trái đất. Tuy nhiên khi nồng độ tăng quá cao sẽ gây ra hiệu ứng nhà kính, làm nhiệt độ toàn cầu nóng lên. Kéo theo hàng loạt hệ lụy về thời tiết cực đoan, nước biển dâng và suy thoái hệ sinh thái. Việc nhận diện rõ các hoạt động phát thải khí nhà kính là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp giảm thiểu, hướng đến phát triển bền vững.
Chăn nuôi là một trong những lĩnh vực phát thải khí nhà kính đáng chú ý. Nguồn phát thải chủ yếu đến từ khí metan (CH₄) sinh ra trong quá trình tiêu hóa của các loài động vật nhai lại như bò, trâu. Khí nitơ oxit (N₂O) phát sinh từ việc xử lý và phân hủy phân chuồng. Đây đều là những loại khí có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp nhiều lần so với CO₂, góp phần đáng kể vào tình trạng nóng lên toàn cầu.
Tại Việt Nam, phát thải từ chăn nuôi chiếm khoảng 19% tổng lượng phát thải của toàn ngành nông nghiệp. Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng không nhỏ của lĩnh vực này đến mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia.
Năng lượng là một trong những lĩnh vực phát thải khí nhà kính lớn nhất hiện nay. Nó chiếm trên 90% lượng CO₂ và khoảng 75% các loại khí thải khác. Các nguồn phát thải trong lĩnh vực này có thể chia thành ba nhóm chính:
– Phát thải do đốt cháy nhiên liệu hóa thạch: Xuất phát từ việc sử dụng than đá, dầu mỏ, khí đốt trong sản xuất điện, công nghiệp năng lượng và hoạt động giao thông vận tải. Đây là nguồn phát thải lớn nhất. Đóng góp tới 70% tổng lượng khí nhà kính. Chủ yếu từ các nhà máy điện và nhà máy lọc dầu.
– Phát thải tức thời (fugitive emissions): Gồm khí và hơi thoát ra do rò rỉ trong quá trình khai thác, chế biến và vận chuyển nhiên liệu. Thường xảy ra ngoài ý muốn hoặc không thường xuyên.
– Hoạt động thu hồi và lưu trữ carbon (CCS): Mặc dù nhằm giảm thiểu phát thải, quá trình này vẫn có thể phát sinh khí thải trong các khâu vận hành, lưu trữ hoặc vận chuyển.
Sự phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch khiến ngành năng lượng trở thành tác nhân chính gây phát thải khí nhà kính. Đặt ra yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh và bền vững.
>> Xem thêm: Thiết Lập Kế Hoạch Giảm Nhẹ Phát Thải Khí Nhà Kính
Lĩnh vực IPPU (Industrial Processes and Product Use) là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính quan trọng. Chúng phát sinh từ các hoạt động xử lý công nghiệp và sử dụng sản phẩm. Khác với phát thải trong sản xuất năng lượng, khí thải ở IPPU xuất hiện khi các nguyên liệu được xử lý về mặt hóa học hoặc vật lý. Hoặc khi các loại khí nhà kính được sử dụng trực tiếp trong sản phẩm.
Các loại khí thường phát sinh trong lĩnh vực này gồm CO₂, CH₄, N₂O, HFCs và PFCs. Một số ví dụ điển hình là quá trình sản xuất xi măng, thép, nhôm, hóa chất. Hay việc sử dụng các khí làm chất làm lạnh, dung môi và chất tạo bọt. Ngoài ra, việc sử dụng cacbon trong nhiên liệu hóa thạch với mục đích phi năng lượng (như làm nguyên liệu cho ngành hóa chất) cũng là một nguồn phát thải đáng kể.
Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn. Đồng thời cũng có khả năng hấp thụ khí nhà kính thông qua hoạt động trồng rừng và bảo vệ rừng.
Các nguồn phát thải chính trong lĩnh vực này bao gồm:
– Khí CH₄ và N₂O từ nông nghiệp: phát sinh trong quá trình chăn nuôi gia súc, canh tác lúa nước, quản lý đất nông nghiệp và hoạt động đốt phụ phẩm nông nghiệp.
– CO₂ từ thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp: chủ yếu đến từ việc chặt phá rừng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, khai thác gỗ và suy thoái rừng.
Trên phạm vi toàn cầu, nông lâm nghiệp đóng góp khoảng 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính. Trong đó phát thải CO₂ từ thay đổi sử dụng đất chiếm phần lớn. Tiếp theo là phát thải CH₄ và N₂O từ trồng trọt và chăn nuôi.
Trong lĩnh vực chất thải, các loại khí nhà kính phát sinh chủ yếu gồm CO₂, CH₄ và N₂O. Nguồn phát thải chính xuất phát từ:
– Chôn lấp chất thải rắn: tạo ra khí metan do quá trình phân hủy kỵ khí.
– Xử lý sinh học chất thải rắn: phát thải khí trong quá trình ủ phân hữu cơ hoặc xử lý sinh học khác.
– Thiêu hủy và đốt chất thải: phát sinh CO₂ và các khí nhà kính khác từ việc đốt rác thải.
– Xử lý và xả nước thải: tạo ra CH₄ và N₂O trong quá trình phân hủy chất hữu cơ.
Sự tăng trưởng nhanh của các ngành kinh tế kéo theo lượng chất thải ngày càng lớn. Dẫn đến phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực này liên tục gia tăng.
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Về Hệ Thống Đo Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Đất
Tóm lại, để giảm thiểu tác động tiêu cực của các hoạt động phát thải khí nhà kính, việc triển khai các giải pháp như cải tiến công nghệ sản xuất, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên hiệu quả và thay đổi thói quen tiêu dùng là vô cùng cần thiết. Sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng sẽ là chìa khóa quan trọng giúp kiểm soát phát thải. Từ đó hướng đến một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, việc giảm chi phí thức ăn, hạn chế thay nước và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi đang trở thành những yếu tố được đặc biệt quan tâm. Từ yêu cầu đó, nhiều mô hình nuôi ứng dụng công nghệ sinh học đã được nghiên cứu […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, việc quan trắc thủy văn đóng vai trò quan trọng trong quản lý nguồn nước, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả canh tác. Các dữ liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy, lượng mưa, độ mặn… […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các hiện tượng như lũ lụt, hạn hán và biến động dòng chảy xuất hiện với tần suất khó dự đoán hơn. Vì vậy, việc theo dõi mực nước và lưu lượng dòng chảy liên tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài […]
Hấp thụ carbon rừng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Không chỉ có vai trò hấp thụ và lưu trữ CO₂, rừng còn mang lại nhiều giá trị về đa dạng sinh học, sinh […]
Ngành năng lượng tái tạo ngày càng phát triển, việc đánh giá chính xác tài nguyên gió đóng vai trò quan trọng trong quá trình quy hoạch, khảo sát và đầu tư dự án điện gió. Lidar WindCube là giải pháp đo gió hiện đại, cho phép thu thập dữ liệu khí tượng ở nhiều […]
Giảm phát thải vùng nguyên liệu đang trở thành một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào năng suất, nông nghiệp hiện nay […]
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, vùng nguyên liệu phát thải thấp đang trở thành một hướng đi chiến lược của nông nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp nhằm giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn […]
Hiện tượng tôm chết sớm là một trong những rủi ro lớn trong nuôi tôm, đặc biệt ở giai đoạn đầu của vụ nuôi. Tôm suy yếu hoặc chết hàng loạt không chỉ làm giảm tỷ lệ sống mà còn khiến người nuôi gia tăng chi phí xử lý, kéo dài thời gian chăm sóc […]
Dấu chân carbon sản phẩm tôm đang trở thành một trong những vấn đề được ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản quan tâm khi thị trường ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và truy xuất nguồn gốc. Việc xác định lượng phát thải trong […]
Sự phát triển nhanh của điện gió ngoài khơi đang mở ra tiềm năng lớn trong quá trình chuyển dịch sang nguồn năng lượng sạch. Tuy nhiên, khác với các dự án trên đất liền, việc đo gió ngoài khơi phải đối mặt với nhiều điều kiện phức tạp như khoảng cách xa bờ, sóng […]
Trong hoạt động hàng hải, khả năng xác định nhanh vị trí và hướng phát tín hiệu khẩn cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác tìm kiếm cứu nạn trên biển. Trong điều kiện thời tiết phức tạp, tầm nhìn hạn chế hoặc khu vực hoạt động rộng, việc chỉ […]
Trong quá trình phát triển các dự án điện gió, đánh giá tài nguyên gió là bước quan trọng để xác định tiềm năng khu vực, lựa chọn vị trí turbine và ước tính sản lượng điện có thể khai thác. Tuy nhiên, tại những khu vực có địa hình phức tạp hoặc dự án […]
