Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng, vấn đề phát thải khí nhà kính trở thành mối quan tâm hàng đầu của toàn cầu. Khí nhà kính như CO₂, CH₄, N₂O… vốn có tác dụng giữ nhiệt cho Trái đất. Tuy nhiên khi nồng độ tăng quá cao sẽ gây ra hiệu ứng nhà kính, làm nhiệt độ toàn cầu nóng lên. Kéo theo hàng loạt hệ lụy về thời tiết cực đoan, nước biển dâng và suy thoái hệ sinh thái. Việc nhận diện rõ các hoạt động phát thải khí nhà kính là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp giảm thiểu, hướng đến phát triển bền vững.
Chăn nuôi là một trong những lĩnh vực phát thải khí nhà kính đáng chú ý. Nguồn phát thải chủ yếu đến từ khí metan (CH₄) sinh ra trong quá trình tiêu hóa của các loài động vật nhai lại như bò, trâu. Khí nitơ oxit (N₂O) phát sinh từ việc xử lý và phân hủy phân chuồng. Đây đều là những loại khí có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp nhiều lần so với CO₂, góp phần đáng kể vào tình trạng nóng lên toàn cầu.
Tại Việt Nam, phát thải từ chăn nuôi chiếm khoảng 19% tổng lượng phát thải của toàn ngành nông nghiệp. Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng không nhỏ của lĩnh vực này đến mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia.
Năng lượng là một trong những lĩnh vực phát thải khí nhà kính lớn nhất hiện nay. Nó chiếm trên 90% lượng CO₂ và khoảng 75% các loại khí thải khác. Các nguồn phát thải trong lĩnh vực này có thể chia thành ba nhóm chính:
– Phát thải do đốt cháy nhiên liệu hóa thạch: Xuất phát từ việc sử dụng than đá, dầu mỏ, khí đốt trong sản xuất điện, công nghiệp năng lượng và hoạt động giao thông vận tải. Đây là nguồn phát thải lớn nhất. Đóng góp tới 70% tổng lượng khí nhà kính. Chủ yếu từ các nhà máy điện và nhà máy lọc dầu.
– Phát thải tức thời (fugitive emissions): Gồm khí và hơi thoát ra do rò rỉ trong quá trình khai thác, chế biến và vận chuyển nhiên liệu. Thường xảy ra ngoài ý muốn hoặc không thường xuyên.
– Hoạt động thu hồi và lưu trữ carbon (CCS): Mặc dù nhằm giảm thiểu phát thải, quá trình này vẫn có thể phát sinh khí thải trong các khâu vận hành, lưu trữ hoặc vận chuyển.
Sự phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch khiến ngành năng lượng trở thành tác nhân chính gây phát thải khí nhà kính. Đặt ra yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh và bền vững.
>> Xem thêm: Thiết Lập Kế Hoạch Giảm Nhẹ Phát Thải Khí Nhà Kính
Lĩnh vực IPPU (Industrial Processes and Product Use) là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính quan trọng. Chúng phát sinh từ các hoạt động xử lý công nghiệp và sử dụng sản phẩm. Khác với phát thải trong sản xuất năng lượng, khí thải ở IPPU xuất hiện khi các nguyên liệu được xử lý về mặt hóa học hoặc vật lý. Hoặc khi các loại khí nhà kính được sử dụng trực tiếp trong sản phẩm.
Các loại khí thường phát sinh trong lĩnh vực này gồm CO₂, CH₄, N₂O, HFCs và PFCs. Một số ví dụ điển hình là quá trình sản xuất xi măng, thép, nhôm, hóa chất. Hay việc sử dụng các khí làm chất làm lạnh, dung môi và chất tạo bọt. Ngoài ra, việc sử dụng cacbon trong nhiên liệu hóa thạch với mục đích phi năng lượng (như làm nguyên liệu cho ngành hóa chất) cũng là một nguồn phát thải đáng kể.
Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn. Đồng thời cũng có khả năng hấp thụ khí nhà kính thông qua hoạt động trồng rừng và bảo vệ rừng.
Các nguồn phát thải chính trong lĩnh vực này bao gồm:
– Khí CH₄ và N₂O từ nông nghiệp: phát sinh trong quá trình chăn nuôi gia súc, canh tác lúa nước, quản lý đất nông nghiệp và hoạt động đốt phụ phẩm nông nghiệp.
– CO₂ từ thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp: chủ yếu đến từ việc chặt phá rừng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, khai thác gỗ và suy thoái rừng.
Trên phạm vi toàn cầu, nông lâm nghiệp đóng góp khoảng 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính. Trong đó phát thải CO₂ từ thay đổi sử dụng đất chiếm phần lớn. Tiếp theo là phát thải CH₄ và N₂O từ trồng trọt và chăn nuôi.
Trong lĩnh vực chất thải, các loại khí nhà kính phát sinh chủ yếu gồm CO₂, CH₄ và N₂O. Nguồn phát thải chính xuất phát từ:
– Chôn lấp chất thải rắn: tạo ra khí metan do quá trình phân hủy kỵ khí.
– Xử lý sinh học chất thải rắn: phát thải khí trong quá trình ủ phân hữu cơ hoặc xử lý sinh học khác.
– Thiêu hủy và đốt chất thải: phát sinh CO₂ và các khí nhà kính khác từ việc đốt rác thải.
– Xử lý và xả nước thải: tạo ra CH₄ và N₂O trong quá trình phân hủy chất hữu cơ.
Sự tăng trưởng nhanh của các ngành kinh tế kéo theo lượng chất thải ngày càng lớn. Dẫn đến phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực này liên tục gia tăng.
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Về Hệ Thống Đo Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Đất
Tóm lại, để giảm thiểu tác động tiêu cực của các hoạt động phát thải khí nhà kính, việc triển khai các giải pháp như cải tiến công nghệ sản xuất, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên hiệu quả và thay đổi thói quen tiêu dùng là vô cùng cần thiết. Sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng sẽ là chìa khóa quan trọng giúp kiểm soát phát thải. Từ đó hướng đến một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh của ngành thủy sản nhờ nhu cầu tiêu thụ thủy sản chất lượng cao ngày càng tăng và xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng bền vững. Cùng với sự phát triển đó, các trang trại […]
Nuôi biển đang trở thành một trong những lĩnh vực trọng điểm của ngành thủy sản Việt Nam. Theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nuôi biển được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng ra […]
Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của toàn cầu, trong đó phát thải khí nhà kính từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải quan trọng cần được kiểm soát. Tại Việt Nam, nông nghiệp vừa là ngành kinh tế […]
Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt trên 62 tỷ […]
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, chất lượng nước là yếu tố quyết định đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và năng suất của vật nuôi. Trong đó, tảo và phiêu sinh động vật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi, đồng thời […]
Ngành thủy sản toàn cầu hướng đến phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), truy xuất nguồn gốc carbon ao nuôi đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt đối với ngành nuôi tôm. Không chỉ dừng lại ở việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, doanh […]
Lũ quét là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, trung du và khu vực ven sông suối. Đặc điểm của lũ quét là xuất hiện đột ngột, tốc độ dòng chảy lớn và thời gian hình thành rất ngắn, khiến người […]
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nhiệt độ tăng cao, thời tiết khô hạn kéo dài cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất lớn hơn, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong […]
Hiện nay, các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc giám sát chất lượng nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững. Thay vì thực hiện […]
Nguồn nước mặt như sông, hồ, kênh, rạch và hồ chứa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và biến đổi khí hậu đang khiến […]
Ngành thủy sản đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng đó là áp lực ngày càng lớn về giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của […]
Trong các dự án điện gió, chất lượng dữ liệu gió quyết định trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác của toàn bộ nhà máy. Trước khi lựa chọn vị trí xây dựng, chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ các thông số như tốc độ gió, hướng gió, […]
