Trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu toàn cầu, doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc. Áp lực từ chính phủ, nhà đầu tư, người tiêu dùng và tổ chức tài chính yêu cầu doanh nghiệp cắt giảm phát thải. Đồng thời, họ phải công bố minh bạch và cam kết lộ trình Net Zero. Để cắt giảm hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ nền tảng cơ bản: quản lý danh mục carbon. Vậy danh mục carbon là gì? Tại sao nó lại trở thành “chìa khóa vàng” trong hành trình Net Zero? Hãy cùng LASI tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây.

Danh mục carbon là một báo cáo chi tiết về toàn bộ lượng phát thải khí nhà kính (GHG) mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình sản xuất, vận hành và phân phối. Việc xây dựng danh mục carbon đòi hỏi doanh nghiệp phải thu thập, đo lường, tính toán và xác minh dữ liệu phát thải. Các dữ liệu ấy cần phải dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế. Ví dụ cho các tiêu chuẩn ấy như GHG Protocol, ISO 14064 hoặc các khung báo cáo ESG như TCFD, CDP.
Các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản đang siết chặt quy định phát thải. Cơ chế CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của EU yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu phải khai báo phát thải và trả phí cho lượng carbon phát sinh. Doanh nghiệp không có dữ liệu phát thải sẽ không thể đáp ứng điều kiện thị trường.
Các quỹ đầu tư ESG đang chuyển dòng vốn sang các công ty có minh bạch phát thải và chiến lược giảm carbon rõ ràng. Danh mục carbon là cơ sở để doanh nghiệp chứng minh nỗ lực môi trường. Đồng thời với đó là khả năng đủ điều kiện tham gia các chương trình tín dụng xanh, vay ưu đãi hoặc bán tín chỉ carbon.
Khi doanh nghiệp biết chính xác đâu là nguồn phát thải lớn nhất, họ có thể thiết kế các giải pháp tối ưu hóa năng lượng, cải tiến quy trình và tiết kiệm chi phí. Danh mục carbon không chỉ phục vụ báo cáo, mà còn là cơ sở ra quyết định chiến lược.
Thế hệ tiêu dùng mới, đặc biệt là Millennials và Gen Z, ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm môi trường. Một danh mục carbon được công bố minh bạch, kèm theo kế hoạch giảm phát thải, sẽ giúp thương hiệu gia tăng lòng tin và giữ chân khách hàng lâu dài.
Để bắt đầu quy trình quản lý danh mục carbon, doanh nghiệp cần xác định rõ ràng ranh giới tổ chức và các hoạt động liên quan. Điều này yêu cầu doanh nghiệp chỉ rõ phạm vi hoạt động nào sẽ được tính toán phát thải khí nhà kính (GHG). Các bộ phận, cơ sở sản xuất, chi nhánh, văn phòng và nhà máy sẽ được phân định rõ ràng.
Việc xác định ranh giới giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược giảm phát thải hiệu quả. Đồng thời, nó cũng giúp đảm bảo rằng không có nguồn phát thải nào bị bỏ sót. Khi ranh giới đã rõ, mọi hoạt động phát thải từ các cơ sở này sẽ được đưa vào tính toán và báo cáo. Nhờ vậy, doanh nghiệp sẽ có cái nhìn đầy đủ về mức độ phát thải.
Để đo lường phát thải chính xác, doanh nghiệp cần phân loại các nguồn phát thải theo ba phạm vi chính. Trong đó bao gồm: Scope 1, Scope 2 và Scope 3.
Scope 1: Phát thải trực tiếp.
Đây là các phát thải trực tiếp phát sinh từ hoạt động của doanh nghiệp. Chẳng hạn như đốt nhiên liệu trong máy móc, phương tiện vận chuyển, lò đốt hoặc trong quá trình sản xuất.
Scope 2: Phát thải gián tiếp từ năng lượng mua vào.
Đây là các phát thải liên quan đến việc sử dụng năng lượng như điện, hơi nước, khí đốt mà doanh nghiệp mua từ bên ngoài. Mặc dù không phải phát thải trực tiếp nhưng chúng vẫn là yếu tố vô cùng quan trọng. Đặc biệt là trong việc đánh giá và giảm thiểu tác động môi trường của doanh nghiệp.
Scope 3: Phát thải gián tiếp trong chuỗi cung ứng.
Đây là phạm vi chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng phát thải của doanh nghiệp. Nó bao gồm các phát thải liên quan đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Trong đó có vận chuyển, sản xuất nguyên liệu, sử dụng sản phẩm và xử lý chất thải. Để giảm thiểu phát thải trong phạm vi này, doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong chuỗi cung ứng và thúc đẩy các sáng kiến bền vững trong suốt quá trình sản xuất.

Bước tiếp theo là thu thập dữ liệu từ các bộ phận trong doanh nghiệp. Dữ liệu này bao gồm nhiên liệu tiêu thụ (xăng, dầu, khí đốt, than đá…), số kilomet vận chuyển, lượng điện sử dụng và nguyên liệu tiêu thụ.
Ngoài ra, dữ liệu liên quan đến các hoạt động sản xuất và kinh doanh cũng cần thu thập. Sau khi có đầy đủ dữ liệu, doanh nghiệp sẽ áp dụng các hệ số phát thải phù hợp. Các hệ số này có thể được lấy từ IPCC, DEFRA hoặc GHG Protocol. Việc sử dụng hệ số phát thải chính xác giúp doanh nghiệp tính toán chính xác lượng khí thải của mình.
Sau khi thu thập đầy đủ dữ liệu và áp dụng hệ số phát thải, doanh nghiệp sẽ tiến hành tính
toán tổng lượng phát thải khí nhà kính. Công thức tính toán cơ bản là:
Phát thải = Hoạt động x Hệ số phát thải x Hệ số chuyển đổi (nếu có)
Trong đó, “Hoạt động” là lượng năng lượng hoặc nguyên liệu tiêu thụ. “Hệ số phát thải” là tỷ lệ phát thải tương ứng với mỗi loại nhiên liệu hoặc hoạt động. Và cuối cùng, “Hệ số chuyển đổi” là tỷ lệ chuyển đổi giữa các đơn vị đo lường (nếu cần thiết). Đây là bước quan trọng giúp doanh nghiệp có được một bức tranh chính xác về tổng lượng khí nhà kính phát thải.
Dữ liệu phát thải cần được xác minh và kiểm tra để đảm bảo tính chính xác. LASI sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xác minh chính xác dữ liệu phát thải. Để đảm bảo độ tin cậy và tính chính xác, LASI cung cấp dịch vụ rà soát và đánh giá dữ liệu chuyên sâu. Đồng thời, chúng tôi cũng giúp chuẩn hóa dữ liệu. Việc này để doanh nghiệp dễ dàng so sánh và báo cáo, đặc biệt là khi công khai theo các tiêu chuẩn quốc tế như GHG Protocol hoặc TCFD.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần lập báo cáo phát thải khí nhà kính từ dữ liệu thu thập. Báo cáo này có thể theo các tiêu chuẩn quốc tế như GHG Protocol. Hoặc báo cáo cũng có thể tích hợp vào báo cáo bền vững như ESG. Công khai dữ liệu phát thải giúp doanh nghiệp tuân thủ yêu cầu pháp lý. Cùng với đó là việc dễ dàng xây dựng lòng tin với nhà đầu tư, khách hàng và đối tác. Đặc biệt, khi hướng tới Net Zero, báo cáo phát thải minh bạch là yếu tố quan trọng. Báo cáo này sẽ giúp bạn khẳng định cam kết với cộng đồng và môi trường.

Xây dựng danh mục carbon không phải là chi phí mà là khoản đầu tư chiến lược. Nó giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, khai thác cơ hội tài chính xanh và dẫn đầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Với sự hỗ trợ của LASI, hành trình này sẽ không còn mơ hồ hay quá sức mà sẽ là con đường rõ ràng, cụ thể và hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn về các giải pháp phát triển bền vững cho doanh nghiệp của bạn!
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KHOA HỌC KỸ THUẬT – LASI
Bài viết liên quan
Kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, các doanh nghiệp không còn chỉ được đánh giá qua doanh thu hay lợi nhuận. Thay vào đó, khả năng quản trị rủi ro, trách nhiệm xã hội và cam kết với môi trường ngày càng trở thành thước đo […]
Trong nuôi tôm thương phẩm, chất lượng con giống luôn là yếu tố quyết định đến hiệu quả của cả vụ nuôi. Dù người nuôi đầu tư ao nuôi hiện đại, quản lý môi trường tốt hay sử dụng thức ăn cao cấp, nhưng nếu lựa chọn sai con giống thì nguy cơ thất bại […]
Nhu cầu điện năng ngày càng tăng và áp lực chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch trở nên cấp thiết, trang trại năng lượng mặt trời đang nổi lên như một mô hình đầu tư chiến lược tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp đáp […]
Hiện nay, nuôi trồng thủy sản bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành định hướng bắt buộc đối với ngành thủy sản Việt Nam. Đây là con đường giúp duy trì tăng trưởng dài hạn, đảm bảo an ninh thực phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao sức cạnh tranh […]
Nhu cầu tiêu thụ điện năng ngày càng gia tăng và áp lực giảm phát thải carbon trở thành mục tiêu toàn cầu, việc tìm hiểu về các nguồn năng lượng tái tạo đang trở thành chủ đề được quan tâm mạnh mẽ tại Việt Nam. Không chỉ là xu hướng phát triển bền vững, […]
Ngành thủy sản đang từng bước phục hồi, giá tôm nguyên liệu lại ghi nhận diễn biến trái chiều so với chi phí đầu vào, tạo ra áp lực đáng kể cho toàn chuỗi giá trị. Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, nhiều doanh nghiệp thức ăn thủy sản đồng loạt tăng giá […]
Hiện nay, chuyển dịch năng lượng toàn cầu hướng đang tới các nguồn năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút đầu tư mạnh mẽ. Tuy nhiên, trước khi triển khai bất kỳ dự án nào, lắp đặt thiết bị đo gió để khảo sát […]
Ngành thủy sản đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại và bền vững, kỹ thuật nuôi tôm công nghệ cao trở thành giải pháp then chốt giúp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Không chỉ dừng lại ở việc cải tiến quy trình […]
Biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và áp lực đảm bảo an ninh lương thực gia tăng, phát triển nông nghiệp thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao không chỉ […]
Thị trường ngành tôm toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng gia tăng và sự thay đổi trong thói quen ăn uống theo hướng lành mạnh. Trong bối cảnh đó, việc phân tích chi tiết các phân khúc thị trường không […]
Năng lượng sạch ngày càng đa dạng và được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất. Mỗi loại năng lượng đều có đặc điểm riêng, phù hợp với từng điều kiện tự nhiên và nhu cầu sử dụng khác nhau, từ quy mô hộ gia đình đến công […]
Trong xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết giảm phát thải carbon, điện gió ngoài khơi đang nổi lên như một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng sạch. Với lợi thế đường bờ biển dài và điều kiện gió thuận lợi, Việt Nam được đánh giá […]